virtual-finder.com

Yazılım & donanım, programlar, mobil, oyun, internet, yapay zekâ, bilim & uzay, sağlık, etimoloji, dağlar, sinemalar

Kronoloji

Yazılım, program, donanım, mobil, oyun, internet, yapay zekâ, bilim, uzay ve sağlık dünyasının dönüm noktaları, teknoloji kelimelerinin kökenleri, dünyanın en yüksek dağları ve en büyük sinemaları, tarih sırasıyla. Solda geçmiş, sağda en yenisi.

Sola ve sağa kaydırın · ok tuşları · tekerlek

  1. Bilim & uzay Türkiye 1206

    El-Cezerî'nin mekanik düzenekler kitabı

    Artuklu sarayında çalışan el-Cezerî, su çarkı ve saatler dahil yaklaşık 50 mekanik düzeneği yapım talimatlarıyla anlatan kitabını 1206'da hükümdara sundu.

    Kaynak: collection.sciencemuseumgroup.org.uk ↗ · Wikipedia ↗

  2. Bilim & uzay Türkiye 1513

    Piri Reis haritası çizildi

    Osmanlı denizcisi ve haritacısı Piri Reis, dünya haritasını 1513'te (Hicri 919) tamamladı. Haritanın bir parçası 1929'da Topkapı Sarayı kütüphanesinde bulundu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  3. Bilim & uzay 1543

    Kopernik'in De revolutionibus'u basıldı

    Nikolaus Kopernik'in Dünya'nın kendi ekseni ve Güneş çevresinde döndüğünü öne süren De revolutionibus orbium coelestium adlı eseri Nürnberg'de Johannes Petreius tarafından basıldı. Kitap, Kopernik'in ölümünden kısa süre önce yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · lindahall.org ↗

  4. Sağlık 1543

    Vesalius'un De humani corporis fabrica'sı basıldı

    Andreas Vesalius'un yedi kitaplık anatomi eseri Basel'de Johannes Oporinus tarafından basıldı. Vesalius kendi yaptığı diseksiyonlara dayanarak Galenos'un birçok görüşünü doğruladı ya da çürüttü.

    Kaynak: nlm.nih.gov ↗ · Wikipedia ↗

  5. Bilim & uzay Türkiye 1577

    Takiyüddin'in İstanbul Rasathanesi kuruldu

    Takiyüddin, III. Murad'ın onayıyla İstanbul'da dönemin en büyük gözlemevlerinden birini kurdu. Rasathane yalnız birkaç yıl çalıştı ve 1580'de yıkıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  6. Bilim & uzay Mart 1610

    Galileo'nun Sidereus Nuncius'u yayımlandı

    Galileo, teleskopla yaptığı gözlemleri Venedik'te basılan Sidereus Nuncius (Yıldız Habercisi) adlı kitapta yayımladı. Kitap Ay'ın dağlık yüzeyini, çıplak gözle görülmeyen yıldızları ve Jüpiter'in çevresinde dolanan dört uyduyu anlattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · lindahall.org ↗

  7. Etimoloji 1611

    "Telescope" (teleskop) kelimesi

    İtalyanca telescopio sözcüğü 1611'de Galileo'nun aletini adlandırmak için ortaya çıktı. Yunanca tēle (uzak) ve skopein (bakmak) köklerinden gelir, "uzağı gören" demektir. Sözcüğü kimin önerdiği kaynaklarda farklı verilir.

    Latince kök: telescopium (Yeni Latince) · İngilizce: telescope · Almanca: Teleskop · İtalyanca: telescopio · Fransızca: télescope

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  8. Etimoloji 1613

    "Computer" kelimesi

    İngilizcede "computer" ilk kez 1613'te Richard Brathwait'in The Yong Mans Gleanings kitabında geçti; hesap yapan insanı anlatıyordu. Programlanabilir makine anlamı 20. yüzyılın ortasında geldi.

    Latince kök: computare · İngilizce: computer · Almanca: Computer · İtalyanca: computer · Fransızca: ordinateur

    Kaynak: Wikipedia ↗

  9. Sağlık 1628

    Harvey kan dolaşımını açıkladı

    William Harvey, kanın atardamarlarla çıkıp toplardamarlarla kalbe döndüğünü gözlem ve hesapla gösterdiği De motu cordis adlı 72 sayfalık eserini 1628'de Frankfurt'ta yayımladı.

    Kaynak: lindahall.org ↗ · gla.ac.uk ↗

  10. Dağlar 1639

    Yr Wyddfa / Snowdon (Birleşik Krallık): zirveye kayıtlı ilk çıkış

    Galler'in en yüksek dağı Yr Wyddfa'ya (Snowdon, 1.085 m, Birleşik Krallık) kayıtlı ilk çıkışı botanikçi Thomas Johnson yaptı.

    Kaynak: footsteps.bangor.ac.uk ↗ · Wikipedia ↗

  11. Etimoloji 1646

    "Electricity" (elektrik) kelimesi

    İngilizce "electricity" kelimesi ilk kez Thomas Browne'ın 1646 tarihli Pseudodoxia Epidemica kitabında basıldı. Kök, William Gilbert'in 1600'de Yunanca ēlektron (kehribar) sözcüğünden türettiği Latince electricus'a dayanır.

    Latince kök: electrum · İngilizce: electricity · Almanca: Elektrizität · İtalyanca: elettricità · Fransızca: électricité

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  12. Etimoloji 1652

    "Gas" (gaz) kelimesi

    Kimyager J. B. van Helmont'un türettiği "gas" sözcüğü, 1652 baskılı Ortus Medicinae kitabında geçer. Sözcüğün Yunanca "khaos"tan (boşluk) geldiği düşünülür; Etymonline İngilizcedeki kullanımı 1650'lere tarihler.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  13. Etimoloji 1665

    "Cell" (hücre) kelimesi

    Robert Hooke, 1665'te yayımlanan Micrographia kitabında şişe mantarında mikroskopla gördüğü küçük gözeneklere "cell" adını verdi; bunlar ona manastırdaki keşiş hücrelerini hatırlatmıştı. Kelime Latince "küçük oda" anlamındaki cella'dan gelir.

    Kaynak: education.nationalgeographic.org ↗ · Wikipedia ↗ · etymonline.com ↗

  14. Bilim & uzay 1687

    Newton'un Principia'sı yayımlandı

    Isaac Newton'un hareket yasalarını ve evrensel kütleçekim yasasını ortaya koyan Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica, Royal Society himayesinde 1687'de Londra'da basıldı.

    Kaynak: royalsociety.org ↗ · Wikipedia ↗

  15. Dağlar Ağustos 1771

    Ben Nevis (Birleşik Krallık): zirveye belgelenmiş ilk çıkış

    1.345 metrelik Ben Nevis, İskoçya'nın ve Birleşik Krallık'ın en yüksek dağıdır. Zirveye belgelenmiş ilk çıkışı Ağustos 1771'de Edinburghlu botanikçi James Robertson bitki toplarken yaptı; kaynaklar günü 17 ya da 19 Ağustos olarak veriyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · highlifehighland.com ↗ · rbge.org.uk ↗

  16. Bilim & uzay Türkiye 1773

    Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyûn kuruldu (İTÜ'nün kökeni)

    İTÜ, kuruluşunu III. Mustafa döneminde 1773'te kurulan Mühendishâne-i Bahrî-i Hümâyûn'a dayandırır; okulun fiilen 1775'te açıldığı da aktarılır. Kurum 1795'te Mühendishâne-i Berrî-i Hümâyûn, 1928'de Yüksek Mühendis Mektebi, 1944'te İstanbul Teknik Üniversitesi adını aldı.

    Kaynak: itu.edu.tr ↗ · Wikipedia ↗

  17. Etimoloji 1777

    "Oxygen" (oksijen) kelimesi

    Fransız kimyager Antoine Lavoisier, 1777'de "oxygène" adını Yunanca oxys (keskin, asit) ve -genēs (oluşturan) köklerinden türetti; "asit yapan" demekti. Lavoisier oksijenin bütün asitlerde bulunduğunu sanıyordu; bu yanlış çıktı ama ad kaldı. Kelime İngilizcede 1790'da görülür.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  18. Dağlar 26 Ağustos 1778

    Triglav (Slovenya): zirveye ilk çıkış

    Yaklaşık 2.864 metrelik Triglav, Slovenya'nın en yüksek dağıdır. Sigmund Zois'in girişimiyle Lovrenc Willomitzer, Štefan Rožič, Luka Korošec ve Matevž Kos 26 Ağustos 1778'de zirveye belgelenmiş ilk çıkışı yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · kamra.si ↗

  19. Bilim & uzay 13 Mart 1781

    Herschel Uranüs'ü gözlemledi

    William Herschel, İngiltere'nin Bath kentindeki evinin bahçesinde kendi yaptığı teleskopla Uranüs'ü gözlemledi. Herschel cismi önce kuyruklu yıldız sandı; sonra bunun yeni bir gezegen olduğu anlaşıldı.

    Kaynak: rmg.co.uk ↗ · Wikipedia ↗

  20. Dağlar 8 Ağustos 1786

    Mont Blanc (Fransa–İtalya): zirveye ilk çıkış

    Alpler'in ve Batı Avrupa'nın en yüksek dağı Mont Blanc (yaklaşık 4.807 m), Fransa–İtalya sınırındadır. Zirveye ilk kez 8 Ağustos 1786'da Jacques Balmat ile doktor Michel-Gabriel Paccard çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · explorersweb.com ↗

  21. Etimoloji 1794

    "Telegraph" (telgraf) kelimesi

    İngilizcede 1794'te, direklere takılı işaret düzeneği için belgelenir. Fransızca télégraphe'tan gelir: Yunanca tele (uzak) ve "yazan" anlamındaki -graphe. Chappe kardeşler aygıta tachygraphe demişti; télégraphe adını diplomat Miot de Mélito önerdi.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  22. Sağlık 14 Mayıs 1796

    İlk aşı

    Edward Jenner, sekiz yaşındaki James Phipps'e inek çiçeği aşılayarak çiçek hastalığına karşı ilk aşıyı uyguladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  23. Etimoloji 1800

    "Vaccination" (aşılama) kelimesi

    "Vaccination" kelimesi 1800'de, çiçek hastalığını inek çiçeği virüsüyle önleme yöntemi için kullanıldı; cerrah Richard Dunning'in aynı yılki "Some observations on vaccination" metninde geçer. Kökü, Latince "vacca" (inek) sözcüğünden gelen "vaccinus"tur.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  24. Dağlar 28 Temmuz 1800

    Grossglockner (Avusturya): zirveye ilk çıkış

    3.798 metrelik Grossglockner, Avusturya'nın en yüksek dağıdır. Prens-piskopos Salm-Reifferscheid'in düzenlediği seferde zirveye ilk kez 28 Temmuz 1800'de beş kişi çıktı: dört dağ rehberi ve rahip Mathias Hautzendorfer.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · grossglockner.at ↗

  25. Etimoloji 1802

    "Asteroid" (asteroit) kelimesi

    "Asteroid" kelimesi gökbilime 1802'de, yeni bulunan küçük gezegenlerin teleskopta yıldıza benzeyen görünümünü anlatmak için William Herschel'in önerisiyle girdi. Kelime Yunanca "yıldız benzeri" anlamındaki asteroeides'ten gelir: aster (yıldız) ve -eidos (biçim).

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  26. Sağlık 1816

    Stetoskop

    René Laennec, Paris'teki Necker-Enfants Malades Hastanesi'nde stetoskobu icat etti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  27. Dağlar 27 Ağustos 1820

    Zugspitze (Almanya–Avusturya): zirveye ilk çıkış

    Almanya'nın en yüksek dağı Zugspitze (2.962 m) Almanya–Avusturya sınırındadır. Belgelenmiş ilk çıkışı harita çalışması için dağa giden Teğmen Josef Naus, rehber Johann Georg Tauschl ve yardımcısı Maier yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · alpenverein.de ↗

  28. Sağlık Türkiye 14 Mart 1827

    Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Mamure açıldı

    II. Mahmud döneminde İstanbul Şehzadebaşı'nda açılan Tıphane-i Amire ve Cerrahhane-i Mamure, 1839'da Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane adını alacak modern tıp okulunun başlangıcıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  29. Dağlar Türkiye 9 Ekim 1829

    Ağrı Dağı (Türkiye): zirveye ilk kayıtlı çıkış

    Türkiye'nin en yüksek dağı Ağrı Dağı'nın (5.137 m; Iğdır ve Ağrı illeri) zirvesine kayıtlı ilk çıkışı Friedrich Parrot ve Haçatur Abovyan'ın ekibi yaptı (Jülyen takvimiyle 27 Eylül).

    Kaynak: Wikipedia ↗ · mirrorspectator.com ↗

  30. Bilim & uzay 29 Ağustos 1831

    Faraday elektromanyetik indüksiyonu buldu

    Michael Faraday, Royal Institution'daki laboratuvarında demir halkaya sardığı iki bobinden birine akım verince ötekinde kısa süreli akım oluştuğunu gördü. Bu indüksiyon halkası kurumca ilk elektrik transformatörü sayılır.

    Kaynak: rigb.org ↗

  31. Dağlar 1834

    Gerlachovský štít (Slovakya): zirveye doğrulanmış ilk çıkış

    2.654,4 metre yüksekliğindeki Gerlachovský štít; Slovakya'nın, Yüksek Tatralar'ın ve Karpatlar'ın en yüksek dağıdır. Zirveye doğrulanmış ilk çıkışı 1834'te Nová Lesná köyünden Ján (Johann) Still yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · adventoura.eu ↗

  32. Etimoloji 1834

    "Ion" (iyon) kelimesi

    İngiliz fizikçi ve kimyacı Michael Faraday, William Whewell'in önerisiyle "ion" terimini ortaya attı. Kelime Yunanca "gitmek" anlamındaki ienai fiilinden gelir; iyonlar zıt yüklü elektroda doğru gittiği için bu ad seçildi.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  33. Etimoloji 1834

    "Scientist" (bilim insanı) kelimesi

    "Scientist" kelimesini 1834'te William Whewell, Latince "scientia" (bilgi) kökünden "artist" örneğine göre türetti. Aynı yazıda "physicist" (fizikçi) kelimesini de önerdi.

    Latince kök: scientia · İngilizce: scientist · Almanca: Wissenschaftler · İtalyanca: scienziato · Fransızca: scientifique

    Kaynak: etymonline.com ↗

  34. Dağlar Türkiye Temmuz 1837

    Erciyes (Türkiye): bilinen ilk tırmanış

    İngiliz jeolog William John Hamilton, Temmuz 1837'de Erciyes'e tırmandı; dağa tırmandığı bilinen ilk kişidir. Kayseri Ansiklopedisi'ne göre ekip zirvenin 20–25 fit altında kaldı. Kayseri'deki 3.917 metrelik Erciyes, İç Anadolu'nun en yüksek dağıdır.

    Kaynak: kutuphane.kayseri.bel.tr ↗ · Wikipedia: William John Hamilton ↗ · Wikipedia: Erciyes Dağı ↗

  35. Etimoloji 1838

    "Protein" kelimesi

    "Protein" kelimesi 1838'de ortaya çıktı; Yunanca "birincil, ilk sırada" anlamındaki prōteios'tan gelir. Etymonline türeteni Hollandalı kimyager Gerardus Johannes Mulder olarak verir; Wikipedia'ya göre adı İsveçli kimyager Jöns Jacob Berzelius koydu. İngilizceye 1844'te girdi.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  36. Etimoloji 1839

    "Photograph" (fotoğraf) kelimesi

    "Photograph" kelimesini 1839'da İngiliz bilim insanı Sir John Herschel türetti. Yunanca "ışık" anlamındaki phos ile "çizim, yazı" anlamındaki graphê'den gelir ve "ışıkla çizim" demektir; photogene ve heliograph gibi önerilere üstün geldi.

    İngilizce: photograph · Almanca: Fotografie · İtalyanca: fotografia · Fransızca: photographie

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  37. Dağlar 1840

    Rysy (Polonya–Slovakya): zirveye bilinen ilk çıkış

    Eduard (Ede) Blásy, rehberi Ján Ruman Driečny (baba) ile Polonya–Slovakya sınırındaki Rysy'ye bilinen ilk çıkışı yaptı. 2.499 metrelik kuzeybatı zirvesi Polonya'nın en yüksek noktasıdır; 2.503 metrelik orta zirve Slovakya'dadır.

    Kaynak: portalgorski.pl ↗ · Wikipedia ↗

  38. Dağlar 12 Mart 1840

    Kosciuszko (Avustralya): zirveye ilk çıkış

    2.228 metrelik Kosciuszko, Avustralya anakarasının en yüksek dağıdır. Polonyalı kâşif Paweł Edmund Strzelecki zirveye 12 Mart 1840'ta çıktı ve dağa Tadeusz Kościuszko'nun adını verdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · australiangeographic.com.au ↗

  39. Dağlar 1841

    Ras Dashen (Etiyopya): zirveye ilk kayıtlı çıkış

    4.550 metre yüksekliğindeki Ras Dashen, Etiyopya'nın en yüksek dağıdır. Zirveye bir Avrupalının kayıtlı ilk çıkışını 1841'de Fransız subaylar Ferret ve Galinier yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · mountainfieldguide.com ↗

  40. Etimoloji 1842

    "Dinosaur" (dinozor) kelimesi

    İngiliz paleontolog Richard Owen, Yunanca deinos (korkunç, müthiş büyük) ve sauros (kertenkele) sözcüklerinden Dinosauria adını türetti. Ad, 1841'deki konuşmasının 1842'de basılan metninde ilk kez yer aldı.

    Latince kök: Dinosauria (Yeni Latince) · İngilizce: dinosaur · Almanca: Dinosaurier · İtalyanca: dinosauro · Fransızca: dinosaure

    Kaynak: nhm.ac.uk ↗ · lindahall.org ↗

  41. Dağlar Temmuz 1842

    Aneto (İspanya): zirveye ilk çıkış

    Pireneler'in en yüksek dağı ve İspanya'nın üçüncü yüksek zirvesi olan 3.404 metrelik Aneto'ya ilk çıkışı Temmuz 1842'de Platon de Tchihatcheff, Albert de Franqueville ve rehberleri yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · anetoseguro.com ↗

  42. Yazılım 1843

    Ada Lovelace ve algoritmik programlama

    Ada Lovelace'ın 1843 tarihli Analytical Engine notları, bir makinenin adım adım işlemleri uygulamasını açıklayan erken algoritmik programlama örneklerindendir; mutlak olarak ilk programcı iddiası burada kullanılmaz.

    Kaynak: Computer History Museum 1 ↗ · Computer History Museum 2 ↗

  43. Bilim & uzay 23 Eylül 1846

    Neptün gezegeni keşfedildi

    Johann Galle ve Heinrich d'Arrest, Berlin Gözlemevi'nde Urbain Le Verrier'nin hesapladığı konuma yaklaşık bir derece uzaklıkta Neptün'ü buldu. Neptün, gözlemden önce matematiksel hesapla konumu öngörülen bir gezegen oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · lindahall.org ↗

  44. Sağlık 16 Ekim 1846

    Ameliyatta ilk eter anestezisi

    Boston'da William Morton'un verdiği eterle hasta bayıltılarak ağrısız ameliyat edildi; modern anestezinin başlangıcı sayılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  45. Sağlık Mayıs 1847

    Semmelweis doğum kliniğinde el yıkamayı zorunlu kıldı

    Viyana Genel Hastanesi'nin birinci doğum kliniğinde Ignaz Semmelweis, hekim ve öğrencilerin ellerini klorlu kireç çözeltisiyle yıkamasını zorunlu kıldı. Lohusa humması ölümleri Nisan'daki %18,3'ten Haziran'da %2,2'ye indi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · ebsco.com ↗ · pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗

  46. Dağlar 1848

    Pico de Orizaba (Meksika): zirveye bilinen ilk çıkış

    Meksika'nın ve Kuzey Amerika'daki volkanların en yüksek dağı olan 5.636 metrelik Pico de Orizaba'nın zirvesine bilinen ilk çıkışı, Meksika-Amerikan Savaşı sırasında ABD'li askerler F. Maynard ve William F. Raynolds yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · worldatlas.com ↗

  47. Dağlar 1850

    Galdhøpiggen (Norveç): zirveye ilk çıkış

    2.469 metrelik Galdhøpiggen, Norveç'in ve Kuzey Avrupa'nın en yüksek dağıdır. Zirveye belgelenmiş ilk çıkışı 1850'de Lomlu üç kişi, Steinar Sulheim, Lars Arnesen ve Ingebrigt Flotten yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · snl.no ↗

  48. Dağlar 13 Eylül 1850

    Piz Bernina (İsviçre): zirveye ilk çıkış

    Doğu Alpler'in en yüksek dağı ve tek dört binliği olan 4.048 metrelik Piz Bernina İsviçre'dedir. Zirvesine ilk kez 13 Eylül 1850'de topograf Johann Coaz, Jon ve Lorenz Ragut Tscharner kardeşlerle birlikte çıktı.

    Kaynak: hls-dhs-dss.ch ↗ · Wikipedia ↗

  49. Sağlık Eylül 1854

    John Snow, Broad Street kolera salgınının kaynağını buldu

    Londra Soho'daki kolera salgınında John Snow, hastalığın Broad Street'teki kirli su pompasından yayıldığını gösterdi; pompanın kolu 8 Eylül'de söküldü. Salgında 420 kişi öldü.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  50. Dağlar 1 Ağustos 1855

    Dufourspitze (İsviçre): zirveye ilk çıkış

    İsviçre'nin en yüksek dağı, Monte Rosa kütlesindeki Dufourspitze'ye (4.634 m) ilk kez Charles Hudson'ın yönettiği sekiz kişilik ip takımı çıktı: Hudson, John Birkbeck, Smyth kardeşler, Edward Stephenson ve rehberler Ulrich Lauener, Matthäus ve Johannes Zumtaugwald.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · zermatt.swiss ↗

  51. Donanım Türkiye Eylül 1855

    Osmanlı'da ilk telgraf haberleşmesi

    İstanbul, Edirne ve Varna arasında çekilen telgraf hattıyla Osmanlı Devleti'ndeki ilk telgraf haberleşmesi Sultan Abdülmecid döneminde Eylül 1855'te yapıldı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗

  52. Dağlar 1856

    Everest (Nepal–Çin): dünyanın en yüksek dağı olarak açıklandı

    Hindistan Büyük Trigonometrik Araştırması'nın başı Andrew Waugh, Peak XV adlı dağın ölçülen en yüksek dağ olduğunu ve yüksekliğinin 29.002 fit (8.839,8 m) olduğunu duyurdu; Nepal–Çin sınırındaki dağa Everest adını önerdi.

    Kaynak: explorersweb.com ↗ · encyclopedia.com ↗

  53. Dağlar 11 Eylül 1858

    Dom (İsviçre): zirveye ilk çıkış

    4.546 metrelik Dom, tamamı İsviçre topraklarında bulunan en yüksek dağdır; Valais kantonundaki Mischabel grubunun ana zirvesidir. Zirveye ilk kez John Llewelyn Davies, rehberleri Johann Zumtaugwald, Johann Krönig ve Hieronymous Brantschen ile çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · zermatt.swiss ↗

  54. Bilim & uzay 24 Kasım 1859

    Darwin'in Türlerin Kökeni yayımlandı

    Charles Darwin'in, türlerin doğal seçilim yoluyla kuşaklar boyunca evrimleştiğini savunan On the Origin of Species kitabı yayımlandı; ilk baskı hızla tükendi.

    Kaynak: darwinproject.ac.uk ↗ · Wikipedia ↗

  55. Dağlar 4 Eylül 1860

    Gran Paradiso (İtalya): zirveye ilk çıkış

    4.061 metrelik Gran Paradiso, tamamı İtalya topraklarında bulunan tek dört bin metrelik dağdır; Graian Alpleri'nde, Piemonte ile Aosta Vadisi'nde yükselir. Zirveye ilk kez 4 Eylül 1860'ta John Cowell, William Dundas ve rehberleri Michel Payot ile Jean Tairraz çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · thomascrauwels.ch ↗

  56. Etimoloji 1861

    "Helicopter" (helikopter) kelimesi

    Fransızca "hélicoptère" sözcüğünü Gustave Ponton d'Amécourt türetti; İngilizce "helicopter" buradan gelir. Kelime Yunanca helix (sarmal) ile pteron (kanat) köklerinden oluşur. Çalışan helikopterler ise çok sonra ortaya çıktı.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  57. Dağlar 28 Eylül 1864

    Marmolada (İtalya): zirveye ilk çıkış

    Dolomitlerin en yüksek dağı olan 3.343 metrelik Marmolada'nın zirvesine ilk kez Avusturyalı Paul Grohmann, rehberleri Angelo ve Fulgenzio Dimai ile çıktı. Dağ, İtalya'nın kuzeydoğusunda Trentino ile Belluno arasında yükselir.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · trentino.com ↗

  58. Etimoloji 1865

    "Entropy" (entropi) kelimesi

    Alman fizikçi Rudolf Clausius, termodinamik çalışmasında 1865'te "Entropie" sözcüğünü türetti: Yunanca "dönüşüm" anlamındaki tropē'yi temel aldı ve sözcüğü "Energie"ye benzeterek kurdu. Kelime İngilizceye 1868'de "entropy" olarak geçti.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  59. Etimoloji 1866

    "Ecology" (ekoloji) kelimesi

    Alman bilim insanı Ernst Haeckel 1866'da Almanca "Ökologie" sözcüğünü türetti. Kelime Yunanca oikos (ev, barınak) ve -logia (inceleme) köklerinden gelir; İngilizcede 1873'te "oecology" biçimiyle, canlıların çevreleriyle ilişkisini inceleyen bilim dalı anlamında görüldü.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  60. Etimoloji 1867

    "Dynamite" (dinamit) kelimesi

    Alfred Nobel, 1867'de patentini aldığı patlayıcıya İsveççe "dynamit" adını verdi. Sözcüğü Yunanca "dynamis"ten (güç) türetti. Nobel ürünü önce "Nobel'in Güvenlik Barutu" adıyla satmayı düşünmüştü.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  61. Sağlık 1867

    Lister antiseptik cerrahi makalesini yayımladı

    Joseph Lister, karbolik asitle ameliyat enfeksiyonlarının azalmasını Pasteur'ün mikrop kuramıyla açıklayan "Antiseptic Principle of the Practice of Surgery" makalesini yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  62. Bilim & uzay Türkiye 1868

    Rasathane-i Amire (Kandilli Rasathanesi) kuruldu

    Bugünkü Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü, Rasathane-i Amire adıyla kuruldu. 1982'de Boğaziçi Üniversitesi'ne bağlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  63. Sağlık Türkiye 11 Haziran 1868

    Kızılay'ın öncülü cemiyet kuruldu

    Bugünkü Türk Kızılay'ın ilk adı olan "Mecruhin ve Marza-yı Askeriyeye İmdat ve Muavenet Cemiyeti" kuruldu; bu tarih Kızılay'ın resmi kuruluş tarihi sayılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  64. Bilim & uzay Mart 1869

    Mendeleyev periyodik tablosunu sundu

    Dmitri Mendeleyev'in elementleri atom ağırlığına göre dizen periyodik tablosu Rus Kimya Derneği'nde sunuldu. Tablodaki boşluklar için öngördüğü elementlerden galyum, skandiyum ve germanyum sonradan bulundu.

    Kaynak: blog.sciencemuseum.org.uk ↗ · blog.oup.com ↗

  65. Dağlar Ağustos 1870

    Rainier Dağı (ABD): zirveye belgelenmiş ilk çıkış

    Hazard Stevens ve P. B. Van Trump, Ağustos 1870'te Rainier Dağı'nın zirvesine belgelenmiş ilk çıkışı yaptı. 4.391 metrelik Rainier, ABD'nin Washington eyaletinin en yüksek dağıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · visitrainier.com ↗

  66. Dağlar 18 Ağustos 1873

    Whitney Dağı (ABD): zirveye ilk çıkış

    ABD'nin 48 bitişik eyaletinin en yüksek dağı olan 4.421 metrelik Whitney Dağı'na (Kaliforniya) belgelenmiş ilk çıkışı Lone Pine'lı Charles Begole, A. H. Johnson ve John Lucas yaptı.

    Kaynak: nps.gov ↗ · Wikipedia ↗ · gripped.com ↗

  67. Dağlar 1874

    Elbert Dağı (ABD): zirveye ilk kayıtlı çıkış

    Rocky Dağları'nın ve Colorado eyaletinin en yüksek dağı olan 4.401 metrelik Elbert'in zirvesine kayıtlı ilk çıkışı Hayden Araştırma Heyeti'nden Henry W. Stuckle yaptı. Elbert, ABD'nin bitişik eyaletlerinde Whitney'den sonra ikinci en yüksek dağdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · mountainfieldguide.com ↗

  68. Dağlar 1874

    Elbrus (Rusya): en yüksek zirveye ilk çıkış

    Rusya'nın ve Avrupa'nın en yüksek dağı Elbrus'un (5.642 m) daha yüksek batı zirvesine ilk kez 1874'te F. Crauford Grove'un yönettiği İngiliz seferi çıktı; ekipte Frederick Gardiner, Horace Walker ve İsviçreli rehber Peter Knubel vardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · armchairmountaineer.com ↗

  69. Donanım Türkiye 17 Ocak 1875

    Tünel (Karaköy–Beyoğlu) hizmete açıldı

    Karaköy ile Beyoğlu arasındaki 573 metrelik yeraltı hattı Tünel, buharla çalışan sistemiyle törenle hizmete açıldı; ertesi gün halkın kullanımına sunuldu. İETT onu dünyanın ikinci metrosu olarak anar.

    Kaynak: iett.istanbul ↗ · istanbul.gov.tr ↗

  70. Donanım 10 Mart 1876

    İlk telefon görüşmesi

    Alexander Graham Bell, yardımcısı Thomas Watson'a telefonla ilk cümleyi iletti: “Watson, buraya gel, seni görmek istiyorum.”

    Kaynak: Wikipedia ↗

  71. Etimoloji 1878

    "Microbe" (mikrop) kelimesi

    Charles-Emmanuel Sédillot, 1878'de Pasteur'ün buluşlarının cerrahiye etkisi üzerine yazısında çok küçük canlılar için Fransızca "microbe" sözcüğünü önerdi. Sözcük Yunanca "mikros" (küçük) ve "bios" (yaşam) köklerinden türetildi; İngilizceye aynı yıl geçti.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  72. Etimoloji 13 Kasım 1878

    "Bug" kelimesi: böcekten hataya

    Edison 13 Kasım 1878 tarihli mektubunda buluşlardaki küçük kusurlara "bug" dendiğini yazdı. 1947'de Mark II'de bulunan güve terimin kaynağı değildir; operatörler bilinen mühendislik terimiyle espri yapmıştı.

    İngilizce: bug · Almanca: Bug · İtalyanca: bug

    Kaynak: Wikipedia ↗ · etymonline.com ↗

  73. Dağlar 4 Ocak 1880

    Chimborazo (Ekvador): zirveye ilk çıkış

    Ekvador'un en yüksek dağı Chimborazo'ya (6.263 m) belgelenmiş ilk çıkışı İngiliz dağcı Edward Whymper, İtalyan rehberler Jean-Antoine ve Louis Carrel ile yaptı. Whymper aynı yıl dağa ikinci kez tırmandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · markhorrell.com ↗

  74. Dağlar 10 Ekim 1880

    Apo Dağı (Filipinler): zirveye ilk kayıtlı çıkış

    Filipinler'in en yüksek dağı olan 2.954 metrelik Apo Dağı'nın zirvesine ilk kayıtlı başarılı çıkışı, Joaquín Rajal'ın önderliğindeki ve Joseph Montano ile Mateo Gisbert'in de katıldığı ekip yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · sunstar.com.ph ↗

  75. Sağlık 24 Mart 1882

    Koch verem basilini duyurdu

    Robert Koch, tüberküloz (verem) bakterisini bulduğunu Berlin'de Alman Fizyoloji Derneği'nde açıkladı. DSÖ 1982'den beri bu günü Dünya Tüberküloz Günü olarak anıyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  76. Dağlar 22 Ağustos 1883

    Kebnekaise (İsveç): zirveye ilk çıkış

    İsveç'in en yüksek dağı Kebnekaise'nin zirvesine belgelenmiş ilk çıkışı Fransız Charles Rabot ile Jon Larsson, Hans Monsen ve Peder Abrahamsson Lindgren yaptı. Buzul erimesiyle bugün en yüksek nokta yaklaşık 2.097 metrelik kuzey zirvesidir.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · swedishlapland.com ↗

  77. Dağlar 18 Aralık 1884

    Roraima (Venezuela–Brezilya–Guyana): zirveye ilk kayıtlı çıkış

    Everard im Thurn ve Harry Perkins, Royal Geographical Society'nin desteklediği seferde Roraima'nın tepesine çıktı. Venezuela, Brezilya ve Guyana'nın kesiştiği dağın en yüksek noktası 2.810 metredir ve Venezuela'dadır; 2.772 metrelik nokta Guyana'nın en yüksek yeridir.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · caribbean-beat.com ↗

  78. Sağlık 6 Temmuz 1885

    Kuduz aşısı ilk kez bir insana uygulandı

    Louis Pasteur ve Émile Roux'nun geliştirdiği kuduz aşısı, kuduz köpek ısırmış dokuz yaşındaki Joseph Meister'e uygulandı. Tedavi 10 gün içinde 12 ek dozla sürdü.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  79. Sağlık Türkiye 1887

    Kuduz tedavihanesi Dâülkelp Ameliyathanesi İstanbul'da açıldı

    Pasteur'ün Paris'teki çalışmalarını inceleyen Osmanlı sağlık ekibi dönünce, Dr. Zoiros Paşa başkanlığında Tıbbiye-i Askeriye içinde kuduz tedavihanesi açıldı. Burada yerli kuduz aşısı üretildi.

    Kaynak: istanbulansiklopedisi.org ↗ · dergipark.org.tr ↗

  80. Etimoloji 1887

    "Plankton" kelimesi

    Alman fizyolog Viktor Hensen 1887'de Almanca "Plankton" kelimesini türetti. Kelime Yunanca "gezinen, sürüklenen" anlamındaki planktos'tan gelir ve akıntıya karşı yüzemeyen su canlılarını anlatır; İngilizcede 1891'de belgelenir.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  81. Etimoloji 1888

    "Chromosome" (kromozom) kelimesi

    Alman anatomist Wilhelm von Waldeyer-Hartz 1888'de Almanca "Chromosom" sözcüğünü türetti; İngilizcede 1889'da belgelendi. Yunanca khrōma (renk) ve sōma (cisim) köklerinden gelir; bu yapılar bazik boyalarla kolayca boyandığı için bu ad verildi.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  82. Dağlar 1888

    Dıhtau (Rusya): zirveye ilk çıkış

    Kafkasya'da, Rusya'nın Kabardey-Balkarya bölgesindeki 5.205 metrelik Dıhtau (Dykh-Tau), Rusya'nın ve Avrupa'nın ikinci en yüksek dağıdır. Zirveye ilk kez 1888'de Albert Mummery ile Meiringenli Heinrich Zurfluh güneybatı sırtından çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · worldatlas.com ↗

  83. Dağlar 1888

    Kinabalu (Malezya): zirveye ilk çıkış

    Malezya'nın en yüksek dağı olan 4.095 metrelik Kinabalu'nun en yüksek noktası Low's Peak'e belgelenmiş ilk çıkışı 1888'de İngiliz zoolog ve kâşif John Whitehead yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · mysabah.com ↗ · mountkinabalusabah.com ↗

  84. Dağlar 1888

    Şhara (Gürcistan–Rusya): zirveye ilk çıkış

    Gürcistan'ın en yüksek dağı olan 5.203 metrelik Şhara (Shkhara), Gürcistan–Rusya sınırındadır. Zirveye ilk çıkışı İngiliz dağcı John Garforth Cockin ile İsviçreli rehberler Ulrich Almer ve Christian Roth yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · georgia.to ↗

  85. Oyun 1889

    Nintendo hanafuda kartlarıyla kuruldu

    Fusajiro Yamauchi, Kyoto'da Japon oyun kartları hanafuda üretip satmaya başladı; bu iş, sonradan video oyun şirketine dönüşen Nintendo'nun başlangıcıdır.

    Kaynak: nintendo.co.jp ↗

  86. Dağlar 6 Ekim 1889

    Kilimanjaro (Tanzanya): zirveye ilk çıkış

    Afrika'nın en yüksek dağı olan 5.895 metrelik Kilimanjaro'nun (Tanzanya) en yüksek noktasına, Kibo krater kenarındaki bugünkü Uhuru zirvesine, Hans Meyer ile Ludwig Purtscheller ilk kez çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · tanzaniaparks.go.tz ↗ · climbmountkilimanjaro.com ↗

  87. Etimoloji 1891

    "Electron" (elektron) kelimesi

    İrlandalı fizikçi George Johnstone Stoney, elektriğin temel yük birimi için 1891'de "electron" adını önerdi. Kelime "electric" ile "ion" sözcüklerinin birleşiminden türetildi; Stoney daha önce "electrolion" adını kullanmıştı.

    Latince kök: electrum · İngilizce: electron · Almanca: Elektron · İtalyanca: elettrone · Fransızca: électron

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  88. Etimoloji 1891

    "Neuron" (nöron) kelimesi

    Sinir hücresi anlamındaki "neuron" terimini 1891'de Alman anatomist Heinrich Wilhelm Waldeyer ortaya attı. Kelime, "kiriş, tel, sinir" anlamındaki Yunanca neuron'dan gelir; İngilizceye Almanca Neuron üzerinden girdi.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  89. Dağlar 25 Aralık 1894

    Aoraki / Mount Cook (Yeni Zelanda): zirveye ilk çıkış

    Yeni Zelanda'nın en yüksek dağı Aoraki / Mount Cook'a (3.724 m) ilk kez Noel günü Tom Fyfe, George Graham ve Jack Clarke çıktı. Üçlü, Hooker Vadisi ve kuzey sırtını izledi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · wuhootimaru.co.nz ↗

  90. Sağlık 8 Kasım 1895

    X-ışınları

    Wilhelm Röntgen X-ışınlarını keşfetti; birkaç hafta sonra eşinin elinin ilk tıbbi röntgenini çekti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  91. Sağlık Türkiye 1896

    Esad Feyzi ile Türkiye'de ilk röntgen çekimleri

    1895'te keşfedilen X-ışınları, 1896'da Mekteb-i Tıbbiye öğrencisi Esad Feyzi'nin kurduğu cihazla Türkiye'de kullanılmaya başladı. 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı'nda yaralıların ameliyatına yardım için de kullanıldı.

    Kaynak: dergipark.org.tr ↗ · Wikipedia ↗

  92. Bilim & uzay 1897

    J. J. Thomson elektronu keşfetti

    J. J. Thomson, katot ışınlarının negatif yüklü parçacıklardan oluştuğunu gösterdi; kütle/yük oranı hidrojen iyonununkinden bin kattan fazla küçüktü. Bulgusunu 30 Nisan 1897'de duyurdu ve parçacıklara "corpuscle" dedi; sonradan elektron adı yerleşti.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · history.aip.org ↗

  93. Dağlar 14 Ocak 1897

    Aconcagua (Arjantin): zirveye ilk çıkış

    Asya dışındaki en yüksek dağ olan 6.967 metrelik Aconcagua'nın (Arjantin, Mendoza) zirvesine kayıtlı ilk çıkışı, Edward FitzGerald'ın seferinde İsviçreli rehber Matthias Zurbriggen tek başına yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · blog.geolsoc.org.uk ↗

  94. Dağlar 31 Temmuz 1897

    Saint Elias Dağı (ABD–Kanada): zirveye ilk çıkış

    Alaska–Yukon sınırındaki 5.489 metrelik Saint Elias, hem ABD'nin hem Kanada'nın ikinci en yüksek dağıdır. Zirveye ilk kez Abruzzi Dükü Luigi Amedeo'nun yönettiği İtalyan ekibi çıktı; keşif gezisini fotoğrafçı Vittorio Sella belgeledi.

    Kaynak: nps.gov ↗ · Wikipedia ↗

  95. Sağlık 20 Ağustos 1897

    Ross sıtma parazitini sivrisinekte buldu

    Ronald Ross, Hindistan'ın Secunderabad kentinde sıtma parazitini sivrisineğin midesinde gösterdi. Bu çalışma 1902'de Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü getirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  96. Dağlar 1898

    Illimani (Bolivya): zirveye ilk kayıtlı çıkış

    Cordillera Real'in en yüksek, Bolivya'nın Sajama'dan sonra ikinci en yüksek dağı olan 6.438 metrelik Illimani'nin zirvesine kayıtlı ilk çıkışı İngiliz William Martin Conway, rehberleri J. A. Maquignaz ve L. Pellissier ile yaptı. Dağ, La Paz'ın güneydoğusundadır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · lacgeo.com ↗

  97. Etimoloji 1898

    "Radioactive" (radyoaktif) kelimesi

    İngilizceye 1898'de Fransızca "radio-actif" sözcüğünden girdi. Sözcüğü, polonyum ve radyumu buldukları araştırmalar sırasında Pierre ve Marie Curie türetti; kendiliğinden ışınım yayan atom çekirdeklerini anlatır.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  98. Bilim & uzay 1898

    Radyumun keşfi

    Marie ve Pierre Curie, uranyum cevherinden (pitchblend) elde ettikleri yeni radyoaktif element radyumu Aralık 1898'de Fransız Bilimler Akademisi'ne bildirdi. Aynı yıl polonyumu da duyurmuşlardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · sciencehistory.org ↗

  99. Sağlık Türkiye 30 Aralık 1898

    Gülhane Seririyat Hastanesi açıldı

    Rieder Paşa yönetiminde "Gülhane Seririyat Hastanesi ve Tatbikat Mektebi" adıyla açıldı; 150 yataklı hastane Almanya'dan getirilen araç gereçle donatılmıştı. Bugünkü Gülhane'nin temelidir.

    Kaynak: turkmaarifansiklopedisi.org.tr ↗ · gulhanetip.sbu.edu.tr ↗

  100. Sağlık 1899

    Aspirin piyasada

    Bayer'de 1897'de asetilsalisilik asit saf ve kararlı biçimde üretildi. Bayer 1899'a gelindiğinde ilaca Aspirin adını vermiş ve onu dünya çapında satıyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  101. Sağlık Türkiye 5 Haziran 1899

    Hamidiye Etfal Hastanesi açıldı

    İstanbul'da Hamidiye Etfal Hastanesi 5 Haziran 1899'da hizmete açıldı. II. Abdülhamid'in, kızı Hatice Sultan'ın difteriden ölmesi üzerine kurdurduğu hastane Türkiye'nin ilk çocuk hastanesi sayılır; bugün Şişli Etfal Hastanesi olarak bilinir.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · dergipark.org.tr ↗

  102. Dağlar 13 Eylül 1899

    Kenya Dağı (Kenya): zirveye ilk çıkış

    Kenya'nın en yüksek ve Afrika'nın ikinci en yüksek dağı Kenya Dağı'nın (5.199 m) en yüksek tepesi Batian'a ilk kez 13 Eylül 1899'da Halford Mackinder ile rehberleri César Ollier ve Joseph Brocherel çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · tranquilkilimanjaro.com ↗

  103. Etimoloji Ağustos 1900

    "Television" (televizyon) kelimesi

    "Tele-" (uzak) ön eki ile "vision" (görme) sözcüğünün birleşimidir. Rus bilim insanı Konstantin Perski, sözcüğü Ağustos 1900'de Paris'teki Uluslararası Elektrik Kongresi'nde Fransızca sunduğu bildiride kullandı; İngilizcede 1907'den belgelenir.

    Latince kök: visio · İngilizce: television · Almanca: Fernsehen · İtalyanca: televisione · Fransızca: télévision

    Kaynak: Wikipedia ↗ · computer-museum.ru ↗ · etymonline.com ↗

  104. Sağlık 1901

    Einthoven'ın telli galvanometresi (EKG)

    Willem Einthoven, kalbin elektriksel etkinliğini kaydetmeye yarayan telli galvanometreyi 1901'de bir ön raporla tanıttı; EKG kayıtlarını içeren ayrıntılı tanımı 1903'te yayımladı.

    Kaynak: pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗ · ethw.org ↗

  105. Sağlık 1901

    Kan grupları keşfedildi

    Karl Landsteiner, iki kişinin kanı karıştığında görülen kümelenmenin kanın serumla temasından kaynaklandığını 1901'de buldu ve ana kan gruplarını belirledi. Bu çalışmalar ona 1930'da Nobel Tıp Ödülü kazandırdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  106. Etimoloji 1905

    "Hormone" (hormon) kelimesi

    "Hormone" kelimesini 1905'te İngiliz fizyolog Ernest Starling türetti. Sözcük, "harekete geçiren" anlamındaki Yunanca hormon'dan gelir; Starling onu kan yoluyla hücreden hücreye giden kimyasal haberciler için kullandı.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  107. Sağlık 1905

    İlk kornea nakli

    İlk kornea nakli 1905'te Eduard Zirm tarafından bugünkü Çekya'daki Olomouc Göz Kliniği'nde yapıldı. Başarıyla uygulanan ilk nakil ameliyatı türlerinden biridir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  108. Bilim & uzay Eylül 1905

    Einstein özel görelilik makalesini yayımladı

    Einstein'ın "Hareketli Cisimlerin Elektrodinamiği Üzerine" makalesi Annalen der Physik dergisinde yayımlandı. 30 Haziran 1905'te dergiye ulaşan makale, özel görelilik kuramını ortaya koydu; 1915'teki genel görelilikten ayrıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · physicstoday.aip.org ↗

  109. Etimoloji 1906

    "Allergy" (alerji) kelimesi

    Avusturyalı çocuk hekimi Clemens von Pirquet, Yunanca allos (başka) ve ergon (iş, etki) sözcüklerinden Almanca Allergie kelimesini türetti. Kelime, bağışıklık sisteminin zararsız maddelere aşırı duyarlılığını anlatır.

    İngilizce: allergy · Almanca: Allergie · İtalyanca: allergia · Fransızca: allergie

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  110. Dağlar Haziran 1906

    Stanley Dağı, Margherita Zirvesi (Uganda–Kongo DC): zirveye ilk çıkış

    Stanley Dağı'nın 5.109 metrelik Margherita Zirvesi, Uganda ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin en yüksek noktasıdır. Zirveye ilk kez Haziran 1906'da Abruzzi Dükü Luigi Amedeo ile rehberler Joseph Petigax, César Ollier ve Joseph Brocherel çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · ilgiornale.it ↗

  111. Sağlık 3 Kasım 1906

    Alzheimer hastalığı ilk kez tanımlandı

    Alman psikiyatr Alois Alzheimer, 3 Kasım 1906'da Tübingen'deki Güneybatı Alman Psikiyatristleri toplantısında hastası Auguste Deter'de gördüğü bunamanın belirtilerini ve beyindeki bulguları ilk kez anlattı. Hastalık sonra onun adıyla anıldı.

    Kaynak: uni-wuerzburg.de ↗ · Wikipedia ↗

  112. Etimoloji 1909

    "Gene" (gen) kelimesi

    Danimarkalı bilim insanı Wilhelm Johannsen, Yunanca genea (soy, nesil) kökünden gelen "Gen" terimini 1909'da yayımlanan Elemente der exakten Erblichkeitslehre kitabında tanıttı; kalıtımın tek birimini adlandırmak için eski "pangen" teriminin yerine önerdi.

    İngilizce: gene · Almanca: Gen · İtalyanca: gene · Fransızca: gène

    Kaynak: lindahall.org ↗ · embryo.asu.edu ↗ · etymonline.com ↗

  113. Sağlık 1910

    Salvarsan piyasaya çıktı

    Frengi tedavisinde kullanılan arsfenamin, 1910'da Hoechst tarafından Salvarsan adıyla piyasaya sürüldü. Frengi, dönek ateşi ve Afrika uyku hastalığına karşı ilk etkili tedavi olarak kullanıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  114. Bilim & uzay Mayıs 1911

    Rutherford atom çekirdeği modelini yayımladı

    Ernest Rutherford, altın levhada geri saçılan alfa parçacıklarını açıklayan makalesini Philosophical Magazine'de yayımladı. Makale, atomun pozitif yükünün merkezdeki çok küçük ve yoğun bir çekirdekte toplandığını öne sürdü.

    Kaynak: aps.org ↗ · Wikipedia ↗

  115. Sinemalar 30 Eylül 1911

    Gaumont-Palace (Fransa) açıldı

    Paris'te Clichy Meydanı yakınındaki eski hipodrom, 3.400 koltuklu Gaumont-Palace sineması olarak açıldı; açıldığında dünyanın en büyük sinema salonuydu. 1931'de yeniden inşa edildi, 1973'te yıkıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · pariszigzag.fr ↗ · salles-cinema.com ↗

  116. Etimoloji 1912

    "Vitamin" kelimesi

    Polonyalı biyokimyacı Casimir Funk 1912'de Latince "vita" (yaşam) ile "amine" sözcüklerinden "vitamine" adını türetti. Bu maddelerin hepsinin amin olmadığı anlaşılınca sondaki "e" 1920'de atıldı ve kelime "vitamin" oldu.

    Latince kök: vita · İngilizce: vitamin · Almanca: Vitamin · İtalyanca: vitamina · Fransızca: vitamine

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  117. Sinemalar Ekim 1912

    Palads Teatret (Danimarka) açıldı

    Kopenhag'da açılan Palads Teatret, 1.780 koltukla açıldığında resmî olarak Kuzey Avrupa'nın en büyük sinemasıydı; Avrupa'da yalnız Paris'teki Gaumont-Palace ondan büyüktü.

    Kaynak: lex.dk ↗ · Wikipedia ↗

  118. Etimoloji 1913

    "Isotope" (izotop) kelimesi

    "Isotope" kelimesini 1913'te İngiliz kimyager Frederick Soddy, İskoç hekim ve yazar Margaret Todd'un önerisiyle kullanıma soktu. Yunanca isos (eşit) ve topos (yer) sözcüklerinden gelir: atom ağırlıkları farklı olsa da bu atomlar periyodik tabloda aynı yeri tutar.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  119. Etimoloji 1913

    "Parsec" (parsek) kelimesi

    Gökbilimde uzaklık birimi olan parsek, "parallax" (paralaks) ve "second" (yay saniyesi) sözcüklerinin ilk hecelerinden türetildi. Adı 1913'te İngiliz gökbilimci Herbert Hall Turner önerdi. Bir parsek yaklaşık 3,26 ışık yılıdır.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  120. Dağlar 7 Haziran 1913

    Denali (ABD): zirveye ilk çıkış

    Kuzey Amerika'nın en yüksek dağı olan 6.190 metrelik Denali'nin (ABD, Alaska) zirvesine ilk kez Hudson Stuck, Harry Karstens, Walter Harper ve Robert Tatum çıktı.

    Kaynak: home.nps.gov ↗ · Wikipedia ↗

  121. Dağlar Temmuz 1913

    Robson Dağı (Kanada): zirveye ilk çıkış

    3.954 metrelik Robson Dağı, Kanada Kayalık Dağları'nın en yüksek dağıdır ve Britanya Kolumbiyası eyaletindedir. Zirveye ilk tam çıkışı rehber Conrad Kain, William W. Foster ve Albert H. MacCarthy yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · thecanadianencyclopedia.ca ↗

  122. Dağlar 2 Ağustos 1913

    Olimpos (Yunanistan): zirveye ilk çıkış

    Yunanistan'ın en yüksek dağı Olimpos'un en yüksek zirvesi Mytikas'a (2.917 m) belgelenmiş ilk çıkışı İsviçreli Frédéric Boissonnas ve Daniel Baud-Bovy, Litohoro'lu avcı Hristos Kakalos'un rehberliğinde yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · grecehebdo.gr ↗

  123. Dağlar 1914

    Beluha (Rusya–Kazakistan): zirveye ilk çıkış

    Altay Dağları'nın ve Sibirya'nın en yüksek dağı olan 4.509 metrelik Beluha, Rusya–Kazakistan sınırındadır. Zirvesine ilk kez 1914'te Boris ve Mihail Tronov kardeşler çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · livingheritage.ru ↗

  124. Bilim & uzay Türkiye 1914

    Silahtarağa Elektrik Santrali üretime başladı

    İstanbul'da Haliç kıyısındaki kömürlü Silahtarağa Santrali 1914'te elektrik üretmeye başladı; ilk olarak tramvay ağına elektrik verdi. Santral 1983'te kapandı, bugün santralistanbul enerji müzesidir.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · Anadolu Ajansı ↗

  125. Bilim & uzay Kasım 1915

    Einstein genel görelilik alan denklemlerini sundu

    Albert Einstein, genel görelilik kuramının özünü oluşturan alan denklemlerini Kasım 1915'te Prusya Bilimler Akademisi'ne sundu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  126. Sinemalar 24 Ekim 1919

    Capitol Theatre (ABD) açıldı

    New York'ta Broadway ile 51. Cadde köşesinde açılan Capitol Theatre, yaklaşık 5.300 koltuğuyla açıldığında "dünyanın en büyük tiyatrosu" olarak tanıtıldı ve bu unvanı birkaç yıl korudu. Thomas W. Lamb tasarladı.

    Kaynak: oac.cdlib.org ↗ · cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗

  127. Etimoloji 1920

    "Genome" (genom) kelimesi

    Hamburg Üniversitesi'nden botanikçi Hans Winkler, 1920'de Almanca "Genom" kelimesini "Gen" (gen) ve "Chromosom" (kromozom) sözcüklerini birleştirerek türetti. Kelime bir canlının genlerinin tamamını anlatır; İngilizcede 1930'dan beri kullanılır.

    İngilizce: genome · Almanca: Genom · İtalyanca: genoma · Fransızca: génome

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  128. Etimoloji 1920

    "Proton" kelimesi

    Artı yüklü atom altı parçacığın adı "proton"u fizikçi Ernest Rutherford önerdi. Kelime Yunanca "ilk" anlamındaki prōtos'un nötr biçimi prōton'dan gelir ve "electron" örneğine göre kurulmuştur; Rutherford bu adı hidrojen çekirdeğine verdi.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  129. Etimoloji 1920

    "Robot" kelimesi

    Kelime Karel Čapek'in 1920 tarihli R.U.R. oyunuyla yayıldı. Čapek asıl mucidin ağabeyi Josef olduğunu söyledi. Çekçe "robota", serflerin zorunlu angaryası demektir.

    İngilizce: robot · Almanca: Roboter · İtalyanca: robot · Fransızca: robot

    Kaynak: Wikipedia ↗ · etymonline.com ↗

  130. Sağlık Türkiye 5 Mart 1920

    Yeşilay, Hilal-i Ahdar adıyla kuruldu

    Yeşilay, Dr. Mazhar Osman ve arkadaşları tarafından İstanbul'da "Hilal-i Ahdar" adıyla kuruldu. Cemiyetin adı 1929'da "Yeşil Hilal", 1936'da "Yeşilay" oldu.

    Kaynak: yesilay.org.tr ↗

  131. Sağlık Türkiye 3 Mayıs 1920

    Sağlık Bakanlığı kuruldu

    3 sayılı kanunla Sağlık Bakanlığı kuruldu. Bakanlığın ilk bakanı Dr. Adnan Adıvar oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  132. Sinemalar Ağustos 1920

    Pantages Theatre, Toronto (Kanada) açıldı

    Thomas W. Lamb'in tasarladığı Pantages Theatre Ağustos 1920'de Toronto'da açıldı. 3.373 koltuğuyla açıldığında Kanada'nın en büyük sinemasıydı. Bina bugün Ed Mirvish Theatre adını taşıyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗ · thecanadianencyclopedia.ca ↗

  133. Sağlık 1921

    Verem aşısı BCG ilk kez insanda kullanıldı

    Albert Calmette ve Camille Guérin'in Fransa'daki Pasteur Enstitüsü'nde zayıflattığı verem aşısı BCG, 1921'de ilk kez tıbbi amaçla kullanıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  134. Etimoloji 1921

    "Neutron" (nötron) kelimesi

    Atomun elektrik yükü taşımayan parçacığına "neutron" adını 1921'de ABD'li kimyager William D. Harkins verdi: "neutral" (yüksüz) sözcüğüne, "ion"dan gelen parçacık eki "-on" eklendi. Ernest Rutherford böyle bir parçacığın varlığını 1920'de öngörmüştü.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  135. Sinemalar 24 Aralık 1921

    Capitol Theatre, Cardiff (Birleşik Krallık) açıldı

    Galler'in başkenti Cardiff'te Capitol Theatre sineması açıldı. 3.158 koltuklu sinema, açıldığında Avrupa'nın sinema olarak yapılmış en büyük binasıydı. Sinema 21 Ocak 1978'de kapandı, bina 1983'te yıkıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · coflein.gov.uk ↗ · cinematreasures.org ↗

  136. Sağlık 11 Ocak 1922

    İlk insülin tedavisi

    Toronto'da 13 yaşındaki Leonard Thompson'a ilk insülin iğnesi yapıldı; diyabet artık tedavi edilebilir bir hastalık oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  137. Dağlar 12 Haziran 1923

    Toubkal (Fas): zirveye ilk kayıtlı çıkış

    Fas'ın ve Kuzey Afrika'nın en yüksek dağı olan 4.167 metrelik Toubkal'a (Atlas Dağları) ilk kayıtlı çıkışı Marquis de Segonzac, Vincent Berger ve Hubert Dolbeau yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · moroccoworldnews.com ↗

  138. Dağlar Türkiye 1924

    Erciyes (Türkiye): Türk dağcılığının başlangıcı sayılan tırmanış

    Kayseri'deki Erciyes (yaklaşık 3.917 m) İç Anadolu'nun en yüksek dağıdır. 1924'te Albay Cemil Cahit Toydemir 8 kişilik ekiple doğu rotasından zirveye tırmandı; Türkiye Dağcılık Federasyonu bu tırmanışı Türkiye'de dağcılığın başlangıcı sayar.

    Kaynak: tdf.tr ↗ · mevkamp.org ↗ · Wikipedia ↗

  139. Donanım Türkiye 28 Ocak 1925

    Vecihi K-VI ilk uçuşunu yaptı

    Vecihi Hürkuş'un yaptığı K-VI uçağı 15 dakikalık ilk uçuşunu yaptı. Bu, Türkiye'de üretilmiş bir uçakla yapılan ilk uçuştu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  140. Dağlar 23 Haziran 1925

    Logan Dağı (Kanada): zirveye ilk çıkış

    Kanada'nın en yüksek dağı Logan'a (5.959 m) ilk kez Albert H. MacCarthy liderliğindeki Kanada-ABD ekibi çıktı; zirveye MacCarthy, H. F. Lambart, Allen Carpé, Norman Read, W. W. Foster ve Andy Taylor ulaştı.

    Kaynak: thediscoverblog.com ↗ · Wikipedia ↗

  141. Etimoloji 1926

    "Photon" (foton) kelimesi

    Işık kuantumu anlamındaki "photon", 'ışık' anlamındaki photo- ile -on ekinden türedi ve bu anlamla 1926'da belgelendi. Terimi Gilbert N. Lewis'in 18 Aralık 1926'da Nature'a yazdığı mektup yaygınlaştırdı.

    İngilizce: photon · Almanca: Photon · İtalyanca: fotone · Fransızca: photon

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  142. Donanım Türkiye 6 Ekim 1926

    Kayseri Uçak Fabrikası açıldı

    Alman Junkers firmasıyla ortaklıkla TOMTAŞ adıyla kurulan Kayseri Uçak Fabrikası açıldı. Türkiye'nin ilk uçak fabrikasıdır; 1926-1927'de A-20 ve F-13 uçakları üretildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  143. Sinemalar 1927

    Mercedes-Palast (Almanya) açıldı

    Berlin'in Neukölln semtinde, Hermannstraße'de açılan Mercedes-Palast, açıldığı dönemde Avrupa'nın en büyük sineması sayılıyordu. Mimar Fritz Wilms'in tasarladığı salonun 180'i locada olmak üzere 2.680 koltuğu vardı. Bina 1969'da yıkıldı.

    Kaynak: schloss-gutshof-britz.de ↗ · cinematreasures.org ↗

  144. Sinemalar 11 Mart 1927

    Roxy Theatre (ABD) açıldı

    New York'taki Roxy Theatre, yaklaşık 6.000 koltukla açıldığında dünyanın en büyük sinema salonuydu. "Sinemanın katedrali" diye anılan salon 1960'ta kapandı ve yıkıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · filmsite.org ↗ · cinematreasures.org ↗

  145. Donanım Türkiye 6 Mayıs 1927

    İstanbul Radyosu yayına başladı

    Türkiye'nin ilk radyosu olan İstanbul Radyosu, ilk yayınını Sirkeci'deki Büyük Postane binasının bodrum katından yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  146. Sinemalar 15 Eylül 1927

    Green's Playhouse (Birleşik Krallık) açıldı

    İskoçya'nın Glasgow kentindeki Green's Playhouse, 4.368 koltukla açıldığında koltuk sayısına göre Avrupa'nın en büyük sinemasıydı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · theglasgowstory.com ↗

  147. Donanım Türkiye Kasım 1927

    Ankara Radyosu yayına başladı

    Mayıs 1927'de İstanbul Radyosu'nu açan Telsiz Telefon Türk Anonim Şirketi, Kasım 1927'de Ankara Radyosu'nu da devreye aldı. Vericisi güçlendirilen Ankara Radyosu 28 Ekim 1938'de yeni tesisleriyle resmen işletmeye açıldı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · TRT Haber ↗

  148. Sinemalar 1928

    Lichtburg (Almanya) açıldı

    Essen'deki Lichtburg sineması 1928'de açıldı. Bugün 1.250 koltuklu ana salonuyla Almanya'nın en büyük sinema salonuna sahiptir.

    Kaynak: essen.de ↗ · filmspiegel-essen.de ↗ · Wikipedia ↗

  149. Sinemalar 14 Ocak 1928

    Colosseum Kino (Norveç) açıldı

    Oslo'daki kubbeli Colosseum Kino 14 Ocak 1928'de açıldı. 2.100 koltuğuyla açıldığında İskandinavya'nın en büyük sinemasıydı; salon sonraki yıllarda yenilenip birkaç salona bölündü.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗ · snl.no ↗

  150. Sağlık Türkiye Mayıs 1928

    Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi (Refik Saydam) kuruldu

    Mayıs 1928'de 1267 sayılı kanunla Ankara'da Türkiye Cumhuriyeti Merkez Hıfzıssıhha Müessesesi kuruldu. Aşı ve serum üretip halk sağlığı araştırmaları yapan kurum sonradan Refik Saydam adını aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · sdplatform.com ↗

  151. Sağlık Türkiye 27 Mayıs 1928

    Hıfzıssıhha Müessesesi kuruldu

    Ankara'da Sıhhat ve İçtimai Muavenet Vekâletine bağlı olarak kurulan Hıfzıssıhha Müessesesi aşı ve serum üretti; 1932'de serum üretimi iç talebi karşılayınca serum ithalatı durdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  152. Sağlık 3 Eylül 1928

    Penisilin

    Alexander Fleming, küflenen bir bakteri kültüründe bakterilerin öldüğünü fark ederek ilk antibiyotik penisilini keşfetti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  153. Sinemalar 21 Eylül 1928

    Fox Theatre Detroit (ABD) açıldı

    ABD'nin Detroit kentindeki Fox Theatre, 5.000'i aşkın koltuğuyla (bugün 5.048) açıldı. 1920'lerden kalan en büyük sinema sarayı ve Detroit'in en büyük sinema sarayı olarak anılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · historicdetroit.org ↗ · cinematreasures.org ↗

  154. Sinemalar 18 Aralık 1928

    Davis Theatre Croydon (Birleşik Krallık) açıldı

    Londra'nın Croydon semtindeki Davis Theatre, 3.700'ü aşkın koltuğuyla açıldığında İngiltere'nin en büyük sinemasıydı; açılış programı onu "Avrupa'nın en büyük sineması" diye tanıttı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · museumofcroydon.com ↗

  155. Sinemalar 29 Aralık 1928

    Capitole, Lozan (İsviçre) açıldı

    Lozan'daki Capitole sineması 1.077 koltukla açıldı. İsviçre Sinematek'i burayı ülkenin en büyük tarihî sineması olarak tanımlar; salon bugün de İsviçre'de çalışan en büyük sinema sayılır.

    Kaynak: cinematheque.ch ↗ · Wikipedia ↗

  156. Etimoloji 1929

    "Astronaut" (astronot) kelimesi

    Yunanca astro- (yıldız) ve nautēs (denizci) öğelerinden kurulan "astronaut", "yıldız denizcisi" demektir. Kelime 1929'da bilimsel bir yazıda geçti; ABD uzay programıyla 1961'den sonra yaygınlaştı.

    İngilizce: astronaut · Almanca: Astronaut · İtalyanca: astronauta · Fransızca: astronaute

    Kaynak: etymonline.com ↗ · dictionary.com ↗

  157. Sinemalar 23 Şubat 1929

    State Theatre Melbourne (Avustralya) açıldı

    Melbourne'de Flinders Caddesi'nde açılan State Theatre, 3.371 koltuğuyla açıldığında Avustralya'nın en büyük oturma kapasiteli salonuydu. Yapı bugün Forum Theatre adıyla kullanılıyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · emelbourne.net.au ↗ · cinematreasures.org ↗

  158. Sinemalar 20 Aralık 1929

    Civic Theatre Auckland (Yeni Zelanda) açıldı

    Auckland'daki Civic Theatre 20 Aralık 1929'da sesli film sineması olarak açıldı. 2.750 kişilik salonuyla Avustralasya'nın en büyük 'atmosferik' sinemasıydı; tavanı yıldızlı gece göğü izlenimi veriyordu.

    Kaynak: heritage.org.nz ↗ · cinematreasures.org ↗

  159. Sinemalar 21 Aralık 1929

    Ufa-Palast Hamburg (Almanya) açıldı

    Hamburg'da Deutschlandhaus'un avlusunda açılan Ufa-Palast, 2.665 koltukla açıldığında Avrupa'nın en büyük sinemasıydı; kendi reklamında "Avrupa'nın en büyük film sarayı" diye tanıtıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · filmmuseum-hamburg.de ↗

  160. Bilim & uzay 18 Şubat 1930

    Plüton keşfedildi

    Lowell Gözlemevi'nde Clyde Tombaugh, Ocak 1930'da 13 inçlik astrografla çekilen fotoğraf plakalarını karşılaştırırken sonradan Plüton adı verilen gök cismini buldu.

    Kaynak: collectionslowellobservatory.omeka.net ↗ · Wikipedia ↗

  161. Sağlık Türkiye 24 Nisan 1930

    Umumi Hıfzıssıhha Kanunu kabul edildi

    1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha (Genel Sağlık) Kanunu kabul edildi ve 6 Mayıs 1930'da Resmi Gazete'de yayımlandı. Kanun, halk sağlığını korumayı ve hastalıklarla mücadeleyi devlet hizmeti saydı.

    Kaynak: saglik.gov.tr ↗

  162. Sinemalar 22 Mayıs 1930

    Capitol Theatre (Singapur) açıldı

    Singapur'daki Capitol Theatre, zemin katta 1.100 ve üst katta 500 koltukla açıldığında Uzak Doğu'nun en büyük oturma kapasiteli salonuydu. Açılış gecesi Rio Rita filmi gösterildi.

    Kaynak: biblioasia.nlb.gov.sg ↗ · Wikipedia ↗

  163. Dağlar 1931

    Han Tengri (Kazakistan–Kırgızistan–Çin): zirveye ilk çıkış

    Buzul örtüsüyle 7.010 metre yükselen Han Tengri, Kazakistan'ın en yüksek noktasıdır ve Kazakistan, Kırgızistan ile Çin sınırlarının kesiştiği yerdedir. Zirveye ilk çıkışı Mihail Pogrebetski'nin ekibi yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · trekking-club.com ↗

  164. Dağlar Türkiye 1931

    Uludoruk / Reşko (Türkiye): zirveye ilk çıkış

    Türkiye'nin ikinci en yüksek zirvesi olan, Hakkari'deki Cilo Dağı'nın 4.135 metrelik Uludoruk (Reşko) doruğuna ilk kez 1931'de Alman dağcılar Ludwig Sperlich ve Ludwig Krenek çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · hurriyet.com.tr ↗

  165. Dağlar 8 Haziran 1931

    Fairweather Dağı (ABD–Kanada): zirveye ilk çıkış

    ABD'nin Alaska eyaleti ile Kanada'nın British Columbia eyaleti sınırındaki 4.653 metrelik Fairweather, British Columbia'nın en yüksek dağıdır ve Pasifik kıyısına yaklaşık 20 km uzaklıktadır. Zirveye ilk kez Allen Carpé ve Terris Moore çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  166. Dağlar 21 Haziran 1931

    Kamet (Hindistan): zirveye ilk çıkış

    Hindistan'ın Uttarakhand eyaletindeki 7.756 metrelik Kamet, Garhwal bölgesinin Nanda Devi'den sonraki ikinci en yüksek dağıdır. Zirveye ilk kez Frank Smythe, Eric Shipton, R. L. Holdsworth ve Lewa Şerpa çıktı; Kamet o güne dek çıkılmış en yüksek zirveydi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · publications.americanalpineclub.org ↗

  167. Bilim & uzay Şubat 1932

    Chadwick nötronun varlığını bildirdi

    James Chadwick, yaklaşık iki haftalık deneylerin ardından Nature dergisinde "Possible Existence of a Neutron" mektubunu yayımladı. Bu keşif ona 1935 Nobel Fizik Ödülü'nü kazandırdı.

    Kaynak: aps.org ↗ · Wikipedia ↗

  168. Dağlar 20 Temmuz 1932

    Huascarán (Peru): zirveye ilk çıkış

    Huascarán'ın 6.768 metrelik güney zirvesi Peru'nun en yüksek noktasıdır. Zirveye ilk kez 20 Temmuz 1932'de Alman-Avusturya seferinden Schneider, Hoerlin, Bernard, Borchers ve Hein çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  169. Sinemalar 8 Aralık 1932

    Le Grand Rex (Fransa) açıldı

    Paris'teki Le Grand Rex, 3.300 koltuklu büyük salonuyla açıldığında Avrupa'nın en büyük sineması olarak kutlandı; büyük salon bugün 2.700 koltukludur.

    Kaynak: legrandrex.com ↗ · Wikipedia ↗

  170. Sinemalar 27 Aralık 1932

    Radio City Music Hall (ABD) açıldı

    New York'taki 5.960 koltuklu Radio City Music Hall açıldı; salonu açıldığında dünyanın en büyüğüydü. Ocak 1933'ten 1979'a kadar film gösterimiyle sahne şovunu birleştiren bir sinema salonu olarak çalıştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · foxnews.com ↗

  171. Bilim & uzay Türkiye 1 Ağustos 1933

    Üniversite Reformu: İstanbul Üniversitesi kuruldu

    1933 Üniversite Reformu'yla İstanbul Darülfünunu 2252 sayılı yasayla kaldırıldı ve 31 Temmuz 1933'te kapandı; 1 Ağustos 1933'te yeni kadro ve yapıyla İstanbul Üniversitesi kuruldu. Üniversite 18 Kasım 1933'te eğitime başladı.

    Kaynak: sarkac.org ↗ · Wikipedia ↗

  172. Dağlar 3 Eylül 1933

    İsmail Samani Zirvesi (Tacikistan): zirveye ilk çıkış

    Tacikistan'ın en yüksek dağı olan 7.495 metrelik İsmail Samani Zirvesi'ne (eski adı Stalin, sonra Komünizm Zirvesi) Sovyet dağcı Yevgeniy Abalakov 3 Eylül 1933'te ilk kez çıktı. Zirve Sovyetler Birliği'nin de en yüksek noktasıydı.

    Kaynak: khovar.tj ↗ · Wikipedia ↗

  173. Sinemalar 11 Eylül 1933

    Troxy (Birleşik Krallık) açıldı

    Londra'nın doğusunda Stepney'deki Troxy sineması King Kong gösterimiyle açıldı. 3.520 koltuğuyla açıldığında İngiltere'nin en büyük sinemasıydı.

    Kaynak: troxy.co.uk ↗ · Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗

  174. Etimoloji 1935

    "Ecosystem" (ekosistem) kelimesi

    "Ecosystem", "eco-" ön eki ile "system" sözcüğünden kurulmuştur. Sözcük baskıda ilk kez 1935'te İngiliz ekolog Arthur Tansley'nin yayınında geçti; onu Tansley'nin isteği üzerine Arthur Roy Clapham türetmişti.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  175. Dağlar 1935

    Gunnbjørn Fjeld (Grönland): zirveye ilk çıkış

    Grönland'ın en yüksek dağı Gunnbjørn Fjeld (3.694 m), adanın doğusundaki Watkins Dağları'ndadır ve Kuzey Kutup Dairesi'nin kuzeyindeki en yüksek dağdır. Zirveye ilk kez 1935'te Augustine Courtauld, Jack Longland, Ebbe Munck ve Lawrence Wager çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  176. Dağlar 5 Ocak 1935

    Pico Bolívar (Venezuela): zirveye ilk çıkış

    4.978 metrelik Pico Bolívar, Venezuela'nın en yüksek dağıdır. Zirveye ilk kez Enrique Bourgoin, Heriberto Márquez Molina ve rehber Domingo Peña çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · ecured.cu ↗

  177. Bilim & uzay Türkiye 22 Haziran 1935

    Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü (MTA) kuruldu

    TBMM'de 14 Haziran 1935'te kabul edilen 2804 sayılı kanun 22 Haziran 1935'te Resmî Gazete'de yayımlandı ve MTA kuruldu. Enstitünün görevi maden ve taş ocağı kaynaklarını aramak, incelemek ve bu alanda eleman yetiştirmekti.

    Kaynak: mta.gov.tr ↗

  178. Sağlık Türkiye 1936

    Behçet hastalığı tanımlandı

    Dermatolog Hulusi Behçet, bugün kendi adıyla anılan hastalığı ilk kez tanımladı; ayrıntılı yayınları 1937 ve 1938'de geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  179. Etimoloji 1936

    "Drone" kelimesinin insansız hava aracı anlamı

    ABD Donanması'nın radyo kumandalı hedef uçağı projesinin 1936'nın ikinci yarısına ait raporu, bu uçaklara "drone" (erkek arı) adını verdi. Ad, İngilizlerin "Queen Bee" (kraliçe arı) adlı hedef uçağına gönderme olarak seçildi.

    Kaynak: vocabulary.com ↗

  180. Donanım Türkiye 1936

    Nuri Demirağ'ın Nu.D.36 uçağı üretildi

    Nuri Demirağ'ın İstanbul Beşiktaş'ta kurduğu uçak fabrikasında ilk tek motorlu uçak Nu.D.36 üretildi. Uçağın planlarını Selahattin Reşit Alan çizdi; deneme uçuşları Yeşilköy'de yapıldı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · interaktif.trthaber.com ↗

  181. Dağlar 21 Temmuz 1936

    Waddington Dağı (Kanada): zirveye ilk çıkış

    4.019 metrelik Waddington, Kanada'da Sahil Dağları'nın en yüksek zirvesi ve tamamı British Columbia eyaleti içinde kalan en yüksek dağdır. Zirveye ilk kez Fritz Wiessner ve Bill House çıktı; ikili güney yüzünden tırmandı.

    Kaynak: explorersweb.com ↗ · Wikipedia ↗

  182. Dağlar 29 Ağustos 1936

    Nanda Devi (Hindistan): zirveye ilk çıkış

    7.817 metrelik Nanda Devi, tamamen Hindistan sınırları içinde kalan en yüksek dağdır (ülkenin ikinci en yüksek dağı). Zirveye ilk kez H. W. Tilman ve Noel Odell çıktı.

    Kaynak: himalayanclub.org ↗ · Wikipedia ↗

  183. Etimoloji 1937

    "Modem" kelimesi

    "Modem", "modulator-demodulator" (kipleyici-kipçözücü) ifadesinin kısaltmasıdır. Kelime 1937'ye gelindiğinde ses ve diğer sinyallerin elektrikle iletimi bağlamında kayda geçmişti.

    Latince kök: modulari · İngilizce: modem · Almanca: Modem · İtalyanca: modem

    Kaynak: etymonline.com ↗

  184. Dağlar 26 Şubat 1937

    Ojos del Salado (Şili–Arjantin): zirveye ilk çıkış

    6.893 metrelik Ojos del Salado, Şili'nin en yüksek dağı ve dünyanın en yüksek yanardağıdır; zirvesi Şili–Arjantin sınırındadır. Zirveye ilk kez 26 Şubat 1937'de Polonyalı dağcılar Jan Alfred Szczepański ve Justyn Wojsznis çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · explorersweb.com ↗

  185. Sinemalar 8 Temmuz 1937

    Gran Rex (Arjantin) açıldı

    Buenos Aires'teki Cine Teatro Gran Rex 8 Temmuz 1937'de açıldı. 3.350 koltuklu salon, açıldığında Arjantin'in en büyük sineması ve Güney Amerika'nın en büyük tiyatrosuydu.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗

  186. Sinemalar 20 Aralık 1937

    Gaumont State Kilburn (Birleşik Krallık) açıldı

    Londra'nın Kilburn semtinde 20 Aralık 1937'de açılan Gaumont State, 4.004 koltuğuyla açıldığında İngiltere'nin en büyük sinemasıydı. Art Deco salonu George Coles tasarladı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · modernism-in-metroland.co.uk ↗ · Wikipedia ↗

  187. Etimoloji 1938

    "Nylon" (naylon) kelimesi

    DuPont'un yeni sentetik lifine verdiği "nylon" adı 1938'de duyuruldu. Şirkete göre anlamsız bir "nyl" hecesiyle "cotton" ve "rayon" gibi lif adlarından alınan "-on" ekinin birleşimidir; önce "no-run" (kaçmaz) adı düşünülmüştü.

    İngilizce: nylon · Almanca: Nylon · İtalyanca: nylon · Fransızca: nylon

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  188. Etimoloji Ocak 1938

    "Googol" kelimesi

    10 üzeri 100'ü, yani 1'in ardından 100 sıfırı anlatan "googol", matematikçi Edward Kasner'in dokuz yaşındaki yeğeni Milton Sirotta'nın uydurduğu addır. Kasner kelimeyi Ocak 1938'de Scripta Mathematica dergisindeki makalesiyle yayımladı.

    İngilizce: googol

    Kaynak: wordorigins.org ↗ · listserv.linguistlist.org ↗ · Wikipedia ↗

  189. Dağlar 15 Ağustos 1938

    Wilhelm Dağı (Papua Yeni Gine): zirveye kayıtlı ilk çıkış

    Papua Yeni Gine'nin en yüksek dağı Wilhelm'in (4.509 m) zirvesine kayıtlı ilk çıkışı devriye subayı Leigh Vial yaptı; yanında iki yerli, Kuakawa ve Gend vardı.

    Kaynak: adb.anu.edu.au ↗ · Wikipedia ↗

  190. Bilim & uzay Aralık 1938

    Nükleer fisyon keşfedildi

    Kimyacılar Otto Hahn ve Fritz Strassmann, Berlin'de nötronla bombardıman ettikleri uranyumdan baryum izotopları oluştuğunu buldu. Lise Meitner ve Otto Frisch bunu uranyum çekirdeğinin bölünmesi olarak açıkladı; Frisch sürece hücre bölünmesinden alarak "fisyon" adını verdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · osti.gov ↗

  191. Dağlar 1939

    Nevado Sajama (Bolivya): zirveye ilk çıkış

    Bolivya'nın en yüksek dağı olan 6.542 metrelik Nevado Sajama'nın zirvesine belgelenmiş ilk çıkışı 1939'da Avusturyalı dağcılar Josef Prem ve Wilfrid Kühm yaptı.

    Kaynak: mountainfieldguide.com ↗ · worldatlas.com ↗

  192. Etimoloji 1941

    "Antibiotic" (antibiyotik) kelimesi

    "Antibiotic" kelimesini isim olarak ilk kez 1941'de mikrobiyolog Selman Waksman kullandı: bir mikrobun ürettiği ve başka mikropların büyümesini engelleyen madde. Sıfat hâli 1894'te Fransızca "antibiotique"ten (anti- "karşı" + "yaşam") alınmıştı.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗

  193. Bilim & uzay Türkiye 1941

    Cahit Arf ve Arf değişmezi

    Türk matematikçi Cahit Arf, karakteristiği 2 olan cisimler üzerindeki ikinci dereceden formlar için sonradan kendi adıyla anılacak Arf değişmezini tanımladı. Çalışma 1941'de Crelle dergisinde yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  194. Etimoloji 1941

    "Radar" kelimesi

    "Radar", İngilizce "radio detecting and ranging" (radyo ile algılama ve mesafe ölçme) ifadesinin kısaltmasıdır. Amerikan terimi, İngilizlerin "radiolocation" sözcüğünün önüne geçti.

    Latince kök: radius · İngilizce: radar · Almanca: Radar · İtalyanca: radar · Fransızca: radar

    Kaynak: etymonline.com ↗

  195. Etimoloji 1941

    "Robotics" (robotik) kelimesi

    Robotların bilimi, yapımı ve kullanımı anlamındaki "robotics" sözcüğü, "robot" kelimesine bilim dalı adı yapan "-ics" ekinin eklenmesiyle oluştu. Kelimeyi bilimkurgu yazarı Isaac Asimov kullandı.

    İngilizce: robotics · Almanca: Robotik · İtalyanca: robotica · Fransızca: robotique

    Kaynak: etymonline.com ↗

  196. Bilim & uzay 2 Aralık 1942

    Chicago Pile-1 reaktörü kritik oldu

    Enrico Fermi'nin yönettiği deneyde, Chicago Üniversitesi'ndeki Stagg Field tribünlerinin altında bir squash kortuna kurulan CP-1 reaktörü saat 15.25'te kendi kendini sürdüren nükleer zincirleme tepkimeye ulaştı. İnsanlar atomun gücünü ilk kez denetimli biçimde açığa çıkardı.

    Kaynak: osti.gov ↗

  197. Sağlık 19 Ekim 1943

    Streptomisin ilk kez elde edildi

    Rutgers Üniversitesi'nde Selman Waksman'ın laboratuvarında doktora öğrencisi Albert Schatz streptomisini ilk kez izole etti. Streptomisin tüberkülozu tedavi eden ilk antibiyotik oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  198. Etimoloji 1945

    "Debug" kelimesi

    "Debug", "geri alma, giderme" anlamındaki de- ön eki ile makinedeki arıza anlamındaki "bug" sözcüğünden oluştu. 1945'ten beri bir makine sistemindeki hataları ayıklamak anlamında kullanılıyor.

    İngilizce: debug · Almanca: debuggen · İtalyanca: debug

    Kaynak: etymonline.com ↗

  199. Sağlık 1945

    Yapay böbrekle ilk başarılı diyaliz

    Hollandalı hekim Willem Kolff, 1943'te geliştirdiği döner tamburlu yapay böbrekle böbrek yetmezliğinden komaya girmiş bir kadın hastayı 1945'te kurtardı. Önceki iki yılda tedavi ettiği 15 hasta yaşamamıştı.

    Kaynak: nationalww2museum.org ↗ · case.edu ↗ · Wikipedia ↗

  200. Yazılım 1945

    Plankalkül

    Konrad Zuse, bilgisayar programlarını tanımlamak için erken yüksek seviyeli dil tasarımı Plankalkül'ü geliştirdi; tasarım uygulanmış bir ürün olarak sunulmaz.

    Kaynak: Computer History Museum 1 ↗ · Computer History Museum 2 ↗

  201. Etimoloji 1945

    "Program" kelimesinin bilgisayar anlamı

    Yunanca programma ("kamuya açık yazılı duyuru") kökenli kelime, 1945'te ENIAC çalışmalarıyla bilgisayara belirli bir işi yaptıran kodlu komut dizisi anlamını kazandı.

    Latince kök: programma · İngilizce: program · Almanca: Programm · İtalyanca: programma · Fransızca: programme

    Kaynak: etymonline.com ↗ · craftofcoding.wordpress.com ↗

  202. Bilim & uzay Türkiye 1946

    Ankara Üniversitesi kuruldu

    Ankara'da Cumhuriyet döneminde açılmış olan Hukuk, Dil ve Tarih-Coğrafya, Fen ve Tıp fakülteleri 1946'da Ankara Üniversitesi adıyla tek çatı altında birleşti. Üniversite 4936 sayılı kanunla kuruldu.

    Kaynak: iso.ankara.edu.tr ↗ · Wikipedia ↗

  203. Donanım 14 Şubat 1946

    ENIAC

    İlk genel amaçlı elektronik dijital bilgisayarlardan ENIAC, Pennsylvania Üniversitesi'nde kamuoyuna tanıtıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  204. Etimoloji 1947

    "Hardware" kelimesinin bilgisayar anlamı

    "Hard" (sert) ile "ware" (mal, eşya) sözcüklerinden oluşan "hardware", bilgisayarın fiziksel bileşenleri anlamıyla 1947'den beri kayıtlıdır.

    İngilizce: hardware · Almanca: Hardware · İtalyanca: hardware · Fransızca: matériel

    Kaynak: etymonline.com ↗

  205. Etimoloji 9 Ocak 1947

    "Bit" kelimesi

    John W. Tukey, 9 Ocak 1947 tarihli Bell Labs notunda "binary digit" (ikili basamak) ifadesini "bit" diye kısalttı. Shannon 1948 makalesinde kelimeyi kullanırken Tukey'i andı.

    Latince kök: binarius · İngilizce: bit · Almanca: Bit · İtalyanca: bit · Fransızca: bit

    Kaynak: Wikipedia ↗

  206. Sağlık Aralık 1947

    İnsanda ilk başarılı kalp defibrilasyonu

    Cleveland'daki University Hospitals'ta cerrah Claude Beck, ameliyat sırasında kalbi fibrilasyona giren 14 yaşındaki bir çocuğu, geliştirdiği deneysel defibrilatörle verdiği elektrik şokuyla kurtardı. Çocuk sağlıklı yaşamını sürdürdü.

    Kaynak: uhhospitals.org ↗ · artsci.case.edu ↗

  207. Donanım Aralık 1947

    Transistör

    John Bardeen ve Walter Brattain, Bell Labs'ta ilk çalışan nokta temaslı transistörü gerçekleştirdi; modern elektroniğin temel parçası doğdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  208. Etimoloji 1948

    "Cybernetics" (sibernetik) kelimesi

    ABD'li matematikçi Norbert Wiener 1948'de türetti. Yunanca "dümenci, yönetici" anlamındaki kybernetes sözcüğünden gelir; makinelerde ve canlılarda denetim ve iletişimi inceleyen bilimi adlandırır.

    İngilizce: cybernetics · Almanca: Kybernetik · İtalyanca: cibernetica · Fransızca: cybernétique

    Kaynak: etymonline.com ↗

  209. Etimoloji 1948

    "Transistor" kelimesi

    Bell Laboratuvarları'nda 1947'de icat edilen aygıta 1948'de John R. Pierce "transistor" adını verdi. Kelime "transfer" ile "resistor" (direnç) sözcüklerinin birleşimidir.

    Latince kök: transferre · İngilizce: transistor · Almanca: Transistor · İtalyanca: transistor · Fransızca: transistor

    Kaynak: etymonline.com ↗

  210. Sağlık 7 Nisan 1948

    Dünya Sağlık Örgütü kuruldu

    Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) anayasası, 26. üye devletin onayıyla ilk Dünya Sağlık Günü olan 7 Nisan 1948'de yürürlüğe girdi. Örgütün merkezi Cenevre'dedir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  211. Donanım 21 Haziran 1948

    Manchester Baby ilk programını çalıştırdı

    Manchester Üniversitesi'nde Frederic Williams, Tom Kilburn ve Geoff Tootill'in kurduğu Manchester Baby ilk programını çalıştırdı. Kilburn'ün yazdığı 17 komutluk program yaklaşık 52 dakika sürdü. Baby, programı belleğinde saklayan ilk elektronik bilgisayardır.

    Kaynak: scienceandindustrymuseum.org.uk ↗ · Wikipedia ↗

  212. Etimoloji 1949

    "Hologram" kelimesi

    "Hologram" sözcüğünü fizikçi Dennis Gabor türetti. Yunanca holos (bütün, burada üç boyutlu) ile -gram (yazılan, işaretlenen) ekinden oluşur.

    İngilizce: hologram · Almanca: Hologramm · İtalyanca: ologramma · Fransızca: hologramme

    Kaynak: etymonline.com ↗

  213. Yazılım 1949

    Short Code

    John Mauchly'nin geliştirdiği Short Code, kaynaklarda erken yüksek seviyeli programlama dillerinden biri olarak anılır; makine kodundan daha soyut bir yazım yaklaşımı sundu.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  214. Etimoloji 28 Mart 1949

    "Big Bang" terimi

    Gökbilimci Fred Hoyle, BBC Third Programme radyosundaki konuşmasında evrenin tek bir büyük patlamayla başladığını öne süren kuramı anlatırken "big bang" ifadesini kullandı. Hoyle kendisi bu kurama karşı durağan evren modelini savunuyordu.

    İngilizce: big bang · Almanca: Urknall · İtalyanca: big bang

    Kaynak: academic.oup.com ↗ · Wikipedia ↗

  215. Etimoloji 1950

    "Online" (çevrim içi) kelimesi

    "Online", "on" ile "line" (hat) sözcüklerinden oluşur. Bilişimdeki ilk anlamı "bir çevre birimine doğrudan bağlı" idi ve 1950'den beri kayıtlıdır.

    Latince kök: linea · İngilizce: online · Almanca: online · İtalyanca: on-line · Fransızca: en ligne

    Kaynak: etymonline.com ↗

  216. Sinemalar 24 Şubat 1950

    Cinema São Jorge (Portekiz) açıldı

    Mimar Fernando Silva'nın tasarladığı Cinema São Jorge, Lizbon'da "The Red Shoes" filmiyle açıldı. Salon ve balkonda toplam 1.827 koltuğuyla açıldığında İber Yarımadası'nın en büyük sinemasıydı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · gulbenkian.pt ↗

  217. Sinemalar 19 Mayıs 1950

    Ford-Wyoming Drive-In (ABD) açıldı

    Michigan'ın Dearborn kentindeki arabalı sinema 19 Mayıs 1950'de 750 araçlık yerle açıldı. Sonraki genişlemelerle dokuz perdeye ve 3.000'i aşan araç kapasitesine ulaşarak dünyanın en büyük arabalı sineması oldu; 2006'dan sonra küçüldü.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗

  218. Dağlar 3 Haziran 1950

    Annapurna (Nepal): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın en yüksek onuncu dağı olan 8.091 metrelik Annapurna I'in (Nepal) zirvesine Fransız dağcılar Maurice Herzog ve Louis Lachenal çıktı. Bu, 8.000 metreyi aşan bir dağa yapılan ilk çıkıştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · explorersweb.com ↗

  219. Dağlar Temmuz 1950

    Tirich Mir (Pakistan): zirveye ilk çıkış

    Hindukuş'un en yüksek dağı Tirich Mir'in (7.708 m, Pakistan) zirvesine ilk kez Temmuz 1950'de Arne Næss'in yönettiği Norveç keşif ekibinden Per Kvernberg, Henry Berg, Næss ve İngiliz Tony Streather çıktı.

    Kaynak: himalayanclub.org ↗ · explorersweb.com ↗

  220. Yapay zekâ Ekim 1950

    Turing: Makineler düşünebilir mi?

    Alan Turing, Mind dergisinde "Computing Machinery and Intelligence" makalesini yayımladı ve bugün Turing testi olarak bilinen taklit oyununu önerdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  221. Etimoloji 1951

    "Nerd" kelimesi

    "Nerd" sözcüğü argo anlamıyla 1951'den beri belgelidir; o yıl Newsweek, sözcüğün Detroit'te "drip" ve "square" yerine kullanıldığını yazdı. Sözcük 1950'de Dr. Seuss'un "If I Ran the Zoo" kitabında bir yaratığın adı olarak geçer; kökeni kesin değildir.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  222. Donanım 31 Mart 1951

    UNIVAC I, ABD Nüfus Sayım Bürosu'na teslim edildi

    ENIAC'ın mucitleri J. Presper Eckert ve John Mauchly'nin tasarladığı UNIVAC I, 31 Mart 1951'de ABD Nüfus Sayım Bürosu'nca kabul edildi, 14 Haziran'da törenle hizmete alındı. Büro onu ilk başarılı sivil bilgisayar diye anar.

    Kaynak: census.gov ↗ · Wikipedia ↗

  223. Yazılım 1952

    A-0 derleyicisi

    Grace Hopper'ın 1951–1952 döneminde geliştirdiği A-0, kaynaklarda ilk derleyici olarak anılan erken sistemlerden biridir.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  224. Donanım Türkiye 1952

    İTÜ TV ile Türkiye'de ilk televizyon yayını

    İstanbul Teknik Üniversitesi'nin 1952'de başlattığı deneme yayınları Türkiye'nin ilk televizyon yayını sayılır. İTÜ TV bir laboratuvar olarak kuruldu; TRT'nin 1968'deki düzenli yayınından önce geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · TRT Haber ↗

  225. Etimoloji 1953

    "Glitch" kelimesi

    "Glitch" (aksaklık) en geç 1953'te belgelenir; radyo ve televizyon mühendislerinin jargonuydu. Büyük olasılıkla Yidişçe glitsh (kayma) sözcüğünden gelir; 1962 dolaylarında ABD uzay programıyla yaygınlaştı.

    İngilizce: glitch

    Kaynak: etymonline.com ↗

  226. Bilim & uzay 25 Nisan 1953

    DNA'nın çift sarmal yapısı

    Watson ve Crick, DNA'nın çift sarmal yapısını anlatan makalelerini Nature dergisinde yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  227. Sağlık 6 Mayıs 1953

    Kalp-akciğer makinesiyle ilk başarılı açık kalp ameliyatı

    John Gibbon, 18 yaşındaki bir hastada kalp-akciğer makinesiyle tam kardiyopulmoner baypas kullanarak başarılı bir açık kalp ameliyatı yaptı. Hasta 30 yıldan fazla yaşadı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  228. Dağlar 29 Mayıs 1953

    Everest (Nepal–Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın en yüksek dağı Everest'in (8.848,86 m; Nepal–Çin sınırı) zirvesine bilinen ilk çıkışı Yeni Zelandalı Edmund Hillary ve Nepalli Şerpa Tenzing Norgay yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · history.com ↗

  229. Dağlar 3 Temmuz 1953

    Nanga Parbat (Pakistan): zirveye ilk çıkış

    Pakistan'daki 8.126 metrelik Nanga Parbat, dünyanın dokuzuncu en yüksek dağıdır. Alman-Avusturya seferinden Avusturyalı Hermann Buhl, zirveye 3 Temmuz 1953'te tek başına ve ek oksijen kullanmadan ilk kez çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gripped.com ↗

  230. Dağlar 31 Temmuz 1954

    K2 (Pakistan–Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın en yüksek ikinci dağı K2'nin (8.611 m; Pakistan–Çin sınırı) zirvesine İtalyan keşif ekibinden Achille Compagnoni ve Lino Lacedelli ilk kez çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · alpinist.com ↗

  231. Dağlar 19 Ekim 1954

    Cho Oyu (Nepal–Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın altıncı en yüksek dağı Cho Oyu (8.188 m), Nepal–Çin (Tibet) sınırındadır. Zirveye ilk kez 19 Ekim 1954'te Avusturya seferinden Herbert Tichy, Joseph Jöchler ve Şerpa Pasang Dawa Lama çıktı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia ↗

  232. Sağlık 23 Aralık 1954

    İlk başarılı böbrek nakli

    Joseph Murray ve ekibi Boston'da tek yumurta ikizleri arasında ilk başarılı böbrek naklini gerçekleştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  233. Etimoloji 1955

    "Artificial intelligence" terimi

    "Yapay zekâ" anlamındaki terim, McCarthy, Minsky, Rochester ve Shannon'ın 1955 tarihli Dartmouth yaz araştırma projesi önerisinde ortaya çıktı. McCarthy adı tarafsız olduğu için seçti.

    Latince kök: artificialis, intellegentia · İngilizce: artificial intelligence · Almanca: künstliche Intelligenz · Fransızca: intelligence artificielle

    Kaynak: Wikipedia ↗

  234. Sağlık 12 Nisan 1955

    Çocuk felci aşısı

    Jonas Salk'ın geliştirdiği çocuk felci aşısının saha denemesi sonuçları açıklandı: aşı güvenli ve etkiliydi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  235. Dağlar 15 Mayıs 1955

    Makalu (Nepal–Çin): zirveye ilk çıkış

    Nepal–Çin sınırındaki 8.485 metrelik Makalu, dünyanın beşinci en yüksek dağıdır. Jean Franco yönetimindeki Fransız seferinden Lionel Terray ve Jean Couzy, zirveye 15 Mayıs 1955'te ilk kez çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · guinnessworldrecords.com ↗ · ntb.gov.np ↗

  236. Dağlar 25 Mayıs 1955

    Kangchenjunga (Nepal–Hindistan): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın en yüksek üçüncü dağı Kangchenjunga'nın (8.586 m; Nepal–Hindistan sınırı) zirvesine İngiliz dağcılar Joe Brown ve George Band ulaştı. Dağın kutsallığına saygı sözü gereği tepe noktasına basmadan birkaç adım önce durdular.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · himalayanclub.org ↗ · thebmc.co.uk ↗

  237. Donanım Türkiye 20 Ekim 1955

    Türkçe F klavye standart kabul edildi

    Daktilo öğretmeni İhsan Sıtkı Yener'in Türkçe için geliştirdiği klavye, 20 Ekim 1955'te Bakanlıklararası Standardizasyon Komitesince standart Türk klavyesi olarak onaylandı. TSE onu 1974'te zorunlu standart yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · interstenoturk.org ↗ · cumhuriyet.com.tr ↗

  238. Bilim & uzay Türkiye 1956

    Atom Enerjisi Komisyonu kuruldu

    Türkiye'de nükleer enerji çalışmalarını yönetmek için 6821 sayılı kanunla Başbakanlığa bağlı Atom Enerjisi Komisyonu kuruldu. Kurum 1982'de Türkiye Atom Enerjisi Kurumu adını aldı; görevleri 2020'de TENMAK'a devredildi.

    Kaynak: fmo.org.tr ↗ · Wikipedia ↗

  239. Yapay zekâ 1956

    Dartmouth çalıştayı

    McCarthy, Minsky, Rochester ve Shannon'ın düzenlediği yaz çalıştayı, "yapay zekâ" adını taşıyan araştırma alanının başlangıcı sayılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  240. Dağlar 1956

    Jengish Chokusu (Kırgızistan–Çin): zirveye ilk çıkış

    Kırgızistan'ın en yüksek noktası Jengish Chokusu (Pobeda Zirvesi, 7.439 m), Kırgızistan–Çin sınırında ve Tanrı Dağları'nın en yüksek dağıdır. Zirveye doğrulanmış ilk çıkışı 1956'da Vitaliy Abalakov'un yönettiği Sovyet ekibi yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · explorersweb.com ↗

  241. Yapay zekâ 1956

    Logic Theorist programı

    Allen Newell, Herbert Simon ve Cliff Shaw'un 1956'da tamamladığı Logic Theorist, Principia Mathematica'nın ikinci bölümündeki ilk 52 teoremden 38'ini kanıtladı. Sık sık "ilk yapay zekâ programı" olarak anılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · popsci.com ↗

  242. Dağlar 9 Mayıs 1956

    Manaslu (Nepal): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın sekizinci en yüksek dağı Manaslu (8.163 m, Nepal) zirvesine ilk kez 9 Mayıs 1956'da Yuko Maki'nin yönettiği Japon seferinden Toshio Imanishi ile Şerpa Gyalzen Norbu çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · guinnessworldrecords.com ↗

  243. Dağlar 18 Mayıs 1956

    Lhotse (Nepal–Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın en yüksek dördüncü dağı olan 8.516 metrelik Lhotse'nin (Nepal–Çin sınırı) zirvesine İsviçreli keşif ekibinden Fritz Luchsinger ve Ernst Reiss ilk kez çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · explorersweb.com ↗

  244. Etimoloji Haziran 1956

    "Byte" kelimesi

    Werner Buchholz, IBM Stretch bilgisayarının tasarımı sırasında bir karakteri kodlayan bit grubuna "byte" adını verdi. Kelime İngilizce "bite" (ısırık) sözcüğünden türetildi, "bit" ile karışmasın diye farklı yazıldı.

    İngilizce: byte · Almanca: Byte · İtalyanca: byte · Fransızca: octet

    Kaynak: Wikipedia ↗

  245. Sinemalar 6 Haziran 1956

    Bengies Drive-In (ABD) açıldı

    Maryland eyaletinin Middle River yerleşimindeki arabalı sinema Bengies Drive-In 6 Haziran 1956'da açıldı. Yaklaşık 16 metre yüksekliğinde ve 37 metre genişliğindeki (52 × 120 fit) perdesi, ABD'de bugün ayakta kalan en büyük sinema perdesi sayılıyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗ · bengies.com ↗

  246. Dağlar 7 Temmuz 1956

    Gasherbrum II (Pakistan–Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın 13. en yüksek dağı Gasherbrum II (8.035 m), Pakistan–Çin sınırındadır. Zirveye ilk kez 7 Temmuz 1956'da Avusturya seferinden Fritz Moravec, Josef Larch ve Hans Willenpart çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · guinnessworldrecords.com ↗

  247. Sinemalar 15 Ağustos 1956

    Algiers arabalı sineması, Westland (ABD) açıldı

    Michigan'ın Westland kentindeki (Guinness kaydında Detroit) arabalı sinema açıldı. Guinness'e göre perde büyüklüğüyle en büyük arabalı sinemaydı: açıldığında perdesi 65,8 metre genişliğinde ve 445,9 metrekareydi. 1.200 araç alıyordu; 1985'te kapandı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · cinematreasures.org ↗

  248. Donanım 14 Eylül 1956

    İlk sabit disk: IBM RAMAC

    IBM, hareketli kafalı sabit disk kullanan ilk ticari bilgisayar 305 RAMAC'ı duyurdu; disk birimi yaklaşık 5 MB veri saklıyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  249. Bilim & uzay Türkiye 15 Kasım 1956

    Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) kuruldu

    ODTÜ, 15 Kasım 1956'da "Orta Doğu Yüksek Teknoloji Enstitüsü" adıyla kuruldu. Öğretim 1956'da Mimarlık Bölümü'yle başladı; 1957 baharında Makina Mühendisliği Bölümü eklendi. Üniversitenin 7307 sayılı kuruluş kanunu 27 Mayıs 1959'da çıktı.

    Kaynak: metu.edu.tr ↗

  250. Sinemalar 1957

    All-Weather Drive-In (ABD) açıldı

    New York'un Copiague kasabasında 1957'de açılan All-Weather Drive-In, Guinness Dünya Rekorları'na göre 2.500 araçlık açık alanı ve 1.200 koltuklu kapalı salonuyla kişi kapasitesi bakımından dünyanın en büyük arabalı sinemasıydı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · cinematreasures.org ↗ · wgpfoundation.org ↗

  251. Yazılım 1957

    Fortran

    John Backus ve IBM ekibi, ilk Fortran derleyicisini teslim etti; formül çevirisi yaklaşımı yüksek seviyeli programlamanın yaygınlaşmasını hızlandırdı.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  252. Yapay zekâ 1957

    Perceptron

    Frank Rosenblatt, bugünkü yapay sinir ağlarının atası sayılan perceptron'u bir IBM 704 üzerinde çalıştırdı; donanım sürümü Mark I 1960'ta tanıtıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  253. Dağlar 9 Haziran 1957

    Broad Peak (Pakistan–Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın 12. en yüksek dağı Broad Peak (8.051 m), Pakistan–Çin sınırındadır. Zirveye ilk kez 9 Haziran 1957'de Marcus Schmuck'ın yönettiği Avusturya seferinden Schmuck, Fritz Wintersteller, Kurt Diemberger ve Hermann Buhl ek oksijen kullanmadan çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · guinnessworldrecords.com ↗

  254. Bilim & uzay 4 Ekim 1957

    Sputnik 1

    Sovyetler Birliği, dünyanın ilk yapay uydusu Sputnik 1'i yörüngeye gönderdi; uzay çağı başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  255. Sağlık Türkiye 1958

    Hacettepe Çocuk Sağlığı Enstitüsü ve Çocuk Hastanesi çalışmaya başladı

    İhsan Doğramacı 1954'te Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne bağlı Çocuk Sağlığı Kürsüsü'nü kurdu. Hacettepe Çocuk Hastanesi 1957'de açıldı; Hacettepe Çocuk Sağlığı Enstitüsü ve ona bağlı hastane 1958'de eğitim, araştırma ve kamu hizmeti çalışmalarına başladı.

    Kaynak: hacettepe.edu.tr ↗

  256. Etimoloji 1958

    "Software" kelimesi

    "Software" kelimesinin bilgisayar programları için ilk kullanımı 1958'de matematikçi John W. Tukey'e dayandırılır. Kelime, makinenin kendisini anlatan "hardware" ile karşıtlık kurar.

    İngilizce: software · Almanca: Software · İtalyanca: software · Fransızca: logiciel

    Kaynak: Wikipedia ↗

  257. Bilim & uzay 1 Şubat 1958

    Explorer 1 fırlatıldı

    ABD'nin fırlattığı ilk uydu Explorer 1 yörüngeye ulaştı. James Van Allen yönetiminde yapılan aygıtlarıyla Van Allen radyasyon kuşağını algılayan ilk uzay aracı oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  258. Sağlık 7 Haziran 1958

    Ian Donald'ın ultrason makalesi The Lancet'te yayımlandı

    Glasgow'da Ian Donald, John MacVicar ve mühendis Tom Brown, darbeli ultrasonla karın kitlelerinin incelenmesini anlatan makaleyi The Lancet'te yayımladı. Makale, ultrasonun kadın hastalıkları ve doğumda tanı aracı olarak kullanılmasının dönüm noktası sayılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · hekint.org ↗ · ob-ultrasound.net ↗

  259. Dağlar 5 Temmuz 1958

    Gasherbrum I (Pakistan–Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın 11. en yüksek dağı Gasherbrum I ya da Hidden Peak (8.080 m), Pakistan–Çin sınırındadır. Zirveye ilk kez 5 Temmuz 1958'de Nicholas Clinch'in yönettiği ABD seferinden Pete Schoening ile Andy Kauffman çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · guinnessworldrecords.com ↗

  260. Donanım 12 Eylül 1958

    Entegre devre

    Jack Kilby, Texas Instruments'ta ilk çalışan entegre devreyi gösterdi; mikroçiplerin yolu açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  261. Sağlık 8 Ekim 1958

    İlk kalp pili

    İsveç'teki Karolinska Enstitüsü'nde Arne Larsson'a vücuda tamamen yerleştirilen ilk kalp pili takıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  262. Oyun 18 Ekim 1958

    Tennis for Two tanıtıldı

    Fizikçi William Higinbotham'ın hazırladığı elektronik tenis oyunu, Brookhaven Ulusal Laboratuvarı'nın ziyaretçi gününde gösterildi; oyun analog bilgisayara bağlıydı ve ekran olarak osiloskop kullanıyordu.

    Kaynak: bnl.gov ↗

  263. Etimoloji Kasım 1958

    "Information technology" (bilgi teknolojisi) terimi

    Harold Leavitt ve Thomas Whisler, Kasım 1958'de Harvard Business Review'da yayımlanan makalelerinde bilgisayarlı veri işleme, karar için istatistik yöntemler ve düşünmenin programlarla benzetimini kapsayan yeni teknolojiye "information technology" adını verdi.

    Latince kök: informatio · İngilizce: information technology · Almanca: Informationstechnologie

    Kaynak: Wikipedia ↗ · tomandmaria.com ↗ · hbr.org ↗

  264. Donanım Türkiye 1959

    Arçelik ilk çamaşır makinesini üretti

    1955'te İstanbul Sütlüce'de kurulan Arçelik, 1959'da ilk çamaşır makinesini üretti; şirket bunu Türkiye'nin ilk çamaşır makinesi olarak anıyor. İlk buzdolabı 1960'ta geldi.

    Kaynak: arcelikglobal.com ↗ · Wikipedia ↗

  265. Yapay zekâ Türkiye 1959

    Cahit Arf'in "Makine düşünebilir mi ve nasıl düşünebilir?" konferansı

    Matematikçi Cahit Arf, Atatürk Üniversitesi'nin 1958-1959 öğretim yılı halk konferanslarında makinelerin düşünüp düşünemeyeceğini tartıştı. Konferans metni 1959'da Erzurum'da üniversitenin Konferanslar Serisi No. 1 kitabında yayımlandı.

    Kaynak: mbkaya.com ↗ · artigercek.com ↗

  266. Yazılım 1959

    COBOL

    CODASYL komitesi, iş verileri için tasarlanan COBOL'u (Common Business-Oriented Language) oluşturma çalışmalarını başlattı.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  267. Yazılım 1959

    Lisp

    John McCarthy, yapay zekâ uygulamalarında kullanılmak üzere Lisp'i (list processing) geliştirdi; sembolik programlamanın temel dillerinden biri doğdu.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  268. Etimoloji 1959

    "Machine learning" (makine öğrenmesi) terimi

    "Machine learning" terimi 1959'da IBM çalışanı ve bilgisayar oyunları ile yapay zekâ öncüsü Arthur Samuel tarafından ortaya atıldı. Bilgisayarların açıkça programlanmadan deneyimle öğrenmesini anlatır.

    Latince kök: machina · İngilizce: machine learning

    Kaynak: Wikipedia ↗

  269. Etimoloji Haziran 1959

    "Laser" kelimesi

    "Laser", "light amplification by stimulated emission of radiation" (uyarılmış ışınım salımıyla ışık yükseltme) ifadesinin kısaltmasıdır ve "maser" örneğine göre kuruldu. Gordon Gould terimi Haziran 1959'da bir konferans bildirisinde herkese açık olarak kullandı.

    İngilizce: laser · Almanca: Laser · İtalyanca: laser · Fransızca: laser

    Kaynak: ethw.org ↗ · Wikipedia ↗

  270. Yazılım 1960

    ALGOL 60

    ALGOL 60 standartları ortaklaşa belirlendi; algoritmaları ifade eden dil tasarımı ve sonraki programlama dilleri üzerinde güçlü bir etki bıraktı.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  271. Etimoloji 1960

    "Cyborg" kelimesi

    Manfred Clynes ve Nathan Kline, uzay yolculuğu üzerine 1960'ta sundukları bildiride "cybernetic" ve "organism" sözcüklerini birleştirerek "cyborg" kelimesini türetti.

    İngilizce: cyborg · Almanca: Cyborg · İtalyanca: cyborg

    Kaynak: etymonline.com ↗

  272. Donanım Türkiye 1960

    Türkiye'nin ilk bilgisayarı: IBM 650

    Karayolları Genel Müdürlüğü'nde hizmete giren IBM 650, Türkiye'de kullanılan ilk bilgisayar oldu ve yaklaşık 12 yıl yol hesaplarında çalıştı.

    Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü ↗

  273. Dağlar 13 Mayıs 1960

    Dhaulagiri (Nepal): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın yedinci en yüksek dağı Dhaulagiri (8.167 m) tamamen Nepal'dedir. Zirveye ilk kez 13 Mayıs 1960'ta İsviçre seferinden Kurt Diemberger, Peter Diener, Ernst Forrer, Albin Schelbert, Nawang Dorje ve Nima Dorje çıktı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · theuiaa.org ↗ · Wikipedia ↗

  274. Sağlık 23 Haziran 1960

    Doğum kontrol hapı Enovid onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Enovid'in gebeliği önleme amacıyla kullanılmasını onayladı; ilaç böylece doğum kontrol hapı olarak reçete edilebilir oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  275. Dağlar 17 Ağustos 1960

    Noshaq (Afganistan–Pakistan): zirveye ilk çıkış

    Afganistan'ın en yüksek dağı Noshaq (7.492 m), Hindukuş'ta Afganistan–Pakistan sınırındadır. Profesör Yajiro Sakato'nun yönettiği Japon seferinden Toshiaki Sakai ve Goro Iwatsubo, 17 Ağustos 1960'ta zirveye ilk kez çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · himalayanclub.org ↗

  276. Donanım Türkiye 1961

    Karakurt: ilk yerli buharlı lokomotif

    Eskişehir Demiryolu Fabrikası'nda Türk işçi ve mühendislerince yapılan Karakurt, 1961'de hizmete girdi. 1915 beygir gücündeki 97 tonluk lokomotif saatte 70 km hıza çıkabiliyordu.

    Kaynak: turasas.gov.tr ↗ · kureansiklopedi.com ↗

  277. Sağlık Türkiye 12 Ocak 1961

    Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun (224) yayımlandı

    224 sayılı Sağlık Hizmetlerinin Sosyalleştirilmesi Hakkında Kanun Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, sağlık hizmetlerinin bir program içinde sosyalleştirilmesini öngördü; sağlık ocağı ve sağlık evini tanımladı.

    Kaynak: saglik.gov.tr ↗

  278. Bilim & uzay 12 Nisan 1961

    Uzaydaki ilk insan

    Yuri Gagarin, Vostok 1 ile Dünya'nın çevresinde bir tur atarak uzaya çıkan ilk insan oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  279. Donanım Türkiye 29 Ekim 1961

    Devrim otomobili tanıtıldı

    Eskişehir'deki atölyede yaklaşık 130 günde dört prototipi yapılan Devrim otomobili, 29 Ekim 1961 Cumhuriyet Bayramı'nda tanıtıldı; Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel araçlardan biriyle Anıtkabir'e gitti. Araç seri üretime geçmedi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  280. Yapay zekâ 1962

    IBM Shoebox ses tanıma makinesi sergilendi

    IBM mühendisi William C. Dersch'in 1961'de geliştirdiği Shoebox, sıfırdan dokuza rakamları ve "plus", "minus" gibi altı komut sözcüğünü sesle tanıyabiliyordu. 1962 Seattle Dünya Fuarı'nda sergilendi.

    Kaynak: ibm.com ↗ · Wikipedia ↗

  281. Etimoloji 1962

    "Informatique" kelimesi

    Fransızca "informatique" (bilişim) sözcüğünü 1962'de Philippe Dreyfus türetti ve hemen şirketinin adında (Société d'Informatique Appliquée) kullandı. Sözcük bilginin otomatik işlenmesi bilimini anlatır.

    Latince kök: informatio · İngilizce: informatics · Almanca: Informatik · İtalyanca: informatica · Fransızca: informatique

    Kaynak: aconit.inria.fr ↗ · Wikipedia ↗

  282. Bilim & uzay Türkiye 6 Ocak 1962

    Türkiye'nin ilk araştırma reaktörü TR-1 kritik oldu

    İstanbul Küçükçekmece'deki Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi'nde 1 MW gücündeki TR-1 araştırma reaktörü 6 Ocak 1962'de kritik oldu. Merkezin resmi açılışı 27 Mayıs 1962'de yapıldı.

    Kaynak: tenmak.gov.tr ↗ · Wikipedia ↗

  283. Dağlar 13 Şubat 1962

    Puncak Jaya (Endonezya): zirveye ilk çıkış

    Endonezya'nın ve Okyanusya'nın en yüksek dağı Puncak Jaya (Carstensz Piramidi, 4.884 m) zirvesine ilk kez 13 Şubat 1962'de Heinrich Harrer, Philip Temple, Russell Kippax ve Bert Huizenga çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gripped.com ↗

  284. Oyun Nisan 1962

    Spacewar!

    Steve Russell ve arkadaşları, MIT'deki DEC PDP-1 bilgisayarı için Spacewar! oyununu geliştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  285. Sinemalar Ekim 1962

    Kosmos Sineması, Berlin (Doğu Almanya) açıldı

    Doğu Berlin'de prömiyer sineması olarak açılan Kosmos, 1.001 koltuğuyla açıldığı 1962'de Doğu Almanya'nın (DDR) en büyük sinemasıydı.

    Kaynak: berlin.de ↗ · kinokompendium.de ↗ · Wikipedia ↗

  286. Sağlık 1963

    Kızamık aşısı ruhsat aldı

    John Enders ve ekibinin Edmonston-B suşundan geliştirdiği kızamık aşısı ABD'de ruhsat aldı. Kızamık aşılaması 2000-2022 arasında tahminen 57 milyon ölümü önledi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  287. Dağlar 22 Mayıs 1963

    Everest (Nepal–Çin): Batı Sırtı'ndan ilk çıkış ve ilk travers

    Amerikan ekibinden Tom Hornbein ve Willi Unsoeld, dünyanın en yüksek dağı Everest'e (8.848,86 m; Nepal–Çin sınırı) Batı Sırtı'ndan ilk kez çıktı. İkili Güneydoğu Sırtı'ndan inerek dağın ilk traversini tamamladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · alpinist.com ↗

  288. Sağlık 11 Haziran 1963

    İlk akciğer nakli

    Mississippi Üniversitesi'nden James Hardy, insanda ilk akciğer naklini yaptı. Tek akciğer nakledilen hasta 18 gün yaşadı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  289. Bilim & uzay 16 Haziran 1963

    Valentina Tereşkova uzaya çıkan ilk kadın oldu

    Sovyet kozmonot Valentina Tereşkova, Vostok 6 uzay aracıyla fırlatıldı ve uzaya çıkan ilk kadın oldu. Çağrı adı "Çayka" (martı) idi; uçuşu yaklaşık üç gün sürdü.

    Kaynak: esa.int ↗ · Wikipedia ↗

  290. Bilim & uzay Türkiye 17 Temmuz 1963

    TÜBİTAK kuruldu

    Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), 278 sayılı kanunla kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  291. Yazılım 1964

    BASIC

    Dartmouth ekibinin Beginner's All-purpose Symbolic Instruction Code dili, programlamayı yeni başlayanlar ve etkileşimli kullanım için erişilebilir kıldı.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  292. Yapay zekâ 1964

    ELIZA

    Joseph Weizenbaum'un MIT'de 1964–1967 arasında geliştirdiği ELIZA, insanla yazışarak sohbet eden ilk programlardan biri oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  293. Etimoloji 1964

    "Quark" kelimesi

    Fizikçi Murray Gell-Mann, kesirli elektrik yüklü varsayımsal atom altı parçacıklara 1964'te "quark" adını verdi. Kelimeyi James Joyce'un Finnegans Wake romanındaki "Three quarks for Muster Mark!" dizesinden aldığını söyledi.

    İngilizce: quark · Almanca: Quark · İtalyanca: quark · Fransızca: quark

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  294. Etimoloji 18 Ocak 1964

    "Black hole" (kara delik) terimi

    Terimin basılı olarak belgelenen en erken kullanımlarından biri, Ann Ewing'in Science News Letter'ın 18 Ocak 1964 sayısındaki yazısıdır; Ewing, Cleveland'daki bir AAAS toplantısını aktarıyordu. Terimi Aralık 1967'den sonra fizikçi John Wheeler yaygınlaştırdı.

    Kaynak: sciencenews.org ↗ · Wikipedia ↗

  295. Donanım 7 Nisan 1964

    IBM System/360 duyuruldu

    IBM, aynı yazılımı çalıştırabilen bir bilgisayar ailesi olan System/360'ı duyurdu. Aile 1965-1978 arasında teslim edildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  296. Etimoloji Mayıs 1964

    "Quasar" (kuasar) kelimesi

    Astrofizikçi Hong-Yee Chiu, Physics Today dergisinin Mayıs 1964 sayısındaki yazısında "quasi-stellar radio source" (yıldızımsı radyo kaynağı) ifadesini kolaylık olsun diye "quasar" diye kısalttı. Bu cisimlere, fotoğraflarda yıldıza benzedikleri için bu ad verilmişti.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · etymonline.com ↗

  297. Dağlar 2 Mayıs 1964

    Shishapangma (Çin): zirveye ilk çıkış

    Dünyanın 14. en yüksek dağı ve sekiz binliklerin en alçağı Shishapangma (8.027 m), tamamen Çin'in Tibet bölgesindedir. Zirveye ilk kez 2 Mayıs 1964'te Xu Jing'in yönettiği Çin seferinden, Xu Jing dahil 10 dağcı çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · explorersweb.com ↗

  298. Sağlık Haziran 1964

    Helsinki Bildirgesi kabul edildi

    Dünya Tabipler Birliği, Haziran 1964'te Helsinki'de (Finlandiya) toplanan 18. Genel Kurulu'nda Helsinki Bildirgesi'ni kabul etti. Bildirge, insan katılımcılarla yapılan tıbbi araştırmaların etik ilkelerini ortaya koyar.

    Kaynak: wma.net ↗

  299. Bilim & uzay Türkiye 3 Ağustos 1964

    Gürsey ve Radicati SU(6) simetrisi makalesini yayımladı

    İstanbul doğumlu fizikçi Feza Gürsey ile Luigi Radicati'nin, hadronların simetrisini spinle birleştirerek SU(6)'ya genişleten makalesi Physical Review Letters'ta yayımlandı.

    Kaynak: journals.aps.org ↗ · cerncourier.com ↗ · Wikipedia ↗

  300. Etimoloji 1965

    "Hypertext" (hipermetin) kelimesi

    Ted Nelson, 1965'te ACM ulusal konferansında sunduğu bildiride "hypertext" terimini ortaya attı. Terim, kâğıda rahatça aktarılamayacak kadar karmaşık bağlantılarla birbirine bağlı yazılı ya da görsel malzemeyi anlatır.

    Latince kök: textus · İngilizce: hypertext · Almanca: Hypertext · İtalyanca: ipertesto

    Kaynak: Wikipedia ↗ · elmcip.net ↗

  301. Etimoloji 1965

    "Mouse" kelimesi (bilgisayar faresi)

    İngilizce "mouse" (fare), ekrandaki imleci yönlendirmek için elle düz bir yüzeyde kaydırılan küçük aygıt anlamıyla 1965'ten belgelenir. Kelime daha önce, 1750'den beri, fareye benzeyen başka aygıtlar için de kullanılmıştı.

    İngilizce: mouse · Almanca: Maus · İtalyanca: mouse · Fransızca: souris

    Kaynak: etymonline.com ↗

  302. Dağlar 1965

    Pico da Neblina (Brezilya): zirveye bilinen ilk çıkış

    2.995,30 metrelik Pico da Neblina, Brezilya'nın en yüksek dağıdır. Zirveye bilinen ilk çıkışı, Brezilya ile Venezuela arasındaki sınır çalışmaları sırasında Brezilyalı topograf José Ambrósio de Miranda Pombo yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · altamontanha.com ↗

  303. Etimoloji 1965

    "Pixel" kelimesi

    "Pixel", "pix" (resimler) ile "element" sözcüklerinden türedi. İlk kez 1965'te JPL'den Frederic C. Billingsley, Ay'a ve Mars'a giden sondaların taranmış görüntüleri için yayında kullandı.

    Latince kök: pictura, elementum · İngilizce: pixel · Almanca: Pixel · İtalyanca: pixel · Fransızca: pixel

    Kaynak: Wikipedia ↗

  304. Bilim & uzay 18 Mart 1965

    Aleksey Leonov ilk uzay yürüyüşünü yaptı

    Sovyet kozmonot Aleksey Leonov, 18 Mart 1965'te Voshod 2 uzay aracından çıkarak ilk uzay yürüyüşünü yaptı. Yaklaşık 12 dakika süren yürüyüş sırasında komutan Pavel Belyayev araçta kaldı.

    Kaynak: esa.int ↗ · Wikipedia ↗

  305. Bilim & uzay Temmuz 1965

    Kozmik mikrodalga arka plan ışıması duyuruldu

    Bell Laboratuvarları'ndan Arno Penzias ve Robert Wilson, Holmdel'deki antenle ölçtükleri yaklaşık 3,5 K'lik fazla sıcaklığı Temmuz 1965'te The Astrophysical Journal'da yayımladı. Bu, kozmik mikrodalga arka plan ışımasının keşfiydi; 1978 Nobel Fizik Ödülü'nü getirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · fermatslibrary.com ↗

  306. Bilim & uzay 14 Temmuz 1965

    Mariner 4 Mars'ın yakınından geçti

    28 Kasım 1964'te fırlatılan NASA'nın Mariner 4 aracı Mars'ın 9.846 km yakınından geçti. Mars'ın yakınından geçen ilk uzay aracı oldu ve başka bir gezegenin ilk yakın çekim görüntülerini (21 tam fotoğraf) gönderdi.

    Kaynak: science.nasa.gov ↗

  307. Sinemalar 25 Aralık 1965

    Studio 28 (ABD) açıldı

    Jack Loeks'in Studio 28 sineması Michigan eyaletinin Wyoming kentinde 1.000 koltuklu tek salonla açıldı. Mayıs 1988'de 20 salona ve 6.145 koltuğa çıkınca dünyanın en büyük sinema kompleksi oldu; sinema Kasım 2008'de kapandı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · celluloidjunkie.com ↗

  308. Yapay zekâ 1966

    Shakey robot projesi SRI'da başladı

    SRI'nin Yapay Zekâ Merkezi 1966-1972 yıllarında Shakey üzerinde çalıştı. Robot, planlama, yol bulma ve basit nesneleri yeniden düzenleme gerektiren işleri yapabiliyordu; Life dergisi 1970'te onu "ilk elektronik kişi" diye andı.

    Kaynak: sri.com ↗

  309. Etimoloji Türkiye 1966

    "Yazılım" sözcüğü

    İngilizce "software" karşılığı "yazılım", Aydın Köksal'ın Türkçe köklerden türettiği bilişim sözcüklerindendir ve 1966'da kullanılmaya başlandı. Köksal'a göre Fransızca "logiciel" bundan sonra geldi.

    İngilizce: software · Almanca: Software · İtalyanca: software · Fransızca: logiciel

    Kaynak: aydinkoksal.gen.tr ↗ · gercekedebiyat.com ↗

  310. Bilim & uzay 3 Şubat 1966

    Luna 9 Ay'a yumuşak iniş yaptı

    Sovyet sondası Luna 9, Ay'ın Fırtınalar Okyanusu bölgesine indi. Başka bir gök cismine yapılan ilk yumuşak iniş oldu ve Ay yüzeyinden ilk görüntüleri Dünya'ya gönderdi.

    Kaynak: esa.int ↗ · apod.nasa.gov ↗ · Wikipedia ↗

  311. Sağlık 17 Aralık 1966

    İlk pankreas nakli

    Minnesota Üniversitesi'nde William Kelly ve Richard Lillehei, tip 1 diyabetli 28 yaşında bir kadına aynı vericiden böbrekle birlikte pankreas nakletti. Hasta altı gün insülinsiz kaldı.

    Kaynak: intechopen.com ↗ · mhealthfairview.org ↗ · Wikipedia ↗

  312. Dağlar 18 Aralık 1966

    Vinson (Antarktika): zirveye ilk çıkış

    Antarktika'nın en yüksek dağı Vinson (4.892 m) zirvesine ilk kez 18 Aralık 1966'da Nicholas Clinch'in yönettiği Amerikan Antarktika Dağcılık Seferi'nden Barry Corbet, John Evans, Bill Long ve Pete Schoening çıktı.

    Kaynak: explorersweb.com ↗ · Wikipedia ↗

  313. Donanım Türkiye 19 Aralık 1966

    Anadol A1 üretime girdi

    Koç Holding'e bağlı Otosan, cam elyafı gövdeli Anadol A1'in üretimine İstanbul'da başladı. 1961'deki Devrim'den sonraki ikinci Türk otomobilidir; adı Anadolu'dan gelir, logosu Hitit geyiğidir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  314. Etimoloji 1967

    "Firmware" kelimesi

    Ascher Opler, 1967'de Datamation dergisindeki bir yazısında "firmware" terimini donanım (hardware) ile yazılım (software) arasında kalan bir ara kavram olarak kullandı.

    Latince kök: firmus · İngilizce: firmware · Almanca: Firmware · İtalyanca: firmware

    Kaynak: Wikipedia ↗

  315. Sağlık 1967

    İlk başarılı karaciğer nakli

    Thomas Starzl 1963'teki ilk denemeden sonra 1967'de ilk başarılı insan karaciğer naklini yaptı. Nakil yapılan 19 aylık kız çocuğu bir yıldan uzun yaşadı.

    Kaynak: Wikipedia: Liver transplantation ↗ · Wikipedia: Thomas Starzl ↗

  316. Donanım Türkiye 1967

    Netaş kuruldu

    Telekomünikasyon şirketi Netaş, PTT ile Northern Electric arasında imzalanan ortaklık anlaşmasıyla 1967'de kuruldu.

    Kaynak: netas.com.tr ↗

  317. Sinemalar 1967

    New Frontier Theater (Filipinler) açıldı

    Quezon City'nin Cubao semtindeki Araneta City'de New Frontier Cinema-Theater adıyla açıldı. 3.500 koltuğuyla açıldığında Filipinler'in en büyük salonu sayılıyordu; Asya'nın en büyüğü olarak da anıldı. 2015'te yenilenerek yeniden açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗ · newfrontiertheater.com ↗

  318. Yazılım Mayıs 1967

    Simula 67 tanıtıldı

    Ole-Johan Dahl ve Kristen Nygaard, Norveç Bilgi İşlem Merkezi'nde geliştirdikleri Simula 67'yi Oslo'daki IFIP çalışma konferansında sundu. Nesne, sınıf ve kalıtım kavramlarını getiren Simula, ilk nesne yönelimli programlama dili sayılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · ethw.org ↗

  319. Bilim & uzay Türkiye Ekim 1967

    TÜBİTAK'ın Bilim ve Teknik dergisi yayımlanmaya başladı

    TÜBİTAK'ın aylık popüler bilim dergisi Bilim ve Teknik'in ilk sayısı Ekim 1967'de çıktı. Derginin 1967'den bugüne uzanan arşivi TÜBİTAK'ın e-dergi sayfasında PDF olarak okunabiliyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · services.tubitak.gov.tr ↗

  320. Sağlık Türkiye 30 Ekim 1967

    Gazi Yaşargil ilk STA-MCA beyin baypas ameliyatını yaptı

    Diyarbakır Lice doğumlu beyin cerrahı Gazi Yaşargil, Zürih Üniversite Hastanesi'nde orta serebral arteri tıkalı bir hastada yüzeyel temporal arteri orta serebral artere bağlayan ilk baypas ameliyatını yaptı.

    Kaynak: pmc.ncbi.nlm.nih.gov ↗ · surgical-neurology.com ↗ · Wikipedia ↗

  321. Bilim & uzay 28 Kasım 1967

    İlk pulsar keşfedildi

    Cambridge'deki Mullard Radyo Astronomi Gözlemevi'nde doktora öğrencisi Jocelyn Bell, 28 Kasım 1967'de 1,3 saniye arayla gelen düzenli radyo atımlarını kaydetti. Keşif 24 Şubat 1968'de Nature'da duyuruldu; kaynak bugün PSR B1919+21 adını taşıyor.

    Kaynak: esa.int ↗ · cam.ac.uk ↗ · Wikipedia ↗

  322. Sağlık 3 Aralık 1967

    İlk kalp nakli

    Christiaan Barnard, Cape Town'daki Groote Schuur Hastanesi'nde insandan insana ilk kalp naklini gerçekleştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  323. Etimoloji 1968

    "Pulsar" kelimesi

    "Pulse" (atım) sözcüğünden, "quasar" örnek alınarak türetildi. 1967'de radyo teleskopla bulunan bu cisimlere gökbilimciler önce şakayla LGM ("küçük yeşil adamlar") diyordu; "pulsar" adı 1968'de basında göründü. Bu olay cismin keşfini değil, adını anlatır.

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  324. Programlar 1968

    SPSS istatistik programının ilk sürümü

    Norman H. Nie, Dale H. Bent ve C. Hadlai Hull'un Stanford'da sosyal bilim verilerini çözümlemek için geliştirdiği Statistical Package for the Social Sciences (SPSS), delikli kartlarla çalışan ilk sürümüyle yayımlandı. IBM, şirketi 2009'da satın aldı.

    Kaynak: community.ibm.com ↗ · Wikipedia ↗

  325. Donanım Türkiye 31 Ocak 1968

    TRT televizyon yayınına başladı

    TRT Ankara Televizyonu düzenli yayına başladı; Türkiye'de televizyon dönemi açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  326. Donanım 18 Temmuz 1968

    Intel kuruldu

    Robert Noyce ve Gordon Moore, 18 Temmuz 1968'de Kaliforniya'nın Mountain View kentinde sonradan Intel adını alacak şirketi kurdu. Şirket önce NM Electronics adıyla tescil edildi; ay bitmeden adı, Integrated Electronics'in kısaltması olan Intel oldu.

    Kaynak: timeline.intel.com ↗ · Wikipedia ↗

  327. Sağlık Türkiye Kasım 1968

    Türkiye'de ilk kalp nakli

    Kemal Bayazıt ve ekibi Türkiye'deki ilk kalp naklini yaptı; hasta Maviş Karagöz yeni kalbiyle 18 saat yaşadı. Kaynaklar günü (22 ya da 25 Kasım) ve şehri farklı veriyor.

    Kaynak: TRT Haber ↗

  328. Donanım 9 Aralık 1968

    Fare ve “tüm demoların anası”

    Douglas Engelbart, 90 dakikalık gösteride fareyi, pencereleri, köprü metnini ve görüntülü görüşmeyi ilk kez bir arada tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  329. Bilim & uzay 21 Aralık 1968

    Apollo 8: Ay yörüngesindeki ilk insanlar

    Frank Borman, James Lovell ve William Anders, Saturn V roketinin insanlı ilk fırlatışıyla yola çıktı. Araç 24 Aralık 1968'de Ay'a ulaştı; mürettebat Ay'ın yörüngesinde dönen ilk insanlar oldu. Görev 27 Aralık'ta denize inişle sona erdi.

    Kaynak: nasa.gov ↗

  330. Etimoloji Türkiye 1969

    "Bilgisayar" sözcüğü

    "Computer" yerine "bilgisayar" sözcüğünü Aydın Köksal önerdi. Köksal'a göre sözcük ilk kez 1969'da, Hacettepe Üniversitesi'nin bilgisayar sistemini firmalara kiralama duyurusunda kullanıldı.

    İngilizce: computer · Almanca: Computer · İtalyanca: computer · Fransızca: ordinateur

    Kaynak: dergi.bmo.org.tr ↗ · sabah.com.tr ↗

  331. Yazılım 1969

    UNIX

    Ken Thompson ve Dennis Ritchie, Bell Laboratuvarları'nda UNIX işletim sistemini geliştirmeye başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  332. İnternet 7 Nisan 1969

    RFC 1 "Host Software" yayımlandı

    UCLA'dan Steve Crocker, ARPANET'in ana bilgisayar yazılımını tartışan "Host Software" notunu Request for Comments 1 (RFC 1) olarak yazdı. İnternet standartlarının yayımlandığı RFC dizisi bu belgeyle başladı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  333. Bilim & uzay 20 Temmuz 1969

    Apollo 11: Ay'a iniş

    Apollo 11'in Eagle modülü Ay'a indi; Neil Armstrong birkaç saat sonra Ay'da yürüyen ilk insan oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  334. İnternet 29 Ekim 1969

    ARPANET'te ilk mesaj

    UCLA'daki bilgisayardan SRI'daki bilgisayara ARPANET üzerinden ilk mesaj gönderildi; internetin atası sayılan ağ çalışmaya başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  335. Yazılım 1970

    Pascal programlama dili yayımlandı

    Niklaus Wirth, ALGOL W üzerinde yaptığı geliştirmeleri 1970'te Pascal adıyla yayımladı. Dilin adı Fransız matematikçi ve filozof Blaise Pascal'dan gelir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  336. Etimoloji 1970

    "Silicon Valley" adı

    Santa Clara Vadisi'ndeki silisyum yonga üreticilerini anlatan ad, 1970'te basında görüldü: Mayıs 1970'te bir gazete ilanında, Aralık 1970'te Electronic Design dergisinde. Don Hoefler'in 11 Ocak 1971 tarihli Electronic News yazısı adı yaygınlaştırdı.

    Latince kök: silex, vallis · İngilizce: Silicon Valley · Almanca: Silicon Valley

    Kaynak: Wikipedia ↗ · electronicdesign.com ↗

  337. Dağlar 27 Mayıs 1970

    Annapurna (Nepal): Güney Yüzü'nden ilk çıkış

    Chris Bonington'ın yönettiği İngiliz ekibinden Don Whillans ve Dougal Haston, Nepal'deki Annapurna Masifi'nin en yüksek zirvesi olan 8.091 metrelik Annapurna I'e Güney Yüzü'nden ek oksijensiz ilk kez çıktı. Ekipten Ian Clough 30 Mayıs'ta buz çığında öldü.

    Kaynak: publications.americanalpineclub.org ↗ · Wikipedia ↗

  338. Bilim & uzay 15 Aralık 1970

    Venera 7 Venüs'e indi

    Sovyet sondası Venera 7, 15 Aralık 1970'te Venüs'e indi ve başka bir gezegenin yüzeyinden Dünya'ya veri gönderen ilk uzay aracı oldu. Ölçtüğü yüzey sıcaklığı yaklaşık 475 °C'ydi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · drewexmachina.com ↗

  339. Etimoloji Türkiye 1971

    "Bilişim" sözcüğü

    Aydın Köksal'ın Fransızca "informatique" karşılığı olarak önerdiği "bilişim", 22 Nisan 1971'de kurulan Türkiye Bilişim Derneği'nin adında kullanıldı. Köksal'ın "Türkçe Bilişim Sözleri" yazısı da aynı yıl Elektrik Mühendisliği dergisinde çıktı.

    İngilizce: informatics · Almanca: Informatik · İtalyanca: informatica · Fransızca: informatique

    Kaynak: Wikipedia ↗ · aydinkoksal.gen.tr ↗

  340. Yazılım 1971

    İlk e-posta programı

    Ray Tomlinson, ARPANET üzerinden farklı bilgisayarlardaki kişiler arasında e-posta gönderebilen ilk programı geliştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  341. Donanım 1971

    IBM disket sürücüsünü satmaya başladı

    IBM, San Jose'deki "Minnow" projesinde geliştirilen 8 inçlik disket sürücülerini 1971'de satmaya başladı. İlk disket 3.000 delikli kart kadar veri taşıyordu; sürücü ve disket için patentler 1972'de alındı.

    Kaynak: ibm.com ↗

  342. Sağlık 1971

    Kızamık, kabakulak ve kızamıkçık (KKK) karma aşısı

    Maurice Hilleman, ayrı ayrı geliştirilen kızamık, kabakulak ve kızamıkçık aşılarını tek iğnede verilen MMR (KKK) aşısında birleştirdi. Aşı aynı yıl ABD'de Merck tarafından ruhsatlandı.

    Kaynak: who.int ↗ · chop.edu ↗ · Wikipedia ↗

  343. Donanım Türkiye 12 Şubat 1971

    Tofaş fabrikası açıldı, Murat 124 üretimi başladı

    Koç Holding ile Fiat ortaklığında 1968'de kurulan Tofaş'ın fabrikası 12 Şubat 1971'de törenle açıldı. Yılda 20 bin araç kapasiteli fabrikada üretim, Fiat 124 tabanlı Murat 124 ile başladı.

    Kaynak: tofas.com.tr ↗ · Wikipedia ↗

  344. Bilim & uzay 19 Nisan 1971

    İlk uzay istasyonu Salyut fırlatıldı

    Sovyetler Birliği, dünyanın ilk uzay istasyonu Salyut'u Baykonur'dan Proton roketiyle yörüngeye yerleştirdi. İstasyon 175 gün uzayda kaldı ve 11 Ekim 1971'de Büyük Okyanus üzerinde atmosfere sokularak yok edildi.

    Kaynak: nasa.gov ↗

  345. Bilim & uzay Türkiye 10 Eylül 1971

    Boğaziçi Üniversitesi kuruldu

    1863'te İstanbul'da kurulan Robert Kolej'in yerleşkesi devlete devredildi ve Boğaziçi Üniversitesi kuruldu. Üniversitenin ilk rektörü, Robert Kolej mezunu Prof. Dr. Aptullah Kuran oldu.

    Kaynak: rektorluk.bogazici.edu.tr ↗ · Wikipedia ↗

  346. Sağlık 1 Ekim 1971

    İlk hasta BT taraması

    Londra'daki Atkinson Morley Hastanesi'nde bir beyin kisti hastası başarıyla tarandı ve bilgisayarlı tomografi tıbbi uygulamaya girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  347. Donanım 15 Kasım 1971

    Intel 4004

    İlk ticari mikroişlemci Intel 4004 piyasaya çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  348. Yazılım 1972

    C programlama dili

    Dennis Ritchie, Bell Laboratuvarları'nda B dilinden C programlama dilini geliştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  349. Etimoloji 1972

    "Megabyte" kelimesi

    "Megabyte", Yunanca "büyük" anlamındaki megas'tan gelen mega- öneki ile byte sözcüğünün birleşimidir ve "bir milyon bayt" anlamıyla 1972'de kayda geçti.

    İngilizce: megabyte · Almanca: Megabyte · İtalyanca: megabyte

    Kaynak: etymonline.com ↗

  350. Yazılım 1972

    Prolog

    Alain Colmerauer ve çalışma arkadaşları Prolog'u geliştirdi; mantıksal programlamanın temel kavramlarını yaygınlaştırdı.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  351. Bilim & uzay Türkiye 1972

    TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi (MAM) kuruldu

    TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi, Gebze'de Marmara Bilimsel ve Endüstriyel Araştırma Enstitüsü adıyla kuruldu. Merkez, TÜBİTAK'ın daha önce açtığı araştırma birimlerini bir araya getirdi.

    Kaynak: mam.tubitak.gov.tr ↗ · Wikipedia ↗

  352. Etimoloji 1972

    "Virus" kelimesinin bilgisayar anlamı

    Latince kökenli, hastalık etkeni anlamındaki "virus" kelimesinin bilgisayarlara ilişkin genişletilmiş anlamı 1972'den beri kayıtlıdır.

    Latince kök: virus · İngilizce: virus · Almanca: Virus · İtalyanca: virus · Fransızca: virus

    Kaynak: etymonline.com ↗

  353. Bilim & uzay 3 Mart 1972

    Pioneer 10 fırlatıldı

    NASA'nın Pioneer 10 sondası fırlatıldı. Asteroit kuşağına giren ilk uzay aracı oldu ve Aralık 1973'te Jüpiter'e yaklaşan ilk görevi tamamladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  354. Oyun Eylül 1972

    Magnavox Odyssey

    İlk ticari ev video oyun konsolu Magnavox Odyssey, Kuzey Amerika'da satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  355. Oyun 29 Kasım 1972

    Pong

    Atari, salon oyunu Pong'u duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  356. Yapay zekâ 1973

    Lighthill raporu yayımlandı

    James Lighthill'in yapay zekâ araştırmalarını eleştiren raporu İngiltere'de Science Research Council tarafından yayımlandı; rapor, üniversitelerdeki YZ desteğinin kesilmesine ve bir "YZ kışına" zemin hazırladı.

    Kaynak: chilton-computing.org.uk ↗ · Wikipedia ↗

  357. Donanım 1973

    Xerox Alto

    Bit eşlemli ekranı ve grafik kullanıcı arayüzüyle Xerox Alto, Xerox PARC'ta kullanıma alındı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  358. Mobil 3 Nisan 1973

    İlk el tipi cep telefonu görüşmesi

    Motorola mühendisi Martin Cooper, DynaTAC prototipiyle kamuoyuna duyurulan ilk el tipi cep telefonu görüşmesini yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  359. Bilim & uzay 14 Mayıs 1973

    ABD'nin ilk uzay istasyonu Skylab fırlatıldı

    NASA, ABD'nin ilk uzay istasyonu Skylab'i Saturn V roketiyle fırlattı. Üçer kişilik üç ekip istasyonda toplam 171 gün kaldı; Skylab 11 Temmuz 1979'da atmosfere girdi.

    Kaynak: nasa.gov ↗ · Wikipedia ↗

  360. Donanım 22 Mayıs 1973

    Ethernet

    Bob Metcalfe, Xerox PARC'ta yazdığı notta bilgisayarları kabloyla birbirine bağlayan “Ether Network” fikrini ortaya koydu; bugünkü kablolu ağların temeli oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  361. Donanım Türkiye 28 Haziran 1973

    TUSAŞ kuruldu

    Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ), savunma sanayisinde dışa bağımlılığı azaltmak amacıyla Sanayi Bakanlığı'na bağlı olarak kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  362. Donanım Türkiye Ekim 1973

    Boğaziçi Köprüsü hizmete açıldı

    İstanbul'da Ortaköy ile Beylerbeyi arasındaki Boğaziçi Köprüsü, Ekim 1973'te hizmete açıldı. Freeman Fox and Partners'ın projelendirdiği 6 şeritli asma köprünün toplam uzunluğu 1.560, orta açıklığı 1.074 metredir. Adı 2016'da 15 Temmuz Şehitler Köprüsü oldu.

    Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü ↗ · Wikipedia ↗

  363. Yazılım 1974

    CP/M işletim sistemi

    Gary Kildall, Intel 8080 tabanlı mikrobilgisayarlar için geliştirdiği CP/M işletim sisteminin ilk çalışan prototipini 1974'te Pacific Grove'da gösterdi. CP/M, BIOS ile disk sürücüsü kullanımını mümkün kıldı.

    Kaynak: ethw.org ↗ · Wikipedia ↗

  364. Etimoloji 1974

    "Nanotechnology" (nanoteknoloji) terimi

    "Nano-technology" terimini ilk kez 1974'te Japon mühendis Norio Taniguchi kullandı. Terim o dönemde pek bilinmiyordu; 1986'da K. Eric Drexler'in çalışmalarıyla yaygınlaştı.

    İngilizce: nanotechnology · Almanca: Nanotechnologie · İtalyanca: nanotecnologia

    Kaynak: Wikipedia ↗

  365. Donanım Nisan 1974

    Intel 8080 mikroişlemcisi

    Intel, 8008'in ardılı olan 8 bitlik 8080 mikroişlemcisini çıkardı. Başlangıçta 2 MHz saat hızında çalışıyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  366. Etimoloji Aralık 1974

    "Internet" kelimesi

    "Internet", ağları birbirine bağlayan "internetwork" teriminin kısaltmasıdır. Kelime bu anlamla Vint Cerf ve arkadaşlarının 1974 tarihli RFC 675 belgesinde kullanıldı.

    Latince kök: inter · İngilizce: internet · Almanca: Internet · İtalyanca: internet · Fransızca: internet

    Kaynak: Wikipedia ↗ · rfc-editor.org ↗

  367. Yazılım 1975

    Altair BASIC

    Bill Gates ve Paul Allen, MITS Altair için BASIC'in ilk mikrobilgisayar uyarlamasını yazdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  368. Etimoloji 1975

    "Hacker" kelimesi

    "Hacker" önce MIT argosunda yazılımla uğraşmayı seven programcı anlamındaydı. "Bilgisayar kayıtlarına izinsiz erişen kişi" anlamı 1975'ten beri kayıtlıdır.

    İngilizce: hacker · Almanca: Hacker · İtalyanca: hacker · Fransızca: pirate informatique

    Kaynak: etymonline.com ↗

  369. Etimoloji 1975

    "Worm" (solucan) kelimesi

    Kendini ağda çoğaltan zararlı programa "worm" (solucan) denmesi, John Brunner'ın 1975 tarihli bilimkurgu romanı The Shockwave Rider'da başladı. Romanda ağda dolaşan bir "worm" anlatılır.

    İngilizce: worm · Almanca: Computerwurm · İtalyanca: worm

    Kaynak: Wikipedia ↗

  370. Donanım Ocak 1975

    Altair 8800

    Popular Electronics dergisinin Ocak 1975 sayısında tanıtılan Altair 8800, satışa sunulan ilk mikrobilgisayar kitiydi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  371. Yazılım 4 Nisan 1975

    Microsoft kuruldu

    Bill Gates ve Paul Allen, Microsoft'u Albuquerque'de (New Mexico) kurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  372. Dağlar 16 Mayıs 1975

    Everest (Nepal–Çin): zirveye çıkan ilk kadın

    Japon dağcı Junko Tabei, dünyanın en yüksek dağı Everest'in (8.848 m, Nepal–Çin sınırı) zirvesine çıkan ilk kadın oldu. Zirveye Nepal tarafından, Şerpa rehber Ang Tsering ile birlikte çıktı.

    Kaynak: nationalgeographic.com ↗ · theconversation.com ↗

  373. Donanım Eylül 1975

    MOS Technology 6502 mikroişlemcisi tanıtıldı

    Chuck Peddle yönetiminde, Bill Mensch'in de bulunduğu MOS Technology ekibinin tasarladığı 6502, WESCON 1975 fuarında 25 dolara sunuldu. Apple II ve Commodore PET gibi ev bilgisayarlarında, türevleri de Atari 2600 ve NES'te kullanıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · commodore.ca ↗

  374. Dağlar 24 Eylül 1975

    Everest (Nepal–Çin): Güneybatı Yüzü'nden ilk çıkış

    Chris Bonington'ın yönettiği İngiliz ekibinden Dougal Haston ve Doug Scott, Nepal–Çin sınırındaki dünyanın en yüksek dağı Everest'in (8.848,86 m) zirvesine Güneybatı Yüzü'nden çıktı. Kaynağa göre bu, Everest'e yüzlerinden birinden yapılan ilk başarılı çıkıştı.

    Kaynak: publications.americanalpineclub.org ↗ · Wikipedia: 1975 British Mount Everest Southwest Fa… ↗ · Wikipedia: Everest Dağı ↗

  375. Sağlık Türkiye 3 Kasım 1975

    Türkiye'de ilk başarılı organ nakli

    Mehmet Haberal, Hacettepe Hastanesi'nde anneden 12 yaşındaki çocuğuna böbrek nakli yaparak Türkiye'deki ilk başarılı organ naklini gerçekleştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  376. Donanım Türkiye 14 Kasım 1975

    ASELSAN kuruldu

    Türk Silahlı Kuvvetleri'nin haberleşme ihtiyaçlarını yerli üretimle karşılamak için ASELSAN Ankara'da kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  377. Donanım 1976

    Cray-1 süper bilgisayarı

    Seymour Cray'in tasarladığı Cray-1 süper bilgisayarının ilki ABD'deki Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'na kuruldu. Döneminin en hızlı makinesiydi; "C" biçimli gövdesi kablo boylarını kısaltıyordu. Sonunda 80 adet satıldı.

    Kaynak: Computer History Museum ↗ · Wikipedia ↗

  378. Etimoloji 1976

    "Meme" kelimesi

    Evrim biyoloğu Richard Dawkins, The Selfish Gene kitabında taklitle yayılan kültür birimine "meme" adını verdi. Yunanca mimeme (taklit edilen) sözcüğünü kısaltıp "gene" (gen) kelimesine benzetti.

    İngilizce: meme · Almanca: Mem

    Kaynak: etymonline.com ↗

  379. Donanım 1 Nisan 1976

    Apple kuruldu

    Apple Computer, Steve Wozniak ve Steve Jobs'un tasarladığı Apple I tek kartlı bilgisayarını pazarlamak için kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  380. Donanım Temmuz 1976

    Zilog Z80 mikroişlemcisi tanıtıldı

    Federico Faggin ve Masatoshi Shima'nın tasarladığı Z80, Intel 8080 yazılımlarıyla uyumlu olup yeni komutlar ekliyordu. TRS-80, ZX Spectrum ve Pac-Man salon makinesi gibi ürünlerde kullanıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · tedium.co ↗

  381. Bilim & uzay 20 Temmuz 1976

    Viking 1 Mars'a indi

    NASA'nın 20 Ağustos 1975'te fırlattığı Viking 1'in iniş aracı 20 Temmuz 1976'da Mars'ta Chryse Planitia'nın batı yamaçlarına indi. NASA bunu Mars'a ilk gerçekten başarılı iniş olarak anar. İniş aracıyla bağlantı 11 Kasım 1982'ye kadar sürdü.

    Kaynak: science.nasa.gov ↗

  382. Oyun 1977

    Atari 2600

    Kartuşla oyun değiştirilebilen Atari 2600 (Atari VCS) ev konsolu Kuzey Amerika'da satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  383. Etimoloji 1977

    "Download" (indirmek) kelimesi

    "Download", "down" (aşağı) ile "load" (yüklemek) sözcüklerinden oluşur. Büyük bir sistemin belleğinden daha küçüğüne veri aktarma anlamıyla 1977'den beri kayıtlıdır.

    İngilizce: download · Almanca: Download · İtalyanca: download

    Kaynak: etymonline.com ↗

  384. Donanım 10 Haziran 1977

    Apple II satışta

    Steve Wozniak'ın tasarladığı Apple II ilk kez satışa sunuldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  385. Sağlık 3 Temmuz 1977

    İlk tüm vücut MR taraması

    Raymond Damadian'ın “Indomitable” cihazıyla bir insanın göğsü ilk kez MR ile tarandı; görüntü yaklaşık beş saat sürdü.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  386. Donanım Ağustos 1977

    TRS-80

    Tandy, Level I BASIC ile gelen TRS-80'i çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  387. Bilim & uzay 20 Ağustos 1977

    Voyager 2 fırlatıldı

    NASA'nın Voyager 2 uzay aracı Cape Canaveral'dan Titan IIIE-Centaur roketiyle fırlatıldı. Jüpiter (1979), Satürn (1981), Uranüs (1986) ve Neptün'ün (1989) yakınından geçti; Uranüs ile Neptün'ü ziyaret eden tek uzay aracıdır. Kasım 2018'de yıldızlararası uzaya girdi.

    Kaynak: science.nasa.gov ↗

  388. Bilim & uzay 5 Eylül 1977

    Voyager 1

    Voyager 1 fırlatıldı; 2012'de Güneş Sistemi'nin sınırını geçerek yıldızlar arası uzaya çıkan ilk insan yapımı cisim oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  389. Sağlık 16 Eylül 1977

    İlk koroner balon anjiyoplasti

    Andreas Grüntzig, Zürih'te uyanık bir hastada daralmış koroner atardamarı özel bir balonlu kateterle genişleterek ilk başarılı koroner anjiyoplastiyi yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  390. Oyun 1978

    Space Invaders

    Tomohiro Nishikado'nun tasarladığı Space Invaders Japonya'da çıktı; atari salonu oyunlarının altın çağını başlattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  391. Donanım 1978

    İlk ticari SSD'lerden: StorageTek STC 4305

    StorageTek, pil destekli RAM kullanan 45 MB'lık kurumsal SSD STC 4305'i 400.000 dolara çıkardı; SSD'ler ticari olarak 1970'lerde ortaya çıktı.

    Kaynak: Computer History Museum ↗

  392. Programlar 1978

    TeX dizgi sistemi

    Stanford Üniversitesi'nden Donald Knuth'un tasarlayıp yazdığı dizgi programı TeX'in ilk sürümü 1978'de çıktı. Knuth sistemi aynı yıl Amerikan Matematik Derneği'nin Gibbs Konferansı'nda tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · tug.org ↗

  393. İnternet 16 Şubat 1978

    İlk elektronik ilan panosu CBBS yayına girdi

    Ward Christensen ve Randy Suess'in Chicago'da geliştirdiği CBBS (Computerized Bulletin Board System), 16 Şubat 1978'de çevirmeli bağlantıyla yayına girdi. Dünyanın ilk BBS'i sayılır; yapısı sonraki BBS yazılımlarına örnek oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · ethw.org ↗

  394. Bilim & uzay 22 Şubat 1978

    İlk GPS uydusu

    ABD, bugün telefonlardaki konum bulmanın temeli olan GPS sisteminin ilk uydusu Navstar 1'i fırlattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  395. Dağlar 8 Mayıs 1978

    Everest (Nepal–Çin): ek oksijen olmadan ilk çıkış

    Reinhold Messner ile Peter Habeler, Nepal–Çin sınırındaki dünyanın en yüksek dağı Everest'in (8.848 m) zirvesine ek oksijen kullanmadan çıkan ilk dağcılar oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · earthsky.org ↗

  396. Donanım 8 Haziran 1978

    Intel 8086

    16 bitlik Intel 8086 tanıtıldı; x86 ailesinin ilk işlemcisi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  397. Sağlık 25 Temmuz 1978

    İlk tüp bebek

    Louise Brown, tüp bebek (IVF) yöntemiyle dünyaya gelen ilk insan oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  398. Sağlık Eylül 1978

    Alma-Ata Bildirgesi kabul edildi

    DSÖ ve UNICEF'in 6-12 Eylül 1978'de Alma-Ata'da (bugün Almatı, Kazakistan) topladığı Uluslararası Temel Sağlık Hizmetleri Konferansı bildirgeyi kabul etti. Bildirge sağlığı temel insan hakkı saydı ve "Herkes için sağlık" hedefinin yolu olarak temel sağlık hizmetlerini gösterdi.

    Kaynak: who.int ↗ · Wikipedia ↗

  399. Dağlar 15 Ekim 1978

    Annapurna (Nepal): zirveye çıkan ilk kadınlar

    Amerikan Kadınlar Himalaya Seferi'nden Vera Komarkova ve Irene Miller, Şerpa Chewang Rinzing ve Mingma Tsering ile 8.091 metrelik (26.545 fit) sekizbinlik Annapurna'nın (Nepal) zirvesine ulaştı; zirveye çıkan ilk kadınlar oldular. İkinci zirve ekibindeki iki dağcı öldü.

    Kaynak: publications.americanalpineclub.org ↗ · Wikipedia ↗

  400. Donanım 1979

    Motorola 68000 mikroişlemcisi tanıtıldı

    Motorola, 32 bit yazmaçlı ve 16 bit veri yollu 68000 mikroişlemcisini tanıttı. İşlemci sonradan Apple Lisa, Macintosh 128K, Amiga ve Atari ST bilgisayarlarında, Sega Mega Drive konsolunda ve Sun iş istasyonlarında kullanıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · Computer History Museum ↗

  401. Yapay zekâ 1979

    Fukushima Neocognitron'u önerdi

    Kunihiko Fukushima, konum kaymasından etkilenmeden örüntü tanıyan çok katmanlı sinir ağı Neocognitron'u 1979'da önerdi. Model, evrişimli sinir ağlarına (CNN) ilham verdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · people.idsia.ch ↗

  402. Yazılım 1979

    Oracle V2 yayımlandı

    Larry Ellison, Bob Miner ve Ed Oates'un kurduğu Relational Software, Inc. (RSI), ticari olarak satılan ilk SQL tabanlı ilişkisel veritabanı yönetim sistemi Oracle V2'yi sundu. Şirket 1983'te Oracle adını aldı.

    Kaynak: docs.oracle.com ↗ · Wikipedia ↗

  403. Programlar 1979

    VisiCalc

    Kişisel bilgisayarlar için VisiCalc hesap tablosu programı yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  404. Bilim & uzay Türkiye Mart 1979

    İTÜ TRIGA Mark-II araştırma reaktörü kritik oldu

    İstanbul Teknik Üniversitesi'nin 250 kW gücündeki TRIGA Mark-II eğitim ve araştırma reaktörü Mart 1979'da ilk kez kritik oldu; resmi açılış töreni 22 Haziran 1979'da yapıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gunisigigazetesi.net ↗

  405. Sinemalar 19 Nisan 1979

    Cineplex Eaton Centre (Kanada) açıldı

    Kanada'nın Toronto kentinde, Eaton Centre alışveriş merkezinin bodrumunda açılan ilk Cineplex sineması, 18 salonuyla açıldığında dünyanın en büyük sinema kompleksiydi ve Guinness Rekorlar Kitabı'na girdi.

    Kaynak: toronto.ca ↗ · Wikipedia ↗

  406. Sağlık Türkiye 29 Mayıs 1979

    Organ ve doku nakli kanunu (2238) kabul edildi

    Türkiye'de 2238 sayılı Organ ve Doku Alınması, Saklanması, Aşılanması ve Nakli Hakkında Kanun 29 Mayıs 1979'da kabul edildi, 3 Haziran 1979'da Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, bedel ya da başka çıkar karşılığında organ ve doku alınmasını ve satılmasını yasaklar.

    Kaynak: lexpera.com.tr ↗ · kemikiligi.org.tr ↗

  407. Programlar Haziran 1979

    WordStar satışa çıktı

    MicroPro International, Rob Barnaby'nin CP/M için yazdığı kelime işlemci WordStar'ı Haziran 1979'da satmaya başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  408. Donanım 1 Temmuz 1979

    Sony Walkman TPS-L2 satışa çıktı

    Sony'nin mavi-gümüş renkli taşınabilir kasetçaları Walkman TPS-L2, Japonya'da satışa çıktı. Kulaklıkla dinlenen cihazın fiyatı yaklaşık 33.000 yen (150 dolar) idi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · time.com ↗

  409. Oyun 1980

    Nintendo Game & Watch

    Nintendo, Gunpei Yokoi'nin tasarladığı el oyun makinesi serisi Game & Watch'u geliştirip satışa çıkardı. Serinin ilk oyunu Ball'du; üretim 1991'e kadar sürdü.

    Kaynak: nintendo.co.jp ↗ · Wikipedia ↗

  410. Dağlar 17 Şubat 1980

    Everest (Nepal–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    Polonyalı Krzysztof Wielicki ve Leszek Cichy, dünyanın en yüksek dağı Everest'e (8.848 m, Nepal–Çin sınırı) kışın ilk kez çıktı. Andrzej Zawada'nın yönettiği sefer Nepal tarafındaki Güney Col rotasını izledi; bu, bir sekizbinliğe ilk kış çıkışıydı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · explorersweb.com ↗ · Wikipedia ↗

  411. Sağlık Mayıs 1980

    Çiçek hastalığı yok edildi

    Dünya Sağlık Örgütü, çiçek hastalığının dünyada tümüyle yok edildiğini onayladı; aşıyla yok edilen ilk insan hastalığı oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  412. Oyun 22 Mayıs 1980

    Pac-Man

    Namco'nun salon oyunu Pac-Man Japonya'da çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  413. Dağlar 20 Ağustos 1980

    Everest (Nepal–Çin): zirveye tek başına ilk çıkış

    İtalyan dağcı Reinhold Messner, Nepal–Çin sınırındaki dünyanın en yüksek dağı Everest'e (8.848 m) kuzey yüzünden, ek oksijen kullanmadan ve tek başına çıkan ilk kişi oldu.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · abenteuer-berg.de ↗

  414. İnternet 28 Ağustos 1980

    UDP protokolü (RFC 768) yayımlandı

    Jon Postel'in yazdığı RFC 768, Kullanıcı Datagram Protokolü'nü (UDP) tanımladı. IP üzerinde çalışan UDP, uygulamaların en az protokol yüküyle mesaj göndermesini sağlar; teslimi ve tekrarsızlığı garanti etmez. Sıralı ve güvenilir aktarım gereken uygulamalar TCP kullanır.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  415. Sağlık 1981

    İlk hepatit B aşısı onaylandı

    Merck'in Heptavax-B aşısı ABD'de onaylanan ilk hepatit B aşısı oldu. Rekombinant DNA yöntemiyle üretilen sürümü (Recombivax-HB) 1986'da piyasaya çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  416. Yazılım 1981

    MS-DOS, PC DOS 1.0 adıyla IBM PC ile çıktı

    MS-DOS, Microsoft'un Seattle Computer Products'tan satın aldığı 86-DOS'un yeniden adlandırılmış sürümüdür. IBM bunu 1981'de IBM PC için PC DOS 1.0 olarak yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  417. Yazılım 1981

    Smalltalk-80 Xerox PARC dışına açıldı

    Alan Kay'in yürüttüğü araştırmayla Xerox PARC'ta geliştirilen nesne yönelimli Smalltalk dilinin Smalltalk-80 sürümü, 1981'de Tektronix, HP, Apple ve DEC ile paylaşılarak PARC dışına çıkan ilk sürüm oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  418. Donanım 3 Nisan 1981

    Osborne 1

    Ticari olarak başarılı ilk taşınabilir bilgisayar Osborne 1 satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  419. Bilim & uzay 12 Nisan 1981

    İlk uzay mekiği uçuşu: Columbia (STS-1)

    NASA'nın uzay mekiği programının ilk görevi STS-1'de Columbia, komutan John Young ve pilot Robert Crippen'la fırlatıldı. Mekik Dünya çevresinde 37 tur attıktan sonra 14 Nisan'da indi; görev 2 gün 6 saat 20 dakika sürdü.

    Kaynak: nasa.gov ↗

  420. Oyun 9 Temmuz 1981

    Donkey Kong atari oyunu Japonya'da çıktı

    Shigeru Miyamoto'nun tasarladığı Nintendo oyunu Donkey Kong, 9 Temmuz 1981'de Japonya'da atari salonlarına geldi. Oyun, önce adsız olan, sonra Jumpman ve Mario diye anılan karakterin ilk video oyunu görünümüdür.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  421. Donanım 12 Ağustos 1981

    IBM PC

    IBM, açık mimarili IBM Personal Computer'ı duyurdu; MS-DOS 1.0 (PC DOS 1.0) aynı gün geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  422. İnternet Eylül 1981

    İnternet Protokolü (IPv4) belirtimi RFC 791 yayımlandı

    Jon Postel'in editörlüğünde, Güney Kaliforniya Üniversitesi Bilgi Bilimleri Enstitüsü'nün DARPA için hazırladığı "Internet Protocol" belirtimi RFC 791 olarak yayımlandı. Belge RFC 760'ın yerini aldı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  423. Etimoloji 1982

    "Cyberspace" (siber uzay) kelimesi

    Bilimkurgu yazarı William Gibson, 1982'de yayımlanan bir öyküsünde "cyberspace" kelimesini kullandı. Sözcük sibernetikten gelen "cyber-" ile "space" (uzay, alan) birleşimidir; bilgisayar ağlarının oluşturduğu çevrim içi dünyayı anlatır.

    Latince kök: spatium · İngilizce: cyberspace · Almanca: Cyberspace · İtalyanca: ciberspazio

    Kaynak: etymonline.com ↗

  424. Etimoloji 1982

    "E-mail" kelimesi

    "E-mail", 1977'den beri kayıtlı "electronic mail" (elektronik posta) ifadesinin kısaltmasıdır ve 1982'den beri kayıtlıdır. İlk e-posta programından ayrı olarak kelimenin kendisinin tarihidir.

    İngilizce: e-mail · Almanca: E-Mail · İtalyanca: e-mail

    Kaynak: etymonline.com ↗

  425. Etimoloji 1982

    "Freeware" kelimesi

    "Freeware" terimini 1982'de Andrew Fluegelman, IBM PC için yazdığı PC-Talk iletişim programını dağıtırken türetti ve marka olarak tescil ettirdi. InfoWorld dergisi aynı yılın ağustos ayında terimi başlığına taşıdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · filfre.net ↗

  426. Etimoloji 1982

    "Gigabyte" kelimesi

    "Gigabyte", milyar anlamındaki giga- ön eki ile "byte" kelimesinin birleşmesinden oluştu. Etymonline'a göre kelimenin kaydı 1982'ye uzanır.

    İngilizce: gigabyte · Almanca: Gigabyte · İtalyanca: gigabyte

    Kaynak: etymonline.com ↗

  427. Yazılım Türkiye 1982

    HAVELSAN kuruldu

    HAVELSAN, 1982'de HAVELSAN-AYDIN adıyla Türk Hava Kuvvetleri'nin radar bakımı için kuruldu. 1985'te yabancı ortaktan ayrılarak Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı'na bağlı yazılım ağırlıklı bir savunma şirketi oldu.

    Kaynak: havelsan.com ↗ · Wikipedia ↗

  428. Sağlık 1982

    Helicobacter pylori bakterisinin keşfi

    Barry Marshall ve Robin Warren, mide iltihabı ve ülserle ilişkili Helicobacter pylori bakterisini 1982'de keşfetti. Bu buluş onlara 2005 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü kazandırdı.

    Kaynak: nobelprize.org ↗

  429. Yapay zekâ 1982

    Hopfield ağı makalesi

    John Hopfield 1982 makalesinde, kalıpları kısmi girdiden geri çağırabilen, içerikle adreslenebilir bellek olarak çalışan yinelemeli sinir ağını tanıttı. Bu model 2024 Nobel Fizik Ödülü'nden ayrı, çok daha önceki temel çalışmadır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  430. Etimoloji 1982

    "Terabyte" kelimesi

    "Terabyte", trilyon anlamındaki tera- ön eki (Yunanca teras, "harika, canavar") ile "byte" kelimesinin birleşmesidir. Etymonline kelimenin kaydını 1982'ye, Dictionary.com 1980–85 aralığına koyar.

    İngilizce: terabyte · Almanca: Terabyte

    Kaynak: etymonline.com ↗ · dictionary.com ↗

  431. Donanım 1982

    Sinclair ZX Spectrum çıktı

    Sinclair Research, 8 bitlik ev bilgisayarı ZX Spectrum'u 1982'de Birleşik Krallık'ta piyasaya sundu. İlk model 16 KB ya da 48 KB bellekle satıldı. Wikipedia'ya göre 5 milyondan fazla satan bilgisayar, en çok satan İngiliz bilgisayarlarından biri oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · computinghistory.org.uk ↗

  432. Donanım Ocak 1982

    Commodore 64

    Commodore 64, Las Vegas'taki Consumer Electronics Show'da tanıtıldı; Ağustos 1982'de 595 dolara satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  433. Sinemalar 16 Temmuz 1982

    Cineplex Beverly Center (ABD) açıldı

    Cineplex, Los Angeles'taki Beverly Center alışveriş merkezinde 14 salonlu sinemasını açtı. 1.879 koltuklu sinema, açıldığında ABD'nin en çok salonlu sinemasıydı. Sinema 3 Haziran 2010'da kapandı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗

  434. İnternet Ağustos 1982

    SMTP e-posta protokolü (RFC 821) yayımlandı

    Jonathan B. Postel'in yazdığı RFC 821, Ağustos 1982'de yayımlandı ve e-posta aktarımı için Basit Posta Aktarım Protokolü'nü (SMTP) tanımladı. Belgeye göre protokolün amacı postayı güvenilir ve verimli biçimde aktarmaktır.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  435. Donanım 1 Ekim 1982

    CD satışa çıktı

    İlk CD çalarlar ve ilk 50 albüm Japonya'da satışa sunuldu; dijital ses kayıtları evlere girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  436. Sağlık 28 Ekim 1982

    İlk rekombinant insan insülini Humulin onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), yalnız 5 aylık incelemenin ardından Humulin'i onayladı. Yöntemini Genentech'in geliştirdiği, Eli Lilly'nin pazarladığı Humulin, ilk biyosentetik insan insülini ve rekombinant DNA teknolojisinden türeyip onay alan ilk tıbbi üründü.

    Kaynak: fda.gov ↗ · Wikipedia ↗

  437. Programlar Aralık 1982

    AutoCAD

    Autodesk, kişisel bilgisayarlarda çalışan bilgisayar destekli tasarım programı AutoCAD'i yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  438. Sağlık 2 Aralık 1982

    Jarvik-7 yapay kalbi takıldı

    Emekli diş hekimi Barney Clark, 2 Aralık 1982'de Dr. William DeVries'in ameliyatıyla Jarvik-7 yapay kalbini alan ilk yaşayan hasta oldu ve 112 gün yaşadı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  439. Yazılım 1983

    C++

    Bjarne Stroustrup, Bell Labs'ta C'nin nesne yönelimli uzantısı olarak C++ üzerindeki çalışmalarını sürdürdü.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  440. Etimoloji 1983

    "Cyberpunk" kelimesi

    Bruce Bethke'nin 1980'de yazıp 1983'te Amazing Stories dergisinde yayımladığı öykünün adı. "Cyber" kökünü asi gençlik anlamındaki "punk" ile birleştirdi; sonra bilimkurgu alt türünün adı oldu.

    İngilizce: cyberpunk · İtalyanca: cyberpunk

    Kaynak: Wikipedia ↗

  441. Etimoloji 1983

    "Laptop" kelimesi

    Taşınabilir bilgisayar anlamındaki "laptop" 1983'ten beri kayıtlıdır. Kelime "lap" (kucak) ile "top" (üst) sözcüklerinden, "desktop" (masaüstü) örneğine göre türetilmiştir.

    İngilizce: laptop · Almanca: Laptop · İtalyanca: laptop · Fransızca: ordinateur portable

    Kaynak: etymonline.com ↗

  442. İnternet 1 Ocak 1983

    TCP/IP'ye geçiş

    ARPANET, "flag day" ile tümüyle TCP/IP protokollerine geçti; bugünkü internetin ortak dili yerleşti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  443. Donanım 19 Ocak 1983

    Apple Lisa tanıtıldı

    Apple, grafik arayüzlü Lisa bilgisayarını 9.995 dolarlık taban fiyatla tanıttı. Beş megabaytlık sabit diskli model Haziran 1983'te satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  444. Programlar 26 Ocak 1983

    Lotus 1-2-3

    Lotus 1-2-3 hesap tablosu çıktı; ilk yılında 175.000 kopya satarak IBM PC'nin en çok aranan programı oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  445. Donanım Mart 1983

    Compaq Portable

    Sıfırdan yazılmış uyumlu BIOS'a sahip ilk IBM PC uyumlu bilgisayar olarak satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  446. İnternet Mayıs 1983

    Telnet protokolü belirtimi (RFC 854) yayımlandı

    Jon Postel ve Joyce Reynolds'ın yazdığı RFC 854, uzak terminal bağlantısı için kullanılan Telnet protokolünü tanımladı. Belge, Telnet'i iki yönlü ve sekiz bitlik bayt temelli genel bir iletişim olanağı olarak tarif eder.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  447. Sağlık 20 Mayıs 1983

    AIDS'e yol açan virüsün (HIV) tanımlanması

    Françoise Barré-Sinoussi ve Luc Montagnier, AIDS riski taşıyan bir hastadan bir retrovirüs ayırdıklarını Science dergisinde yayımladı. Bu virüs sonradan HIV adını aldı; ikili 2008 Nobel Tıp Ödülü'nü aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  448. Oyun 15 Temmuz 1983

    Nintendo Famicom

    Nintendo, sonradan dünyada NES adıyla satılan Famicom konsolunu Japonya'da çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  449. Yazılım 27 Eylül 1983

    GNU Projesi

    Richard Stallman, özgür yazılım projesi GNU'yu duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  450. Programlar 25 Ekim 1983

    Microsoft Word

    Microsoft, kelime işlemci Word'ün ilk sürümünü "Multi-Tool Word" adıyla yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  451. İnternet Kasım 1983

    Alan Adı Sistemi (DNS)

    Paul Mockapetris'in 1983'te geliştirdiği Alan Adı Sistemi'nin ilk belirtimleri RFC 882 ve RFC 883 olarak Kasım 1983'te yayımlandı. DNS, alan adlarını IP adreslerine çevirir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  452. Programlar Kasım 1983

    Borland Turbo Pascal'ı piyasaya sundu

    Borland, Kasım 1983'te Pascal dili için hazırladığı derleyici Turbo Pascal'ı CP/M ve DOS sistemleri için piyasaya sundu. Derleyiciyi Anders Hejlsberg yazmıştı.

    Kaynak: blogs.embarcadero.com ↗ · Wikipedia ↗ · bytecellar.com ↗

  453. Donanım 1984

    HP LaserJet lazer yazıcı tanıtıldı

    HP LaserJet 1984'te yaklaşık 3.500 dolara tanıtıldı; dakikada 8 sayfa basıyordu. HP bu modeli dünyanın ilk masaüstü lazer yazıcısı olarak anıyor.

    Kaynak: hp.com ↗ · Wikipedia ↗

  454. Programlar Türkiye 1984

    Logo Yazılım kuruldu

    Tuğrul Tekbulut ve genç mühendis arkadaşlarının kurduğu Logo, muhasebe ve kurumsal kaynak planlama (ERP) programları geliştiren bir Türk yazılım şirketi oldu. 2000'de Türkiye'de halka açılan ilk bilişim şirketi oldu.

    Kaynak: logo.com.tr ↗ · Wikipedia ↗ · cumhuriyet.com.tr ↗

  455. Programlar 1984

    MATLAB ticari ürün olarak yayımlandı

    Cleve Moler'in öğrencileri için geliştirdiği MATLAB, 1984'te Las Vegas'taki Automatic Control Conference'ta ticari ürün olarak yayımlandı; yazılımı geliştirmek için MathWorks kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  456. Oyun 1984

    Tetris

    Alexey Pajitnov, Tetris'i Sovyet Elektronika 60 bilgisayarında geliştirdi; kaynaklar tarih olarak 1984 ile 1985 arasında farklı bilgi veriyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  457. Dağlar 12 Ocak 1984

    Manaslu (Nepal): zirveye ilk kış çıkışı

    Dünyanın sekizinci en yüksek dağı olan 8.163 metrelik Manaslu, Nepal'dedir. Zirveye ilk kış çıkışını 12 Ocak 1984'te Polonyalı dağcılar Maciej Berbeka ve Ryszard Gajewski yaptı.

    Kaynak: explorersweb.com ↗ · Wikipedia ↗

  458. Donanım 24 Ocak 1984

    Macintosh

    Apple, Motorola 68000 işlemcili ilk Macintosh'u 2.500 dolara tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  459. Mobil Nisan 1984

    Motorola DynaTAC 8000X

    Eylül 1983'te onay alan DynaTAC 8000X'in seri üretimi başladı ve telefon ticari olarak satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  460. Donanım Türkiye 1 Temmuz 1984

    TRT tamamen renkli yayına geçti

    1968'den beri siyah-beyaz yayın yapan TRT, 31 Aralık 1980'de ilk renkli deneme yayınlarını yaptı ve 1 Temmuz 1984'te tüm yayın akışını renkliye çevirdi. Bu olay TRT'nin ilk yayınından ayrıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  461. Bilim & uzay Türkiye 20 Ekim 1984

    Bilkent Üniversitesi kuruldu

    Bilkent Üniversitesi, İhsan Doğramacı vakıflarının kararıyla Ankara'da kuruldu. Üniversite kendisini Türkiye'nin kâr amacı gütmeyen ilk özel üniversitesi olarak tanımlar.

    Kaynak: w3.bilkent.edu.tr ↗

  462. Programlar 1985

    Aldus PageMaker yayımlandı

    Aldus, sayfa tasarım programı PageMaker'ı 1985'te Macintosh için çıkardı. Macintosh, PageMaker ve Apple LaserWriter yazıcısının birleşimi masaüstü yayıncılığın başlangıcı sayılır; PC sürümü 1986'da geldi.

    Kaynak: Computer History Museum ↗ · Wikipedia ↗

  463. Dağlar 12 Şubat 1985

    Cho Oyu (Nepal–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    8.000 metreyi aşan 14 dağdan biri olan Cho Oyu (8.188 m; bazı kaynaklarda 8.201 m), Nepal ile Çin sınırındadır. Zirveye ilk kış çıkışını 12 Şubat 1985'te Polonyalı Maciej Berbeka ve Maciej Pawlikowski yaptı.

    Kaynak: publications.americanalpineclub.org ↗ · Wikipedia ↗

  464. İnternet 15 Mart 1985

    İlk .com alan adı

    symbolics.com, kaydedilen ilk .com alan adı oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  465. Programlar 20 Mart 1985

    GNU Emacs'in ilk genel sürümü

    Richard Stallman'ın, tescilli Gosling Emacs'e özgür bir alternatif olarak yazdığı GNU Emacs metin düzenleyicisinin ilk genel sürümü olan 13. sürüm 20 Mart 1985'te yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  466. Donanım 26 Nisan 1985

    İlk ARM işlemcisi ARM1 ilk kez çalıştı

    Acorn Computers'ta Sophie Wilson ve Steve Furber'ın tasarladığı ilk ARM işlemcisi ARM1'in VLSI Technology'de üretilen örnekleri teslim alındı ve ilk denemede düzgün çalıştı.

    Kaynak: theregister.com ↗ · Wikipedia ↗

  467. Dağlar 30 Nisan 1985

    Everest (Nepal–Çin): Yedi Zirve'yi tamamlayan ilk kişi

    ABD'li Dick Bass, dünyanın en yüksek dağı Everest'e (8.849 m, Nepal–Çin sınırı) çıkarak yedi kıtanın en yüksek zirvelerine (Kosciuszko listesi) tırmanan ilk kişi oldu. 55 yaşındaydı; rehberi David Breashears'tı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia: Seven Summits ↗ · Wikipedia: Richard Bass ↗

  468. Donanım 23 Temmuz 1985

    Commodore Amiga 1000 tanıtıldı

    Commodore, Amiga 1000 kişisel bilgisayarını New York'taki Lincoln Center'da düzenlenen gösterimle tanıttı. Tanıtımda Andy Warhol bilgisayarda canlı olarak Debbie Harry'nin portresini yaptı.

    Kaynak: Computer History Museum ↗ · Wikipedia ↗

  469. İnternet Eylül 1985

    Ağ Zaman Protokolü NTP (RFC 958) yayımlandı

    David L. Mills'in yazdığı RFC 958, Network Time Protocol'ü (NTP) tanımladı. Belgeye göre NTP, ağdaki saatleri dağıtık istemciler ve sunucular aracılığıyla eşzamanlamak için tasarlanmış bir protokoldür.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  470. Oyun 13 Eylül 1985

    Super Mario Bros.

    Nintendo, Famicom için Super Mario Bros.'u Japonya'da yayımladı; yandan kaydırmalı platform oyunlarının simgesi oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  471. Programlar 30 Eylül 1985

    Microsoft Excel

    Microsoft Excel, Macintosh için satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  472. İnternet Ekim 1985

    FTP dosya aktarım protokolü belirtimi RFC 959 yayımlandı

    Jon Postel ve Joyce Reynolds'ın yazdığı RFC 959, Dosya Aktarım Protokolü'nün (FTP) resmi belirtimi olarak yayımlandı. Belge, önceki belirtim RFC 765'in yerini aldı ve CDUP, MKD, PWD gibi yeni isteğe bağlı komutlar ekledi.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  473. Donanım 17 Ekim 1985

    Intel 80386

    33 MHz'e kadar saat hızını destekleyen Intel 80386 DX işlemci çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  474. Programlar 20 Kasım 1985

    Microsoft Paint

    Çizim programı Paint, Windows 1.0 ile birlikte geldi; milyonlarca kişinin bilgisayarda ilk resim yaptığı program oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  475. Yazılım 20 Kasım 1985

    Windows 1.0

    Microsoft'un grafik arayüzü Windows'un ilk sürümü (1.01) ABD'de 99 dolara satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  476. Programlar 1986

    Norton Commander yayımlandı

    John Socha'nın geliştirdiği iki panelli dosya yöneticisi Norton Commander, 1986'da Peter Norton Computing tarafından MS-DOS için piyasaya çıktı. Başlangıçta adı "Visual DOS" idi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  477. Dağlar 11 Ocak 1986

    Kangchenjunga (Nepal–Hindistan): zirveye ilk kış çıkışı

    Polonya ekibinden Krzysztof Wielicki ve Jerzy Kukuczka, dünyanın üçüncü en yüksek dağı Kangchenjunga'ya (8.586 m, Nepal–Hindistan sınırı) kışın ilk kez çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  478. Oyun 21 Şubat 1986

    The Legend of Zelda

    Shigeru Miyamoto ile Takashi Tezuka'nın tasarlayıp yönettiği The Legend of Zelda, Japonya'da Famicom Disk System için çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  479. Oyun 27 Mayıs 1986

    Dragon Quest Japonya'da çıktı

    Yuji Horii'nin tasarladığı, Chunsoft'un geliştirip Enix'in yayımladığı Dragon Quest, Famicom için Japonya'da çıktı. Sonraki Japon konsol rol yapma oyunlarının temel kalıbını oluşturduğu kabul edilir.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gameinformer.com ↗

  480. Dağlar 23 Haziran 1986

    K2 (Pakistan–Çin): zirveye çıkan ilk kadın

    Polonyalı dağcı Wanda Rutkiewicz, Pakistan–Çin sınırındaki dünyanın ikinci en yüksek dağı K2'ye (8.611 m) ek oksijen kullanmadan çıkarak zirveye ulaşan ilk kadın oldu.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia ↗ · polishhistory.pl ↗

  481. Oyun 6 Ağustos 1986

    Metroid Japonya'da çıktı

    Nintendo'nun Metroid oyunu Japonya'da Famicom Disk System için çıktı. Oyuncu, zırhlı giysisiyle uzay savaşçısı Samus Aran'ı yönetir. Oyun Kuzey Amerika'da NES için Ağustos 1987'de yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · famitsu.com ↗

  482. Yapay zekâ 9 Ekim 1986

    Geri yayılım makalesi

    Rumelhart, Hinton ve Williams, geri yayılım algoritmasını çok katmanlı sinir ağlarına uygulayan makaleyi Nature'da yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  483. Dağlar 16 Ekim 1986

    Lhotse (Nepal–Çin): 14 sekizbinliğin hepsine çıkan ilk kişi

    İtalyan dağcı Reinhold Messner, Hans Kammerlander'le birlikte dünyanın dördüncü en yüksek dağı Lhotse'ye (8.516 m, Nepal–Çin sınırı) çıkarak 8.000 metreyi aşan 14 dağın hepsine tırmanan ilk kişi oldu.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · achievement.org ↗

  484. Yazılım 1987

    MINIX işletim sistemi yayımlandı

    Andrew S. Tanenbaum, Operating Systems: Design and Implementation kitabına eşlik etmesi için IBM PC'de çalışan, UNIX benzeri küçük bir işletim sistemi olan MINIX'i yayımladı. Yaklaşık 12.000 satırlık kodu öğretim amaçlıydı ve Linux'a ilham verdi.

    Kaynak: vu.nl ↗ · Wikipedia ↗

  485. Programlar 1987

    QuarkXPress yayımlandı

    Quark, masaüstü yayıncılık programı QuarkXPress'i 1987'de Macintosh için çıkardı. Program 1990'larda sayfa tasarımında sektör standardı oldu.

    Kaynak: quark.com ↗ · Wikipedia ↗

  486. Programlar Ocak 1987

    Adobe Illustrator

    Adobe'nin vektör çizim programı Illustrator, Macintosh için satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  487. Dağlar 3 Şubat 1987

    Annapurna (Nepal): zirveye ilk kış çıkışı

    8.000 metreyi aşan dağlardan 8.091 metrelik Annapurna I'e (Nepal) kışın ilk kez Polonyalı dağcılar Jerzy Kukuczka ve Artur Hajzer çıktı; tırmanış ek oksijen kullanılmadan yapıldı.

    Kaynak: explorersweb.com ↗

  488. Sağlık 20 Mart 1987

    İlk HIV ilacı: AZT

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi, HIV ve AIDS tedavisinde kullanılan ilk ilaç olan zidovudini (AZT) onayladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  489. Yazılım 22 Mart 1987

    GCC derleyicisinin ilk sürümü yayımlandı

    Richard Stallman'ın yazdığı derleyici GCC'nin ilk beta sürümü 0.9, 22 Mart 1987'de yayımlandı; 1.0 sürümü 23 Mayıs 1987'de çıktı. O dönemde yalnız C dilini derlediği için adı GNU C Compiler'dı.

    Kaynak: gcc.gnu.org ↗ · Wikipedia ↗

  490. Programlar 20 Nisan 1987

    PowerPoint 1.0

    Forethought'un geliştirdiği sunum programı PowerPoint, Macintosh için çıktı; Microsoft şirketi üç ay sonra satın aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  491. Sinemalar Temmuz 1987

    Cineplex Odeon Universal City Cinemas (ABD) açıldı

    Kaliforniya'nın Universal City bölgesinde Cineplex Odeon'un 18 salonlu sineması Temmuz 1987 başında açıldı. Los Angeles Theatres arşivine göre açıldığında salon sayısıyla ABD'nin en büyük sinema kompleksiydi ve 18 salonunda 5.504 koltuk vardı. Bugün AMC işletiyor.

    Kaynak: losangelestheatres.blogspot.com ↗ · cinematreasures.org ↗

  492. Programlar 11 Ağustos 1987

    HyperCard yayımlandı

    Bill Atkinson'ın Apple'da geliştirdiği HyperCard, 11 Ağustos 1987'de Boston'daki Macworld Expo'da yayımlandı. Program, kullanıcıların birbirine bağlanan kartlardan oluşan "yığın"larla Macintosh'ta kendi uygulamalarını hazırlamasını sağladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · engadget.com ↗

  493. Sağlık 31 Ağustos 1987

    İlk statin lovastatin (Mevacor) onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Merck'in kolesterol düşürücü ilacı Mevacor'u (lovastatin) onayladı. Lovastatin, FDA'nın onayladığı ilk statindir.

    Kaynak: accessdata.fda.gov ↗ · Wikipedia ↗

  494. Dağlar 18 Eylül 1987

    Shishapangma (Çin): Kukuczka 14 sekizbinliği tamamlayan ikinci kişi oldu

    Polonyalı Jerzy Kukuczka, Artur Hajzer ile birlikte Çin'in Tibet bölgesindeki Shishapangma'nın (8.027 m; dünyanın en yüksek 14. dağı) zirvesine batı sırtından yeni bir rotayla çıktı. Böylece Reinhold Messner'den sonra 14 sekizbinliğin hepsine çıkan ikinci kişi oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · jerzykukuczka.com ↗

  495. Yazılım Aralık 1987

    IBM ve Microsoft'un OS/2 işletim sistemi çıktı

    IBM ile Microsoft'un birlikte geliştirdiği OS/2 işletim sisteminin 1.0 sürümü, Nisan 1987'deki duyurunun ardından Aralık 1987'de çıktı. İlk sürüm yalnız metin kipinde çalışıyordu; grafik arayüz 1.1 ile geldi.

    Kaynak: os2museum.com ↗ · Wikipedia ↗

  496. Oyun 18 Aralık 1987

    Final Fantasy Japonya'da çıktı

    Square'in geliştirip yayımladığı, Hironobu Sakaguchi'nin yönettiği rol yapma oyunu Final Fantasy, Japonya'da Famicom için çıktı. Serinin ilk oyunudur; 1997'deki Final Fantasy VII bu serinin yedinci ana oyunudur.

    Kaynak: na.finalfantasy.com ↗ · Wikipedia ↗

  497. Yazılım 18 Aralık 1987

    Perl 1.0 yayımlandı

    Larry Wall'un Unisys'te programcıyken geliştirmeye başladığı Perl programlama dilinin 1.0 sürümü yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  498. Donanım Türkiye 25 Aralık 1987

    Türkiye'nin ilk ATM'si: İş Bankası Bankamatik

    Türkiye İş Bankası, ilk Bankamatik cihazını Ankara'daki Yenişehir Şubesi'nde hizmete sundu. TÜBİTAK Bilim Genç bunu Türkiye'deki ilk ATM olarak anar. Ağ, 1988 başında Başkent, Çankaya, Kavaklıdere ve Kızılay şubelerine yayıldı.

    Kaynak: hurriyet.com.tr ↗ · bilimgenc.tubitak.gov.tr ↗

  499. Sağlık 29 Aralık 1987

    Prozac (fluoksetin) ABD'de onaylandı

    Eli Lilly'nin geliştirdiği antidepresan fluoksetin, Prozac adıyla 29 Aralık 1987'de ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) onayı aldı. İlaç Belçika'da 1986'dan beri satılıyordu; Lilly ABD'de bir ay sonra pazarlamaya başladı.

    Kaynak: accessdata.fda.gov ↗ · Wikipedia ↗

  500. Donanım Türkiye 14 Haziran 1988

    Roketsan kuruldu

    Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla Roketsan kuruldu. Amaç, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin roket ve füze ihtiyacını karşılamak ve bu alanda tasarım ve üretim yapan öncü bir kuruluş oluşturmaktı.

    Kaynak: roketsan.com.tr ↗ · Wikipedia ↗

  501. Programlar 23 Haziran 1988

    Mathematica 1.0 yayımlandı

    Stephen Wolfram'ın tasarladığı, Wolfram Research'ün geliştirdiği matematik ve hesaplama yazılımı Mathematica'nın 1.0 sürümü yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  502. Donanım Türkiye 3 Temmuz 1988

    Fatih Sultan Mehmet Köprüsü hizmete açıldı

    İstanbul Boğazı'nın ikinci köprüsü olan Fatih Sultan Mehmet Köprüsü, dönemin başbakanı Turgut Özal tarafından hizmete açıldı. Yapımına 4 Aralık 1985'te başlanan asma köprünün orta açıklığı 1.090 metredir.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · Wikipedia ↗

  503. İnternet Ağustos 1988

    IRC sohbet protokolü geliştirildi

    Jarkko Oikarinen, Finlandiya'daki Oulu Üniversitesi'nde Internet Relay Chat'i (IRC) geliştirdi. İlk IRC ağı tek bir sunucu üzerinde çalışıyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  504. Sinemalar Eylül 1988

    Kinepolis Brussels (Belçika) açıldı

    Brüksel'in Heysel semtinde 1988'de açılan Kinepolis, 25 salonuyla dünyanın ilk megapleksi sayılır ve açıldığı dönemde dünyanın en büyük megapleksiydi. Açılışta 9 salonla başladı, sonradan 25 salona ulaştı.

    Kaynak: globenewswire.com ↗ · Wikipedia ↗ · autonomia.org ↗

  505. Donanım Ekim 1988

    NeXT Computer tanıtıldı

    Steve Jobs'un kurduğu NeXT'in ilk bilgisayarı San Francisco'da davetlilere özel bir etkinlikte tanıtıldı. Taban fiyatı 6.500 dolardı ve Motorola 68030 işlemci kullanıyordu. Tim Berners-Lee ilk web tarayıcısını ve sunucusunu CERN'de bir NeXT bilgisayarda geliştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · Computer History Museum ↗

  506. Oyun 29 Ekim 1988

    Sega Mega Drive

    Sega, 16 bitlik ev oyun konsolu Mega Drive'ı 29 Ekim 1988'de Japonya'da satışa çıkardı. Konsol Kuzey Amerika'da Eylül 1989'da Genesis adıyla piyasaya girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  507. Sağlık Türkiye 8 Aralık 1988

    Türkiye'de kadavradan ilk karaciğer nakli

    Mehmet Haberal ve ekibi Ankara'da, beyin ölümü gerçekleşmiş vericiden Türkiye'nin ilk başarılı karaciğer naklini yaptı. Bu, 1975'teki ilk organ naklinden ayrı bir karaciğer naklidir.

    Kaynak: ectrx.org ↗ · Wikipedia ↗

  508. Dağlar 31 Aralık 1988

    Lhotse (Nepal–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    8.000 metreyi aşan 14 dağdan biri olan 8.516 metrelik Lhotse'ye (Nepal–Çin sınırı) kışın ilk kez Polonyalı dağcı Krzysztof Wielicki çıktı. Zirveye tek başına ve ek oksijen kullanmadan ulaştı.

    Kaynak: explorersweb.com ↗ · guinnessworldrecords.com ↗

  509. Programlar 1989

    CorelDRAW yayımlandı

    Kanadalı Corel şirketinin vektör grafik düzenleyicisi CorelDRAW, 1987'de başlayan geliştirmenin ardından 1989'da piyasaya çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  510. Programlar 1989

    Cubase yayımlandı

    Steinberg'in Cubase'i 1989'da Atari ST için bir MIDI sıralayıcı olarak çıktı; şarkıyı bölümler hâlinde düzenleyen arayüzüyle dönemin dergilerinde öne çıktı. Sonraki sürümlerde ses kaydı ve sanal enstrüman desteği eklendi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · muzines.co.uk ↗

  511. Yazılım Türkiye 1989

    Türkçe karakter standardı ISO/IEC 8859-9 (Latin-5) yayımlandı

    Latin-5 adıyla da bilinen ISO/IEC 8859-9, 1989'da yayımlandı. Latin-1'deki altı İzlanda harfinin yerine Türkçedeki Ğ, İ ve Ş harflerinin büyük ve küçük biçimlerini koyarak Türkçe metinlerin 8 bitlik kodlamasını sağladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · iana.org ↗ · learn.microsoft.com ↗

  512. Oyun 1989

    SimCity çıktı

    Will Wright'ın tasarladığı ve Maxis'in geliştirdiği şehir kurma oyunu SimCity 1989'da yayımlandı. Wright oyun üzerinde 1985'te çalışmaya başlamıştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · Computer History Museum ↗

  513. Yazılım 25 Şubat 1989

    GNU Genel Kamu Lisansı (GPL) sürüm 1 yayımlandı

    Richard Stallman'ın yazdığı GNU Genel Kamu Lisansı'nın (GPL) 1. sürümü yayımlandı; telif hakkı Free Software Foundation'a aittir. Lisans, GNU Emacs, GNU Debugger ve GNU C Compiler'ın ilk sürümlerinde kullanılan benzer lisansları tek metinde birleştirdi.

    Kaynak: spdx.org ↗ · Wikipedia ↗

  514. İnternet Mart 1989

    Berners-Lee web önerisini yazdı

    Tim Berners-Lee, CERN'de "Information Management: A Proposal" belgesini Mart 1989'da yazdı. Bu öneri sonraki yıl yazılan WorldWideWeb yazılımının ve web'in temelini oluşturdu.

    Kaynak: w3.org ↗

  515. Donanım Türkiye 11 Mart 1989

    İstanbul Hafif Metrosu'nun (M1) ilk kesimi açıldı

    Metro İstanbul'un ilk raylı sistem işletmesi olan M1 hattının ilk aşaması Emniyet ile Kartaltepe-Kocatepe istasyonları arasında hizmete girdi. Aksaray istasyonu 3 Eylül 1989'da eklendi.

    Kaynak: metro.istanbul 1 ↗ · metro.istanbul 2 ↗

  516. Mobil Nisan 1989

    Motorola MicroTAC 9800X tanıtıldı

    Motorola, ahizenin mikrofon kısmı tuş takımının üzerine katlanan MicroTAC 9800X'i piyasaya sürdü. Kapaklı tasarımı, önceki "tuğla" telefonlardan çok daha küçüktü ve sonraki katlanır telefonlara örnek oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · androidauthority.com ↗

  517. Donanım 10 Nisan 1989

    Intel i486 mikroişlemcisi duyuruldu

    Intel, 486 (80486) işlemcisini Nisan 1989'da tanıttı. 1,2 milyon transistörlü yonga, bir milyondan fazla transistör içeren ilk x86 işlemci oldu.

    Kaynak: timeline.intel.com ↗ · Computer History Museum ↗

  518. Sağlık Türkiye 18 Nisan 1989

    Türkiye'nin ilk tüp bebeği

    Ege Üniversitesi Tüp Bebek Merkezi'nde Türkiye'nin ilk tüp bebeği Ece dünyaya geldi.

    Kaynak: egetupbebek.ege.edu.tr ↗

  519. Oyun 21 Nisan 1989

    Game Boy

    Nintendo, el konsolu Game Boy'u Japonya'da çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  520. İnternet Haziran 1989

    BGP yönlendirme protokolü (RFC 1105) yayımlandı

    Cisco'dan Kirk Lougheed ve IBM'den Yakov Rekhter'in yazdığı "A Border Gateway Protocol (BGP)" başlıklı RFC 1105 yayımlandı. BGP, otonom sistemler arasında ağ erişilebilirlik bilgisini taşıyan yönlendirme protokolüdür.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  521. Oyun 3 Ekim 1989

    Prince of Persia çıktı

    Jordan Mechner'in tasarladığı Prince of Persia, 3 Ekim 1989'da Broderbund tarafından Apple II için yayımlandı. Mechner karakter hareketlerini, filme alınmış oyuncuların görüntülerinden kare kare çizdiği rotoskop tekniğiyle canlandırdı.

    Kaynak: news.ubisoft.com ↗ · Wikipedia ↗

  522. Programlar 7 Aralık 1989

    Lotus Notes 1.0 yayımlandı

    Ray Ozzie'nin kurduğu Iris Associates'in Lotus için geliştirdiği Lotus Notes 1.0 kullanıma sunuldu. E-posta, ortak belge veritabanı ve tartışma özelliklerini birleştiren bir grup çalışması yazılımıydı.

    Kaynak: theregister.com ↗ · networkworld.com ↗ · Wikipedia ↗

  523. Etimoloji 1990

    "Firewall" kelimesinin bilişim anlamı

    "Firewall" (güvenlik duvarı) önce 1851'de yangının yayılmasını önleyen duvar için kullanıldı. Ağları koruyan yazılım/donanım anlamı, başta mecaz olarak, en geç 1990'da belgelendi.

    Latince kök: vallum · İngilizce: firewall · Almanca: Firewall · İtalyanca: firewall

    Kaynak: etymonline.com ↗

  524. Yazılım 1990

    Haskell 1.0 tanımlandı

    Saf işlevsel programlama dili Haskell'in ilk sürümü olan Haskell 1.0 tanımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  525. Programlar 19 Şubat 1990

    Photoshop 1.0

    Thomas ve John Knoll kardeşlerin geliştirdiği Photoshop, Adobe tarafından Macintosh için yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  526. Sağlık Türkiye 15 Mart 1990

    Türkiye'de canlı vericiden ilk karaciğer nakli

    Mehmet Haberal ve ekibi bir çocuğa canlı vericiden karaciğerin bir bölümünü (segmental) nakletti. Haberal'ın kendi kaydına göre bu, Türkiye, Avrupa, Orta Doğu ve Kuzey Afrika'da çocuklarda canlıdan yapılan ilk nakildi. Kadavradan ilk nakil 1988'de yapılmıştı.

    Kaynak: mehmethaberal.com.tr ↗

  527. Bilim & uzay 24 Nisan 1990

    Hubble Uzay Teleskobu

    Discovery mekiği, Hubble Uzay Teleskobu'nu yörüngeye taşıdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  528. Yazılım 22 Mayıs 1990

    Windows 3.0

    Microsoft, Windows 3.0'ı tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  529. İnternet 10 Eylül 1990

    Archie arama motoru

    McGill Üniversitesi'nde Alan Emtage'ın geliştirdiği Archie, FTP arşivlerindeki dosyaları dizinleyen bir araç olarak yayımlandı. İlk internet arama motoru kabul edilir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  530. İnternet Türkiye 17 Eylül 1990

    .tr alan adı

    Türkiye'nin ülke alan adı .tr oluşturuldu; yönetimi uzun yıllar ODTÜ'de yapıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  531. Programlar 1 Ekim 1990

    Microsoft Office

    Word, Excel ve PowerPoint'i bir araya getiren Microsoft Office paketinin ilk sürümü çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  532. Oyun 21 Kasım 1990

    Super Famicom (SNES) Japonya'da çıktı

    Nintendo'nun 16 bitlik konsolu Super Famicom adıyla Japonya'da satışa çıktı. Kuzey Amerika'da Super NES adıyla 23 Ağustos 1991'de yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  533. İnternet 20 Aralık 1990

    İlk web sitesi

    Tim Berners-Lee'nin CERN'de hazırladığı info.cern.ch, dünyanın ilk web sitesi olarak yayına girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  534. Yazılım 25 Aralık 1990

    WorldWideWeb

    Tim Berners-Lee'nin CERN'de NeXT bilgisayarında yazdığı ilk web tarayıcısı ve düzenleyicisi WorldWideWeb yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  535. Oyun 1991

    Sid Meier's Civilization çıktı

    MicroProse, Sid Meier'in tasarladığı sıra tabanlı strateji oyunu Civilization'ı 1991'de yayımladı. Oyuncu bir uygarlığı binlerce yıl boyunca yönetir; oyun 2022'de World Video Game Hall of Fame'e alındı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · museumofplay.org ↗

  536. Donanım 1991

    Flash tabanlı SSD

    SunDisk (bugünkü SanDisk), flash bellek dizisini akıllı bir denetleyiciyle birleştiren prototip SSD modülünü IBM için üretti; bugünkü SSD'lerin temelindeki yaklaşım.

    Kaynak: Computer History Museum ↗ · Wikipedia ↗

  537. Programlar 1991

    Pro Tools yayımlandı

    Digidesign, Mac tabanlı Pro Tools'u tanıttı: çok kanallı dijital ses kaydı ve düzenleme, DSP ve dijital miksajı tek sistemde birleştirdi. Sistemler 5.995 dolardan başlıyordu.

    Kaynak: mixonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  538. Yazılım 1991

    Python

    Guido van Rossum, Python programlama dilini 0.9.0 sürümüyle ilk kez yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  539. Oyun 7 Mart 1991

    Street Fighter II

    Capcom'un dövüş oyunu Street Fighter II Japonya'da atari salonlarına çıktı. 200 binden fazla atari makinesi satıldı ve oyun tüm zamanların en çok hasılat yapan oyunları arasına girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  540. Programlar Nisan 1991

    WinZip 1.0 çıktı

    Nico Mak Computing'in geliştirdiği WinZip 1.0, Nisan 1991'de PKZIP sıkıştırma aracı için grafik arayüz olarak yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  541. Yazılım Mayıs 1991

    Visual Basic 1.0 yayımlandı

    Microsoft, Windows için Visual Basic 1.0'ı Atlanta'daki Comdex/Windows World fuarında tanıttı. Görsel form tasarımıyla Windows uygulaması yazmayı kolaylaştırdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  542. Oyun Haziran 1991

    Sonic the Hedgehog çıktı

    Sonic Team'in geliştirdiği, Sega'nın yayımladığı Sonic the Hedgehog, Haziran 1991'de Kuzey Amerika ve Avrupa'da Sega Genesis (Mega Drive) için çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  543. Programlar 6 Haziran 1991

    PGP şifreleme programı internete yüklendi

    Phil Zimmermann'ın yazdığı e-posta şifreleme programı PGP (Pretty Good Privacy) 6 Haziran 1991'de internete yüklendi. Zimmermann programı bir gün önce dağıtmaları için arkadaşlarına göndermişti; PGP kaynak koduyla birlikte ücretsiz yayıldı.

    Kaynak: philzimmermann.com ↗ · Wikipedia ↗

  544. Mobil 1 Temmuz 1991

    İlk GSM görüşmesi

    Finlandiya'nın eski başbakanı Harri Holkeri, Radiolinja şebekesinde uzun süre dünyanın ilk GSM görüşmesi sayılan çağrıyı yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  545. Yazılım 17 Eylül 1991

    Linux

    Linus Torvalds, Linux çekirdeğinin ilk sürümünü yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  546. Yazılım Ekim 1991

    Unicode 1.0 standardı yayımlandı

    Ocak 1991'de kurulan Unicode Konsorsiyumu, 16 bitlik tek bir karakter kodlaması olarak tasarlanan Unicode Standardı'nın 1.0 sürümünün ilk cildini Ekim 1991'de yayımladı; ikinci cilt Haziran 1992'de çıktı.

    Kaynak: unicode.org 1 ↗ · unicode.org 2 ↗

  547. Programlar 2 Kasım 1991

    Vim metin düzenleyicisinin ilk genel sürümü

    Bram Moolenaar'ın Amiga için Stevie düzenleyicisinin kodundan yola çıkarak geliştirdiği Vim'in ilk genel sürümü 1.14 tamamlandı. Sürüm Ocak 1992'de Fish Disk #591 ile dağıtıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  548. Programlar Aralık 1991

    Adobe Premiere 1.0

    Adobe'nin video düzenleme programı Premiere, Macintosh için 1.0 sürümüyle yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  549. Sinemalar Aralık 1991

    CinemaxX Essen (Almanya) açıldı

    Almanya'nın Essen kentindeki CinemaxX Aralık 1991'de açıldı. 16 salonu ve toplam 5.300 koltuğuyla Almanya'nın en büyük multipleks sineması sayılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · freizeitangebote-ruhrgebiet.de ↗

  550. Programlar 2 Aralık 1991

    Apple QuickTime yayımlandı

    Apple, QuickTime'ın ilk sürümünü System 6 ve sonrası için bir çoklu ortam eklentisi olarak yayımladı. Program, kişisel bilgisayarlarda video ve ses oynatmayı yaygınlaştırdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  551. Etimoloji 1992

    "Emoticon" kelimesi

    Noktalama ve klavye karakterleriyle yapılan yüz ifadesi anlamındaki "emoticon", "emotion" (duygu) ile "icon" (simge) sözcüklerinin birleşimidir; 1992'den beri kayıtlıdır.

    Latince kök: emovere · İngilizce: emoticon · Almanca: Emoticon · İtalyanca: emoticon

    Kaynak: etymonline.com ↗

  552. Donanım 1992

    IBM ilk ThinkPad dizüstü bilgisayarlarını tanıttı

    IBM, ThinkPad serisini 1992'de tanıttı. İlk modellerden 700C, dönemi için büyük sayılan 10,4 inçlik aktif matris (TFT) renkli ekrana ve klavyenin ortasındaki TrackPoint imleç çubuğuna sahipti.

    Kaynak: ibm.com ↗ · Wikipedia ↗

  553. Etimoloji 1992

    "Metaverse" kelimesi

    "Metaverse" sözcüğünü Neal Stephenson 1992'de yayımlanan Snow Crash romanında türetti. Romanda bilgisayarın ürettiği, gözlükle girilen sanal evreni anlatır.

    Latince kök: universum · Almanca: Metaversum

    Kaynak: Wikipedia ↗

  554. Yapay zekâ 1992

    TD-Gammon tavlada ustalara karşı oynadı

    IBM'den Gerald Tesauro'nun geliştirdiği TD-Gammon, kendi kendine oynayarak tavla öğrenen bir sinir ağıydı. 2.0 sürümü 1992'de ustalara karşı 38 gösteri oyunu oynadı.

    Kaynak: bkgm.com ↗ · Wikipedia ↗

  555. Oyun 5 Mayıs 1992

    Wolfenstein 3D yayımlandı

    id Software'in geliştirdiği Wolfenstein 3D, Apogee tarafından paylaşılan yazılım (shareware) olarak yayımlandı. Oyun birinci şahıs nişancı türünü yaygınlaştırdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  556. İnternet Haziran 1992

    MIME e-posta standardı (RFC 1341) yayımlandı

    Nathaniel Borenstein (Bellcore) ve Ned Freed'in (Innosoft) yazdığı RFC 1341, MIME'ı tanımladı. Belirtim e-postada tek iletide birden çok parça, US-ASCII dışı karakter kümeleri ve resim, ses gibi metin dışı içerik taşımayı sağladı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  557. Oyun 27 Ağustos 1992

    Super Mario Kart çıktı

    Nintendo'nun Super Famicom (SNES) için geliştirdiği Super Mario Kart Japonya'da satışa çıktı. Mario Kart serisinin ilk oyunu dünyada 8,76 milyon adet sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · nintendo.co.jp ↗

  558. Mobil 10 Kasım 1992

    Nokia 1011

    Seri üretilen ilk GSM telefonu Nokia 1011 piyasaya çıktı; model numarası çıkış tarihini gösteriyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  559. Programlar 16 Kasım 1992

    Microsoft Access 1.0

    Microsoft, veritabanı programı Access'in 1.0 sürümünü 16 Kasım 1992'de yayımladı ve Comdex fuarında hemen satışa sunulduğunu duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  560. Mobil 3 Aralık 1992

    İlk SMS

    Mühendis Neil Papworth, ilk kısa mesajı gönderdi: "Merry Christmas".

    Kaynak: Wikipedia ↗

  561. Etimoloji 1993

    "Spam" kelimesi

    İstenmeyen ileti anlamındaki "spam", Usenet yöneticisi Richard Depew'un 31 Mart 1993'te aynı iletiyi yanlışlıkla 200 kez göndermesinden sonra Usenet'te yerleşti. Kökeni, Monty Python'un 1970 tarihli skecidir.

    İngilizce: spam · Almanca: Spam · İtalyanca: spam

    Kaynak: etymonline.com ↗

  562. Programlar Ocak 1993

    After Effects 1.0 yayımlandı

    Hareketli grafik ve görsel efekt yazılımı After Effects'in 1.0 sürümü Ocak 1993'te Providence'taki Company of Science and Art tarafından yayımlandı. Yazılım daha sonra Adobe'ye geçti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  563. İnternet 23 Ocak 1993

    NCSA Mosaic

    Marc Andreessen'in NCSA'da geliştirdiği grafik tarayıcı Mosaic'in ilk sürümü çıktı; web geniş kitlelere açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  564. Donanım 22 Mart 1993

    Intel Pentium

    Intel, P5 tabanlı Pentium işlemcinin 60 ve 66 MHz sürümlerini çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  565. Donanım 5 Nisan 1993

    Nvidia kuruldu

    Jensen Huang, Chris Malachowsky ve Curtis Priem, oyun ve çoklu ortam pazarına 3B grafik getirme hedefiyle Nvidia'yı kurdu. Şirketin merkezi bugün Kaliforniya'nın Santa Clara kentindedir.

    Kaynak: nvidia.com ↗ · Wikipedia ↗

  566. İnternet Türkiye 12 Nisan 1993

    Türkiye internete bağlandı

    ODTÜ ve TÜBİTAK, PTT'den kiralanan 64 Kbps hatla Türkiye'nin ilk internet bağlantısını kurdu; 12 Nisan, Türkiye'de internetin doğum günü sayılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  567. Yazılım 20 Nisan 1993

    NetBSD'nin ilk sürümü 0.8 çıktı

    Chris Demetriou, Theo de Raadt, Adam Glass ve Charles M. Hannum'un kurduğu NetBSD projesi ilk sürümü 0.8'i çıkardı. İşletim sisteminin kökleri, Net/2 sürümü ve 386BSD üzerinden Berkeley'in 4.3BSD'sine uzanır.

    Kaynak: netbsd.org ↗

  568. İnternet 30 Nisan 1993

    CERN web yazılımını herkese açtı

    CERN, World Wide Web yazılımı üzerindeki bütün fikri mülkiyet haklarından vazgeçtiğini belgeyle duyurdu. Kaynak kodu ve ikili sürümü herkes kullanabilir, çoğaltabilir, değiştirip dağıtabilir oldu.

    Kaynak: home.cern ↗

  569. Programlar 15 Haziran 1993

    Adobe Acrobat

    Adobe, PDF belgeleri oluşturup açmaya yarayan Acrobat'ı yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  570. Yazılım Temmuz 1993

    Windows NT 3.1 yayımlandı

    Microsoft, DOS'a dayanmayan 32 bit işletim sistemi ailesinin ilk sürümü Windows NT 3.1'i Workstation ve Advanced Server sürümleriyle çıkardı. Sürüm numarası, dönemin Windows 3.1'iyle uyum için seçildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · nationalcioreview.com ↗

  571. Yazılım 17 Temmuz 1993

    Slackware 1.0 duyuruldu

    Patrick Volkerding, Softlanding Linux System (SLS) üzerine kurduğu Slackware Linux dağıtımının 1.0 sürümünü duyurdu. Slackware, bakımı hâlâ süren en eski Linux dağıtımıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · opensource.com ↗

  572. Mobil 2 Ağustos 1993

    Apple Newton MessagePad satışa çıktı

    Apple'ın kişisel dijital asistan (PDA) serisi MessagePad'in ilk modeli 2 Ağustos 1993'te çıktı. Cihaz, ekrana elle yazılan metni tanıyan el yazısı tanıma yazılımıyla geliyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  573. Yazılım 16 Ağustos 1993

    Debian projesi duyuruldu

    Ian Murdock, Debian Linux dağıtımını 16 Ağustos 1993'te comp.os.linux.development haber grubunda duyurdu. Ad, Murdock'un kendi adıyla o zamanki eşinin adının birleşimidir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  574. Bilim & uzay Türkiye 2 Eylül 1993

    Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu

    Türkiye Bilimler Akademisi, 2 Eylül 1993 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 497 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kuruldu. Akademi 7 Ocak 1994'te çalışmaya başladı.

    Kaynak: turkmaarifansiklopedisi.org.tr ↗ · Wikipedia ↗

  575. Oyun 24 Eylül 1993

    Myst çıktı

    Cyan'ın geliştirdiği, Broderbund'un Mac için yayımladığı bulmaca-macera oyunu Myst çıktı. 2002'de The Sims geçene kadar en çok satan PC oyunu oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  576. Programlar 25 Eylül 1993

    Windows Commander (bugünkü Total Commander) yayımlandı

    Christian Ghisler, Windows 3.1 için 16 bitlik dosya yöneticisi Windows Commander'ı 25 Eylül 1993'te yayımladı; ilk sürüm Almancaydı. Program, Microsoft'un marka itirazı üzerine 2002'de Total Commander adını aldı.

    Kaynak: ghisler.ch ↗ · Wikipedia ↗

  577. Yazılım Kasım 1993

    FreeBSD 1.0 yayımlandı

    386BSD topluluğundan doğan FreeBSD projesi, ilk resmi sürümü FreeBSD 1.0'ı Kasım 1993'te duyurdu.

    Kaynak: freebsd.org ↗ · Wikipedia ↗ · docs.freebsd.org ↗

  578. Oyun 10 Aralık 1993

    Doom

    id Software, birinci şahıs nişancı oyunu Doom'u yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  579. Yapay zekâ 1994

    Chinook dama dünya şampiyonu ilan edildi

    Dama programı Chinook, 1994'teki rövanşta Marion Tinsley'nin çekilmesiyle İnsan-Makine Dünya Şampiyonu ilan edildi. Böylece insanlara karşı bir dünya şampiyonluğu kazanan ilk bilgisayar programı oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  580. Mobil 1994

    QR kod duyuruldu

    Denso Wave, hızlı okuma amacıyla geliştirdiği QR kodu 1994'te duyurdu. Kod önce otomotiv sanayisinde kullanıldı; 2002'de QR okuyabilen cep telefonlarıyla Japonya'da yaygınlaştı.

    Kaynak: qrcode.com ↗

  581. İnternet 1994

    World Wide Web Consortium (W3C) kuruldu

    Web standartlarını geliştiren W3C, Tim Berners-Lee'nin CERN'den ayrılmasının ardından 1994'te MIT Bilgisayar Bilimi Laboratuvarı'nda kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  582. Programlar 2 Ocak 1994

    Blender

    3B modelleme ve animasyon programı Blender yayımlandı; 2002'de toplanan bağışla kaynak kodu açılarak ücretsiz ve özgür yazılım oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  583. Bilim & uzay Türkiye 24 Ocak 1994

    Türksat 1A fırlatıldı, roket arızasıyla kayboldu

    Türkiye'nin ilk haberleşme uydusu olacak Türksat 1A, Kourou'dan Ariane 4 ile fırlatıldı; roketin üçüncü kademesindeki arıza yüzünden Atlas Okyanusu'na düştü. Yerine Türksat 1B yapıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  584. Mobil Türkiye 23 Şubat 1994

    Türkiye'de ilk cep telefonu görüşmesi

    Başbakan Tansu Çiller, Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'i cep telefonuyla arayarak Türkiye'deki ilk GSM görüşmesini yaptı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗

  585. Yazılım Mart 1994

    Linux çekirdeği 1.0 yayımlandı

    Linux çekirdeğinin 1.0.0 sürümü yayımlandı; sürüm yaklaşık 176.250 satır kaynak koddan oluşuyordu. Çekirdeğin ilk duyurusu 1991'de yapılmıştı.

    Kaynak: mirrors.edge.kernel.org ↗ · Wikipedia ↗

  586. Yazılım 8 Temmuz 1994

    Lua'nın ilk genel sürümü (1.1) yayımlandı

    Brezilya'daki PUC-Rio üniversitesinde geliştirilen Lua betik dilinin ilk genel sürümü 1.1 yayımlandı; 1993'te çalışan 1.0 hiç dağıtılmamıştı. Dilin adı Portekizcede "Ay" demektir.

    Kaynak: lua.org 1 ↗ · lua.org 2 ↗

  587. Bilim & uzay Türkiye 10 Ağustos 1994

    Türksat 1B yörüngede

    Türkiye'nin haberleşme uydusu Türksat 1B fırlatıldı; ocak ayında fırlatılan Türksat 1A roketin arızası yüzünden okyanusa düşmüştü.

    Kaynak: Wikipedia: Türksat 1B ↗ · Wikipedia: Türksat 1A ↗

  588. Mobil 16 Ağustos 1994

    IBM Simon

    Telefonla kişisel asistanı birleştiren ve sonradan ilk gerçek akıllı telefon olarak anılan IBM Simon satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  589. İnternet 27 Ekim 1994

    Web'de ilk banner reklamlar yayımlandı

    Wired dergisinin sitesi HotWired, 27 Ekim 1994'te 468x60 piksellik tıklanabilir banner reklamları yayına aldı. AT&T'nin "You will" reklamı bunların en bilineni oldu.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia ↗

  590. Oyun 22 Kasım 1994

    Sega Saturn Japonya'da çıktı

    Sega'nın CD-ROM sürücülü ev konsolu Saturn Japonya'da satışa çıktı. İki adet 32 bit Hitachi SH-2 işlemcisi taşıyan konsol, Japonya'da Sega'nın en çok satan donanımı oldu ama Batı pazarlarında başarısız sayıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · famitsu.com ↗

  591. İnternet Aralık 1994

    Netscape Navigator 1.0

    Netscape Navigator'ın tam 1.0 sürümü yayımlandı. Tarayıcı 1990'ların ortasında yüzde 50'yi aşan kullanım payıyla pazar lideri oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  592. Oyun 3 Aralık 1994

    PlayStation

    Sony, ilk PlayStation konsolunu Japonya'da çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  593. İnternet 1995

    Craigslist başladı

    Craig Newmark, San Francisco Körfez Bölgesi'ndeki etkinlikleri arkadaşlarına duyuran bir e-posta listesi olarak Craigslist'i 1995'te başlattı; hizmet 1996'da web sitesine dönüştü.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  594. Etimoloji 1995

    "Netizen" kelimesi

    "Netizen", internet (net) ve yurttaş (citizen) sözcüklerinin birleşimidir; internet kullanıcılarını bir topluluğun üyesi olarak anlatır. Etymonline ilk kaydı 1995 olarak verir; terim Michael Hauben'e bağlanır.

    Latince kök: civitas · İngilizce: netizen · Almanca: Netizen

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  595. Etimoloji 1995

    "Phishing" kelimesi

    İngilizce "fishing" (balık avlama) sözcüğünün "ph" ile yazılmış biçimi; sahte iletilerle parola ve kart bilgisi çalma girişimini anlatır. Hacker kullanımı 1995'ten, AOL üzerinde belgelenmiştir.

    İngilizce: phishing · Almanca: Phishing · İtalyanca: phishing

    Kaynak: etymonline.com ↗ · Wikipedia ↗

  596. Yazılım 14 Şubat 1995

    Borland Delphi 1.0 tanıtıldı

    Borland, Object Pascal tabanlı hızlı uygulama geliştirme aracı Delphi'yi San Francisco'daki Software Development West konferansında tanıttı. İlk sürüm 16 bit Windows 3.1 içindi.

    Kaynak: blogs.embarcadero.com ↗ · Wikipedia ↗

  597. Programlar 28 Şubat 1995

    mIRC'in ilk sürümü yayımlandı

    Khaled Mardam-Bey'in 1994 sonunda yazmaya başladığı Windows için IRC sohbet istemcisi mIRC'in herkese açık ilk sürümü yayımlandı.

    Kaynak: mirc.com ↗ · Wikipedia ↗

  598. İnternet 2 Mart 1995

    Yahoo! şirketleşti

    Stanford öğrencileri Jerry Yang ve David Filo'nun 1994'te başlattığı web rehberi Yahoo! şirket olarak kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  599. Etimoloji 25 Mart 1995

    "Wiki" kelimesi

    Hawaii dilinde "hızlı" anlamına gelen "wiki", Ward Cunningham'ın 25 Mart 1995'te c2.com'da açtığı WikiWikiWeb'e ad oldu. Cunningham adı Honolulu Havalimanı'ndaki Wiki Wiki servis otobüsünden aldı.

    İngilizce: wiki · Almanca: Wiki

    Kaynak: Wikipedia ↗

  600. Yazılım Nisan 1995

    Apache HTTP Server ilk kez yayımlandı

    Gelişimi duran NCSA httpd 1.3 üzerine yamalar ekleyen bir gönüllü grup, Apache web sunucusunun ilk resmi genel sürümü 0.6.2'yi Nisan 1995'te yayımladı. Apache 1.0 aynı yılın 1 Aralık'ında çıktı.

    Kaynak: httpd.apache.org ↗ · Wikipedia ↗

  601. Programlar Nisan 1995

    Opera web tarayıcısı ilk kez tanıtıldı

    Jon Stephenson von Tetzchner ile Geir Ivarsøy'un 1994'te Norveçli Telenor'da araştırma projesi olarak başlattığı Opera tarayıcısı, Üçüncü Uluslararası WWW Konferansı'nda herkese gösterildi. Herkese açık ilk sürümü 2.0, 1996'da çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · thehistoryoftheweb.com ↗

  602. Etimoloji Nisan 1995

    "Qubit" kelimesi

    "Quantum bit" (kuantum biti) sözünün kısaltması olan qubit, Benjamin Schumacher'in Physical Review A'da yayımlanan "Quantum coding" makalesiyle yazıya geçti. Schumacher terimi William Wootters ile bir sohbette şaka yollu türettiğini belirtti.

    Latince kök: quantum

    Kaynak: journals.aps.org ↗ · Wikipedia ↗

  603. Programlar 22 Nisan 1995

    WinRAR

    Eugene Roshal'ın geliştirdiği dosya sıkıştırma programı WinRAR yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  604. İnternet Türkiye 24 Nisan 1995

    Türk Telekom kuruldu

    24 Nisan 1995'te PTT'nin telekomünikasyon ve posta hizmetleri ayrıldı; telekomünikasyon için Türk Telekomünikasyon A.Ş. kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  605. Yazılım Mayıs 1995

    Java

    Sun Microsystems, Java programlama dilini yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  606. Dağlar Türkiye 17 Mayıs 1995

    Everest (Nepal–Çin): zirveye çıkan ilk Türk

    Nasuh Mahruki, dünyanın en yüksek dağı olan 8.848 metrelik Everest'in zirvesine çıkan ilk Türk dağcı oldu. Everest, Nepal ile Çin sınırındadır. Mahruki 1996'da Yedi Zirve'yi tamamlayan ilk Türk oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · hurriyet.com.tr ↗

  607. Sinemalar 19 Mayıs 1995

    AMC Grand 24 (ABD) açıldı

    Dallas'taki AMC Grand 24, 24 salon ve 4.900 koltukla açıldı; salon sayısıyla Studio 28'i geçerek ABD'nin en büyük sineması oldu (koltuk sayısında Studio 28 daha büyüktü). ABD'nin ilk megapleks sineması sayılır.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗

  608. Yazılım 23 Mayıs 1995

    MySQL ilk sürümü

    David Axmark, Allan Larsson ve Michael "Monty" Widenius'un geliştirdiği MySQL veritabanının ilk sürümü çıktı. Adı Widenius'un kızı My ile SQL'den gelir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  609. Yazılım Haziran 1995

    PHP Tools

    Rasmus Lerdorf, PHP Tools kaynak kodunu Haziran 1995'te yayımladı; web sunucusu tarafı programlamanın önemli dillerinden PHP'nin açık gelişim süreci başladı.

    Kaynak: php.net ↗

  610. Bilim & uzay 5 Haziran 1995

    İlk Bose-Einstein yoğuşması elde edildi

    Eric Cornell, Carl Wieman ve ekibi, ABD'nin Boulder kentindeki JILA laboratuvarında yaklaşık 2.000 rubidyum atomunu mutlak sıfırın 20 milyarda bir derece üstüne kadar soğutarak Bose-Einstein yoğuşmasını ilk kez elde etti.

    Kaynak: nist.gov ↗

  611. İnternet 16 Temmuz 1995

    Amazon

    Jeff Bezos'un kurduğu Amazon, internet kitapçısı olarak yayına girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  612. İnternet 24 Ağustos 1995

    Internet Explorer 1 yayımlandı

    Microsoft'un web tarayıcısı Internet Explorer'ın ilk sürümü 24 Ağustos 1995'te çıktı. Lisanslanan Spyglass Mosaic'in yeniden işlenmiş hâliydi ve Windows 95 için Microsoft Plus! paketiyle geliyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  613. Yazılım 24 Ağustos 1995

    Windows 95

    Microsoft, Windows 3.1'in yerini alan Windows 95'i yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  614. Yazılım Eylül 1995

    JavaScript

    Brendan Eich'in geliştirdiği JavaScript, Netscape Navigator 2.0 ile Eylül 1995'te web tarayıcılarına geldi; sonrasında ECMAScript olarak standartlaştırıldı.

    Kaynak: developer.mozilla.org ↗

  615. İnternet 3 Eylül 1995

    eBay

    Pierre Omidyar, internet açık artırma sitesi AuctionWeb'i kurdu; site kısa süre sonra eBay adını aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  616. Bilim & uzay 6 Ekim 1995

    Güneş benzeri yıldızın çevresinde ilk ötegezegen

    Cenevre Üniversitesi'nden Michel Mayor ve Didier Queloz, 51 Pegasi yıldızının çevresinde dönen 51 Pegasi b gezegenini duyurdu. Ana dizideki bir yıldızın çevresinde bulunan ilk gezegendir; keşif 2019 Nobel Fizik Ödülü'nü getirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  617. Etimoloji 16 Ekim 1995

    "Spyware" kelimesi

    İngilizce spy (casus) ve software (yazılım) birleşimi olan "spyware", ilk kez bir Usenet iletisinde Microsoft'un iş modeliyle alay ederken kullanıldı; bugün gizlice veri toplayan yazılımı anlatır.

    İngilizce: spyware · Almanca: Spyware · İtalyanca: spyware

    Kaynak: Wikipedia ↗

  618. Sinemalar 18 Ekim 1995

    Cinecittà Nürnberg (Almanya) açıldı

    Nürnberg'deki Cinecittà multipleks sineması 18 Ekim 1995'te açıldı. İşletmesi onu Almanya'nın en büyük multipleks sineması olarak tanıtır; bugün 24 salonu ve 4.720 koltuğu vardır.

    Kaynak: cinecitta.de ↗ · Wikipedia ↗

  619. Sinemalar Kasım 1995

    Cineworld Dublin (İrlanda) açıldı

    Dublin'de Parnell Street'teki sinema Kasım 1995'te Virgin Cinemas adıyla açıldı. Sonradan genişletilen ve bugün Cineworld Dublin adını taşıyan sinema, 17 salonuyla İrlanda'nın en büyük sineması olarak anılıyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · irishtimes.com ↗

  620. Programlar Kasım 1995

    SolidWorks 95 yayımlandı

    Jon Hirschtick'in Aralık 1993'te kurduğu SolidWorks şirketinin ilk ürünü SolidWorks 95, iki yıllık geliştirmenin ardından çıktı. 3B CAD tasarımını pahalı UNIX iş istasyonları yerine Windows bilgisayarlara taşıdı.

    Kaynak: blogs.solidworks.com ↗ · Wikipedia ↗

  621. İnternet Aralık 1995

    IPv6 belirtimi (RFC 1883) yayımlandı

    S. Deering ve R. Hinden'ın yazdığı RFC 1883, İnternet Protokolü'nün 6. sürümünü (IPv6; IP Next Generation ya da IPng diye de anılır) tanımladı. Belge, IP adres boyutunu 32 bitten 128 bite çıkardı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  622. Yazılım Aralık 1995

    Ruby

    Yukihiro Matsumoto'nun Ruby 0.95'i Aralık 1995'te Japonya'daki haber gruplarına gönderildi; Ruby'nin kamuya açık dönemi başladı.

    Kaynak: ruby-lang.org ↗

  623. İnternet 15 Aralık 1995

    AltaVista arama motoru açıldı

    Digital Equipment Corporation (DEC) araştırmacılarının geliştirdiği AltaVista arama motoru herkese açıldı. Alan adı 2013'te Yahoo Search'e yönlendirildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  624. Sinemalar 1996

    Arrábida 20 (Portekiz) açıldı

    Porto'nun güneyinde, Vila Nova de Gaia'daki ArrábidaShopping'de AMC'nin 20 salonlu ve yaklaşık 4.200 koltuklu sineması 1996'da yapıldı; bugün UCI Cinemas işletiyor. Salon sayısıyla Portekiz'in en büyük sinema kompleksidir.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · rtp.pt ↗ · afaplan.com ↗

  625. Etimoloji 1996

    "Cloud computing" (bulut bilişim) terimi

    Ağ çizimlerinde interneti gösteren bulut benzetmesinden gelir. Terim 1996'da Compaq'ta hazırlanan "Internet Solutions Division Strategy for Cloud Computing" adlı iç belgede geçti; yazılımın donanımdan internete taşınacağı öngörülüyordu.

    Latince kök: computare · İngilizce: cloud computing · Almanca: Cloud-Computing

    Kaynak: technologyreview.com ↗ · Wikipedia ↗

  626. Programlar 1996

    GIMP 0.54

    Berkeley'de Spencer Kimball ve Peter Mattis'in öğrenci projesi olarak başlayan görüntü düzenleme programı GIMP, 0.54 sürümüyle herkese açıldı. Adındaki G önce "General" idi, 1997'de "GNU" oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  627. Sinemalar 1996

    Kinepolis Lomme (Fransa) açıldı

    Lille yakınlarındaki Lomme'da açılan Kinepolis, 23 salonu ve 6.816 koltuğuyla büyüklükte Fransa'nın en büyük sinemasıdır. Aynı zincirin Brüksel ve Madrid'deki sinemalarından ayrı bir yapıdır.

    Kaynak: cnc.fr ↗ · goodmorninglille.org ↗

  628. Dağlar Türkiye 1996

    Yedi Zirve'yi tamamlayan ilk Türk: Nasuh Mahruki

    Nasuh Mahruki, Kasım 1996'da Endonezya'daki Puncak Jaya'ya çıkarak yedi kıtanın en yüksek dağlarını (Everest, Aconcagua, Vinson, Kilimanjaro, McKinley, Elbrus, Puncak Jaya) tamamladı ve Yedi Zirve'ye çıkan ilk Türk oldu. Projeyi tamamlayan 45. ve o tarihte en genç dağcıydı.

    Kaynak: haber.mynet.com ↗

  629. Yazılım 1996

    Postgres95, PostgreSQL adını aldı

    Berkeley'deki POSTGRES projesinden gelen açık kaynak veritabanı Postgres95, SQL desteğini yansıtmak için PostgreSQL adını aldı; sürüm numarası 6.0'dan başlatıldı.

    Kaynak: postgresql.org ↗

  630. İnternet Türkiye 1996

    TÜBİTAK ULAKBİM kuruldu

    Ulusal Akademik Ağ ve Bilgi Merkezi (ULAKBİM), TÜBİTAK'a bağlı enstitü olarak kuruldu. İşlettiği ULAKNET, Türkiye'deki üniversiteleri birbirine ve internete bağlar.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  631. Sinemalar 1996

    Utopolis Kirchberg (Lüksemburg) açıldı

    Lüksemburg şehrinin Kirchberg semtindeki Utopolis Kirchberg 1996'da açıldı. On salonlu sinema, Lüksemburg'un en büyük sinemasıdır; bugün Kinepolis Kirchberg adıyla işletiliyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗

  632. Mobil 3 Ocak 1996

    Motorola StarTAC tanıtıldı

    Motorola'nın kapaklı (clamshell) cep telefonu StarTAC, Kuzey Amerika'da tanıtıldı. Çağrı cihazı boyutundaki telefon, lüks ya da moda bir cep telefonunun ilk örneği sayılır; NEC ise 1991'de kapaklı bir telefon çıkarmıştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  633. Donanım 15 Ocak 1996

    USB 1.0

    USB 1.0 belirtimi yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  634. Bilim & uzay Türkiye 24 Ocak 1996

    Türkiye Antarktika Antlaşması'na taraf oldu

    Antarktika Antlaşması Türkiye için 24 Ocak 1996'da yürürlüğe girdi. Antlaşma Sekretaryası'nın taraflar listesinde Türkiye, danışman olmayan taraf olarak yer alır.

    Kaynak: ats.aq ↗

  635. Yapay zekâ Şubat 1996

    Deep Blue, Kasparov'a karşı ilk oyunu kazandı

    IBM'in Deep Blue'su Philadelphia'daki maçın ilk oyununda Garri Kasparov'u yendi; bir bilgisayar, normal turnuva koşullarında hüküm süren dünya şampiyonunu ilk kez yendi. Maçı Kasparov 4–2 kazandı; 1997 rövanşından ayrı bir olaydır.

    Kaynak: ibm.com ↗

  636. Oyun 27 Şubat 1996

    Pokémon Red ve Green

    Game Boy için Pokémon Red ve Green Japonya'da çıktı; dünyanın en büyük medya serilerinden biri başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  637. Oyun 22 Mart 1996

    Resident Evil yayımlandı

    Capcom'un PlayStation için geliştirdiği Resident Evil Japonya'da çıktı. Kaynağa göre "survival horror" (hayatta kalma korkusu) diye anılan ilk oyundur ve bu tür adını ondan almıştır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  638. İnternet Mayıs 1996

    HTTP/1.0 belirtimi (RFC 1945) yayımlandı

    Tim Berners-Lee, Roy Fielding ve Henrik Frystyk'in yazdığı RFC 1945, Mayıs 1996'da yayımlandı. Belge, web'in aktarım protokolü HTTP'nin 1.0 sürümünü bilgilendirme amaçlı (Informational) bir RFC olarak tanımladı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  639. İnternet Mayıs 1996

    POP3 e-posta protokolü (RFC 1939) yayımlandı

    J. Myers ve M. Rose'un yazdığı RFC 1939, Posta Ofisi Protokolü'nün 3. sürümünü (POP3) tanımladı ve RFC 1725'in yerini aldı. Protokol, bir iş istasyonunun sunucudaki posta kutusuna erişmesini sağlar; belge internet standardıdır (STD 53).

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  640. Oyun Haziran 1996

    Super Mario 64 çıktı

    Shigeru Miyamoto'nun yönettiği Super Mario 64, Nintendo 64 konsoluyla aynı gün Japonya'da satışa çıktı. Super Mario serisinin üç boyutlu grafik kullanan ilk oyunuydu; konsolun çıkışı ayrı bir olaydır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · weekly.ascii.jp ↗

  641. Oyun 22 Haziran 1996

    Quake yayımlandı

    id Software, Quake'in paylaşımlı (shareware) sürümünü 22 Haziran 1996'da yayımladı. Oyunun motoru çokgen modeller ve tam 3B bölüm tasarımıyla gerçek zamanlı 3B çizimi yaygınlaştırdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · quakewiki.org ↗

  642. Oyun 23 Haziran 1996

    Nintendo 64

    Nintendo 64 Japonya'da satışa çıktı. Kuzey Amerika'da Eylül 1996'da Super Mario 64 ve Pilotwings 64 oyunlarıyla piyasaya girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  643. Bilim & uzay Türkiye Temmuz 1996

    Türksat 1C uydusu fırlatıldı

    Türksat 1C, Temmuz 1996'da Fransız Guyanası'ndaki Kourou'dan Ariane 4 roketiyle fırlatıldı ve 31,3° Doğu konumuna yerleştirildi. Fırlatmada kaybedilen Türksat 1A'nın yerine sigorta kapsamında üretilen uydu Türkiye'nin yanında Avrupa'yı ve Orta Asya'yı kapsadı.

    Kaynak: turksat.com.tr ↗ · Wikipedia ↗

  644. İnternet 4 Temmuz 1996

    Hotmail

    Sabeer Bhatia ve Jack Smith'in kurduğu Hotmail, e-postaya internete bağlı her bilgisayardan erişilebilen ilk yaygın web tabanlı servis olarak açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  645. Bilim & uzay 5 Temmuz 1996

    Koyun Dolly

    Yetişkin bir hücreden klonlanan ilk memeli olan koyun Dolly doğdu; varlığı Şubat 1997'de duyuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  646. Mobil 15 Ağustos 1996

    Nokia 9000 Communicator

    Nokia 9000 Communicator satışa çıktı. IBM Simon'dan sonra gelen, piyasadaki en erken akıllı telefonlardan biriydi; 24 MHz Intel i386 işlemci ve PEN/GEOS 3.0 kullanıyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  647. Sinemalar Eylül 1996

    IMAX Sydney (Avustralya) açıldı

    Sidney'in Darling Harbour bölgesinde açılan IMAX Sydney, 40 x 30 metrelik perdesiyle açıldığında dünyanın en büyük IMAX perdesine sahipti. Sinema 2016'da yıkıldı, yerine yapılan yeni salon 2023'te daha küçük bir perdeyle açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗

  648. Dağlar 15 Eylül 1996

    Hkakabo Razi (Myanmar): zirveye ilk çıkış

    Myanmar'ın en yüksek dağı kabul edilen 5.881 metrelik Hkakabo Razi'nin zirvesine ilk kez Japon Takashi Ozaki ile Myanmarlı Nyima Gyaltsen çıktı. Dağ, Güneydoğu Asya'nın da en yüksek zirvesi sayılır.

    Kaynak: publications.americanalpineclub.org ↗ · Wikipedia ↗

  649. Yazılım 14 Ekim 1996

    KDE masaüstü ortamı projesi duyuruldu

    Matthias Ettrich, Linux ve Unix için son kullanıcıya dönük eksiksiz bir grafik ortam kurmayı amaçlayan "Kool Desktop Environment" (KDE) projesini duyurdu ve programcıları katılmaya çağırdı. Proje Qt kütüphanesi üzerine kurulacaktı.

    Kaynak: kde.org ↗

  650. Oyun 24 Ekim 1996

    Tomb Raider

    Core Design'ın geliştirdiği, Eidos Interactive'in yayımladığı Tomb Raider, 24 Ekim 1996'da Avrupa'da Sega Saturn için çıktı. Oyun dünya çapında 7 milyondan fazla sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  651. İnternet Kasım 1996

    ICQ anlık mesajlaşma hizmeti yayımlandı

    İsrailli Mirabilis şirketinin geliştirdiği ICQ istemcisi ve hizmeti Kasım 1996'da ücretsiz indirilebilir olarak yayımlandı. Program 1998'de AOL tarafından satın alındı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  652. Donanım 1 Kasım 1996

    DVD Japonya'da satışa çıktı

    Sony, Panasonic, Philips ve Toshiba'nın geliştirdiği DVD biçimi ilk kez 1 Kasım 1996'da Japonya'da piyasaya çıktı; Toshiba aynı gün dünyanın ilk DVD oynatıcısı SD-3000'i satışa sundu. Tek katmanlı standart bir DVD 4,7 GB veri tutar.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · homevideohistory.org ↗

  653. Etimoloji Aralık 1996

    "Bluetooth" adı

    Ad, İskandinavya'yı birleştiren Danimarka kralı Harald "Blåtand" (Mavi Diş) Gormsson'dan gelir. Intel'den Jim Kardach, Aralık 1996'da İsveç'in Lund kentindeki toplantıda kısa menzilli telsiz bağlantı girişimi için geçici kod adı olarak önerdi.

    İngilizce: Bluetooth · Almanca: Bluetooth · İtalyanca: bluetooth

    Kaynak: bluetooth.com ↗ · eetimes.com ↗

  654. Programlar Aralık 1996

    FutureSplash, Macromedia Flash 1.0 oldu

    Macromedia, FutureWave'in 1995'te çıkardığı FutureSplash Animator'ı satın alıp Macromedia Flash 1.0 adıyla yeniden yayımladı. "Flash" adı Future ve Splash kelimelerinin birleşiminden geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  655. Sinemalar 13 Aralık 1996

    AMC Ontario Mills 30 (ABD) açıldı

    AMC Theatres, Kaliforniya'nın Ontario kentindeki Ontario Mills alışveriş merkezinde 30 salonlu sinemasını açtı. Sinema, açıldığında salon sayısıyla dünyanın en büyük megaplex'iydi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · discoveryuk.com ↗

  656. İnternet 17 Aralık 1996

    CSS1, W3C tavsiyesi (standardı) oldu

    Håkon Wium Lie ve Bert Bos'un hazırladığı "Cascading Style Sheets, level 1" belirtimi W3C tavsiyesi olarak yayımlandı. CSS, web sayfalarının yazı tipi, renk ve boşluk gibi görünüm kurallarını içerikten ayrı tanımlamayı sağlar.

    Kaynak: w3.org ↗

  657. Oyun 31 Aralık 1996

    Diablo ilk mağazalarda satışa çıktı

    Blizzard North'un geliştirdiği aksiyon rol yapma oyunu Diablo, bazı ABD mağazalarında 31 Aralık 1996'da satışa çıktı. Oyun ötekilere Ocak 1997 başında ulaştı; Blizzard 3 Ocak 1997'de oyunun mağazalarda olduğunu duyurdu.

    Kaynak: shacknews.com ↗ · Wikipedia ↗

  658. Programlar 1997

    Macromedia Dreamweaver yayımlandı

    Web sayfası düzenleme programı Dreamweaver, Macromedia tarafından 1997'de geliştirildi. Macromedia 2005'te Adobe'ye satılınca program Adobe Dreamweaver adıyla sürdü.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  659. Etimoloji 1997

    "Emoji" kelimesi

    Japonca e (resim) ve moji (harf, karakter) sözcüklerinden gelir; metinde kelimenin yerini tutan küçük resimli karakterleri anlatır. Oxford English Dictionary'nin İngilizcedeki en eski kaydı 1997'de Nikkei Weekly gazetesindedir.

    İngilizce: emoji · Almanca: Emoji

    Kaynak: wordorigins.org ↗ · blog.emojipedia.org ↗

  660. İnternet Türkiye 1997

    İş Bankası İnternet Şubesi açıldı

    Türkiye İş Bankası, kendi açıklamasına göre Türkiye'nin ilk internet şubesini kullanıma açarak bankacılık işlemlerini internete taşıdı.

    Kaynak: isbank.com.tr ↗

  661. Yapay zekâ 1997

    LSTM (uzun kısa süreli bellek)

    Sepp Hochreiter ve Jürgen Schmidhuber, uzun kısa süreli bellek (LSTM) ağlarını 1997'de Neural Computation dergisinde yayımladı. Bu yinelemeli sinir ağı türü, eğitimde gradyanların kaybolması sorununu hafifletmeyi amaçlar.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  662. Etimoloji 1997

    "Malware" kelimesi

    Latince kökenli "mal-" (kötü) ön eki ile "software" sözcüğünden gelen "-ware" ekinin birleşimi. Bilgisayarlara zarar vermek ya da onları devre dışı bırakmak için yazılan yazılımı anlatır.

    Latince kök: malitiosus · İngilizce: malware · Almanca: Malware

    Kaynak: etymonline.com ↗

  663. İnternet Ocak 1997

    HTTP/1.1 belirtimi (RFC 2068) yayımlandı

    Fielding, Gettys, Mogul, Frystyk ve Berners-Lee'nin yazdığı RFC 2068, "HTTP/1.1" diye anılan protokolü tanımladı. Belge standart yolunda (Standards Track) yayımlandı; kalıcı bağlantıları ve Host başlık alanını da içerir.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  664. Bilim & uzay Türkiye Ocak 1997

    TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nde ilk ışık

    Antalya Saklıkent'te Bakırlıtepe'de, 2500 metre yükseklikteki TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi'nin ilk teleskobu olan 40 cm çaplı T40 ilk ışığını aldı ve bilimsel gözlemler başladı.

    Kaynak: tubitak.gov.tr ↗ · Anadolu Ajansı ↗

  665. Programlar 16 Ocak 1997

    Microsoft Outlook 97 çıktı

    Outlook'un ilk sürümü Outlook 97, Office 97 paketiyle birlikte yayımlandı. Microsoft Exchange istemcisinin yeniden adlandırılmış ve geliştirilmiş hâliydi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  666. Programlar 28 Ocak 1997

    Visual Studio 97 duyuruldu

    Microsoft, Visual Basic, Visual C++, Visual J++, Visual FoxPro ve Visual InterDev araçlarını tek pakette toplayan Visual Studio 97'yi duyurdu. Bu, 2015'te çıkan Visual Studio Code'dan ayrı, tam geliştirme ortamı paketidir.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  667. Oyun 31 Ocak 1997

    Final Fantasy VII çıktı

    Square'ın PlayStation için geliştirdiği rol yapma oyunu Final Fantasy VII, 31 Ocak 1997'de Japonya'da yayımlandı. Oyun Japonya'da ilk üç günde 2 milyonu aşkın kopya sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  668. İnternet Mart 1997

    DHCP belirtimi (RFC 2131) yayımlandı

    Ağa bağlanan cihazlara IP adresi ve ağ ayarlarını otomatik dağıtan DHCP protokolünün bugün de geçerli olan belirtimi RFC 2131, Mart 1997'de yayımlandı. Ralph Droms'un yazdığı belge, önceki RFC 1541'in yerini aldı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  669. Mobil 10 Mart 1997

    PalmPilot

    Palm'ın ikinci kuşak cep bilgisayarı PalmPilot satışa çıktı. Dokunmatik ekranı ve Graffiti el yazısı tanımasıyla 1998'e kadar bir milyondan fazla sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  670. Programlar 21 Nisan 1997

    Winamp

    Justin Frankel ve Dmitry Boldyrev'in müzik çalar programı Winamp, ücretsiz olarak yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  671. Yapay zekâ 11 Mayıs 1997

    Deep Blue, Kasparov'u yendi

    IBM'in satranç bilgisayarı Deep Blue, dünya şampiyonu Garri Kasparov'u altı oyunluk rövanş maçında 3½–2½ yendi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  672. Bilim & uzay 4 Temmuz 1997

    Mars Pathfinder ve Sojourner Mars'ta

    NASA'nın 4 Aralık 1996'da fırlatılan Mars Pathfinder aracı 4 Temmuz 1997'de Mars'a indi. Taşıdığı Sojourner, Dünya-Ay sistemi dışında çalışan ilk gezici araç oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  673. Programlar 1 Eylül 1997

    Nmap ağ tarayıcısı Phrack dergisinde yayımlandı

    Ağ tarama aracı Nmap ilk kez Phrack dergisinin 51. sayısında yayımlandı. İlk sürüm yaklaşık 2.000 satırdı ve sürüm numarası taşımıyordu; birkaç gün sonra 1.25 sürümü çıktı.

    Kaynak: nmap.org ↗

  674. Etimoloji 15 Eylül 1997

    "Google" adı

    Google adı, 1'in ardından 100 sıfır gelen sayıyı anlatan "googol" kelimesinin yanlış yazılışından doğdu. Stanford'da ad ararken seçilen google.com alan adı 15 Eylül 1997'de kaydedildi.

    Kaynak: graphics.stanford.edu ↗ · Wikipedia ↗ · about.google ↗

  675. İnternet 23 Eylül 1997

    Yandex arama motoru tanıtıldı

    CompTek şirketi, Softool fuarında yandex.ru arama motorunu tanıttı. Motor, Rusça sözcüklerin biçimbilimini hesaba katarak arama yapabiliyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · yandex.com ↗

  676. Oyun Ekim 1997

    Age of Empires çıktı

    Ensemble Studios'un geliştirip Microsoft'un yayımladığı gerçek zamanlı strateji oyunu Age of Empires satışa çıktı. Oyuncu küçük bir Taş Devri kabilesini Tunç ve Demir çağlarına doğru yönetir.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗ · Wikipedia ↗

  677. Sinemalar 13 Kasım 1997

    Greater Union Marion Megaplex (Avustralya) açıldı

    Greater Union Marion, 13 Kasım 1997'de Avustralya'nın Adelaide kentindeki Westfield Marion alışveriş merkezinde 30 salonla açıldı. Bugün Event Cinemas adını taşıyan ve sonradan 26 salona inen kompleks, Güney Yarımküre'nin en büyük sinema kompleksi olarak anılır.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗ · flicks.com.au ↗

  678. Donanım 18 Kasım 1997

    Wi-Fi standardı

    Kablosuz yerel ağların temelini oluşturan IEEE 802.11 standardı yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  679. Oyun 28 Kasım 1997

    Grand Theft Auto çıktı

    DMA Design'ın geliştirdiği ilk Grand Theft Auto oyunu, 28 Kasım 1997'de Avrupa'da MS-DOS ve Windows için yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  680. Programlar 18 Aralık 1997

    FruityLoops (FL Studio) ilk kez yayımlandı

    Belçikalı Image-Line için Didier Dambrin'in geliştirdiği FruityLoops yayımlandı. Başta dört kanallı bir MIDI davul makinesi olan program, sonraki yıllarda FL Studio adlı müzik yapım yazılımına dönüştü.

    Kaynak: image-line.com ↗ · Wikipedia ↗

  681. Oyun 23 Aralık 1997

    Gran Turismo Japonya'da çıktı

    Polys Entertainment'ın (sonraki adıyla Polyphony Digital) geliştirdiği yarış oyunu Gran Turismo, PlayStation için Japonya'da satışa çıktı. Serinin ilk oyunudur.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gameinformer.com ↗

  682. Donanım Türkiye 28 Aralık 1997

    Ankara Metrosu M1 (Kızılay–Batıkent) hattı açıldı

    Yapımına 29 Mart 1993'te başlanan Ankara Metrosu'nun Kızılay–Batıkent hattı (M1) işletmeye açıldı. Hat 14.661 metre uzunluğunda ve 12 istasyonludur.

    Kaynak: ego.gov.tr ↗ · Wikipedia ↗

  683. Etimoloji 1998

    "Blog" kelimesi

    "Çevrim içi günlük" anlamındaki "blog", "weblog" sözcüğünün kısaltmasıdır. Weblog ise Web ile gemi seyir defteri anlamındaki "log" kelimesinden oluşur; daha önce web sunucusu kayıt dosyası anlamında kullanılıyordu.

    İngilizce: blog · Almanca: Blog · İtalyanca: blog

    Kaynak: etymonline.com ↗

  684. Sinemalar 1998

    IMAX Melbourne (Avustralya) açıldı

    Melbourne'daki IMAX Melbourne 1998'de açıldı. 32 × 23 metrelik perdesiyle Güney Yarımküre'nin en büyük sinema perdesine sahiptir; işletmesine göre dünyanın en büyük 1.43:1 oranlı perdesidir.

    Kaynak: imaxmelbourne.com.au ↗ · Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗

  685. Sinemalar 1998

    Kinépolis Madrid (İspanya) açıldı

    Madrid'deki Kinépolis Ciudad de la Imagen, 25 salonu ve 9.200 koltuğuyla dünyanın en büyük sinema kompleksi olarak açıldı; aynı yıl en çok koltuklu sinema kompleksi Guinness rekorunu aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · elespanol.com ↗

  686. Programlar 1998

    Alias|Wavefront Maya 1.0 yayımlandı

    Alias|Wavefront, 3B animasyon ve modelleme programı Maya'nın 1.0 sürümünü 1998'in başında SGI IRIX iş istasyonları için çıkardı. Program sonradan Autodesk'e geçti.

    Kaynak: museum.eecs.yorku.ca ↗ · Wikipedia ↗

  687. Oyun 1998

    Snake oyunu Nokia 6110 ile telefonlara geldi

    Aralık 1997'de duyurulan Nokia 6110, Snake oyunu yüklü gelen ilk Nokia telefonu oldu. Oyun sonraki Nokia telefonlarıyla çok yaygınlaştı.

    Kaynak: Wikipedia: Nokia 6110 ↗ · Wikipedia: Snake (video game genre ↗

  688. Etimoloji 3 Şubat 1998

    "Open source" (açık kaynak) terimi

    "Open source" terimi, 3 Şubat 1998'de Kaliforniya'nın Palo Alto kentindeki bir strateji toplantısında ortaya atıldı. Open Source Initiative'e göre adı Christine Peterson önerdi; toplantı, Netscape'in tarayıcısının kaynak kodunu açma kararının ardından yapılmıştı.

    Kaynak: opensource.org ↗

  689. İnternet 10 Şubat 1998

    XML 1.0, W3C tavsiyesi (standardı) oldu

    W3C, Genişletilebilir İşaretleme Dili (XML) 1.0 belirtimini tavsiye (Recommendation) olarak yayımladı. Belgenin editörleri Tim Bray, Jean Paoli ve C. M. Sperberg-McQueen'di; belirtim XML'i SGML'in bir alt kümesi olarak tanımlar.

    Kaynak: w3.org ↗

  690. Programlar 20 Mart 1998

    curl ilk kez bu adla yayımlandı

    Komut satırından veri aktarım aracı curl, bu adla ilk kez 4. sürüm olarak yayımlandı. Araç, Rafael Sagula'nın 1996'da yazdığı HttpGet'ten gelişti; geliştirmeyi Daniel Stenberg sürdürdü.

    Kaynak: curl.se ↗

  691. Sağlık 27 Mart 1998

    Viagra (sildenafil) ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Pfizer'ın ürettiği Viagra'yı (sildenafil sitrat) onayladı. FDA duyurusuna göre bu, iktidarsızlığı (erektil disfonksiyon) tedavi eden, ağızdan alınan ilk haptı. Sildenafil 1989'da Pfizer'ın İngiltere'deki laboratuvarında sentezlenmişti.

    Kaynak: sciencedaily.com ↗ · Wikipedia ↗

  692. Oyun 31 Mart 1998

    StarCraft çıktı

    Blizzard Entertainment'ın gerçek zamanlı strateji oyunu StarCraft Windows için yayımlandı. Şubat 2009'a kadar dünyada 11 milyondan fazla sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  693. Mobil Türkiye Nisan 1998

    Turkcell ve Telsim 25 yıllık GSM lisansı aldı

    Turkcell ve Telsim, Ulaştırma Bakanlığı ile 25 yıllık GSM lisans sözleşmeleri imzaladı. Böylece iki şirketin mobil hizmetleri resmî lisansa bağlandı.

    Kaynak: sec.gov ↗ · Wikipedia ↗

  694. Donanım Mayıs 1998

    iMac

    Apple, 15 inç ekranı gövdesine yerleşik, hepsi bir arada iMac'i duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  695. Donanım 20 Mayıs 1998

    Bluetooth

    Cihazları kısa mesafede kablosuz bağlayan Bluetooth teknolojisi duyuruldu; ilk Bluetooth kulaklık 1999'da tanıtıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  696. Mobil Haziran 1998

    Symbian Ltd kuruldu

    Psion Software, Psion ile telefon üreticileri Ericsson, Motorola ve Nokia'nın ortak girişimi Symbian Ltd'ye dönüştü. Psion'un EPOC işletim sistemi Symbian OS adını aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · techcrunch.com ↗

  697. Yazılım 25 Haziran 1998

    Windows 98 satışa çıktı

    Microsoft, Windows 95'in ardılı olan tüketici işletim sistemi Windows 98'i 40'tan fazla ülkede satışa sundu. Sistem Windows Update ve çoklu monitör desteği gibi özellikler getirdi.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗ · Wikipedia ↗

  698. Programlar Temmuz 1998

    Ethereal (bugünkü Wireshark) yayımlandı

    Gerald Combs'un ağ sorunlarını izlemek için yazdığı paket çözümleyici Ethereal, 0.2.0 sürümüyle ilk kez yayımlandı. Proje 2006'da Wireshark adını aldı.

    Kaynak: wireshark.org ↗ · Wikipedia ↗

  699. Yazılım 12 Temmuz 1998

    KDE 1.0 yayımlandı

    1996'da duyurulan KDE projesi, K Desktop Environment'ın 1.0 sürümünü yayımladı. Duyuru, KDE'yi Unix iş istasyonları için çağdaş bir masaüstü ortamı olarak tanıtıyordu.

    Kaynak: kde.org ↗

  700. Oyun 3 Eylül 1998

    Metal Gear Solid çıktı

    Hideo Kojima'nın yönettiği, yapımcılığını ve senaryosunu üstlendiği Metal Gear Solid, PlayStation için Japonya'da çıktı. Serinin üçüncü ana oyunu, 1990 tarihli Metal Gear 2'nin devamıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  701. İnternet 4 Eylül 1998

    Google kuruldu

    Larry Page ve Sergey Brin, arama motoru Google'ı şirket olarak kurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  702. Sağlık 23 Eylül 1998

    İlk el nakli

    İnsanda kısa vadede başarılı ilk el nakli, 23 Eylül 1998'de Fransa'nın Lyon kentinde Yeni Zelandalı Clint Hallam'a yapıldı. Uzun vadede başarılı ilk nakil 14 Ocak 1999'da ABD'de gerçekleşti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  703. İnternet 30 Eylül 1998

    ICANN kuruldu

    İnternet alan adları ve adres kaynaklarını eşgüdümleyen ICANN'in kuruluş belgesi 30 Eylül 1998'de resmen dosyalandı. ICANN kâr amacı gütmeyen, kamu yararına çalışan bir kuruluş olarak tanımlandı.

    Kaynak: icann.org ↗

  704. Oyun 19 Kasım 1998

    Half-Life

    Valve'ın geliştirdiği, Sierra Studios'un yayımladığı birinci şahıs nişancı oyunu Half-Life Windows için çıktı. Oyuncu, Black Mesa araştırma tesisinden kaçmaya çalışan fizikçi Gordon Freeman'ı yönetir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  705. Bilim & uzay 20 Kasım 1998

    Uluslararası Uzay İstasyonu

    Uluslararası Uzay İstasyonu'nun ilk modülü Zarya, Proton-K roketiyle fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  706. Oyun 21 Kasım 1998

    The Legend of Zelda: Ocarina of Time çıktı

    Nintendo 64 için geliştirilen Ocarina of Time Japonya'da satışa çıktı. Oyun, Zelda serisinin üç boyutlu grafiklerle yapılan ilk oyunuydu.

    Kaynak: famitsu.com ↗ · Wikipedia ↗

  707. Oyun 27 Kasım 1998

    Sega Dreamcast Japonya'da satışa çıktı

    Sega'nın son ev oyun konsolu Dreamcast, Japonya'da 29.000 yen fiyatla satışa çıktı. İnternet erişimi ve çevrim içi oyun için yerleşik modemle gelen ilk konsoldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  708. Yazılım 8 Aralık 1998

    Erlang açık kaynak olarak yayımlandı

    Ericsson'da 1986'da Joe Armstrong, Robert Virding ve Mike Williams'ın geliştirdiği, o güne dek şirket içinde kullanılan Erlang programlama dili, 8 Aralık 1998'de açık kaynak olarak yayımlandı.

    Kaynak: erlang-solutions.com ↗ · Wikipedia ↗

  709. Programlar 1999

    7-Zip

    Igor Pavlov'un geliştirdiği ücretsiz arşivleme programı 7-Zip ilk kez 1999'da yayımlandı. Programın kendi arşiv biçimi 7z ise 2001'de geldi ve LZMA sıkıştırmasını kullandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  710. Programlar 1999

    Adobe InDesign 1.0 yayımlandı

    Adobe, masaüstü yayıncılık programı InDesign'ın 1.0 sürümünü yayımladı. InDesign, Adobe'nin 1994'te Aldus'u satın alarak edindiği PageMaker'ın yerini aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  711. Mobil 1999

    BlackBerry 850

    RIM, BlackBerry işletim sistemini kullanan ilk cihaz olan BlackBerry 850 çağrı cihazını çıkardı; kurumsal e-postayı cebe taşıdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  712. Sinemalar 1999

    GSC Mid Valley (Malezya) açıldı

    Golden Screen Cinemas, Kuala Lumpur'daki Mid Valley Megamall'da 1999'da 18 salonlu bir multipleks açtı. Açıldığında Güneydoğu Asya'nın en büyük sinema kompleksiydi; salon sayısı sonra 21'e çıktı.

    Kaynak: theedgemalaysia.com ↗ · Wikipedia: Golden Screen Cinemas ↗ · Wikipedia: Mid Valley Megamall ↗

  713. Etimoloji 1999

    "Internet of Things" (Nesnelerin İnterneti) terimi

    Terimi 1999'da Procter & Gamble'da çalışan, sonra MIT Auto-ID Center'a geçen Kevin Ashton ortaya attı. İnternete bağlı, veri alışverişi yapan fiziksel cihazları anlatır.

    Latince kök: inter

    Kaynak: Wikipedia ↗

  714. Mobil 1999

    Shigetaka Kurita'nın 176 emojisi (NTT Docomo)

    Shigetaka Kurita, NTT Docomo'nun i-mode mobil hizmeti için 12×12 piksellik ızgarada 176 emoji tasarladı; set 1999'da telefon ve çağrı cihazlarında kullanılmaya başladı. MoMA bu ilk seti 2016'da koleksiyonuna aldı.

    Kaynak: itsnicethat.com ↗ · Wikipedia ↗

  715. İnternet Ocak 1999

    TLS 1.0 belirtimi (RFC 2246) yayımlandı

    Taşıma Katmanı Güvenliği (TLS) protokolünün 1.0 sürümünü tanımlayan RFC 2246 yayımlandı. T. Dierks ve C. Allen'ın yazdığı belge, Netscape'in SSL 3.0 belirtimine dayanır; aradaki farklar yüzünden TLS 1.0 ile SSL 3.0 birlikte çalışmaz.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  716. İnternet Türkiye 15 Şubat 1999

    Ekşi Sözlük yayına başladı

    Kendi kendini yetiştirmiş yazılımcı Sedat Kapanoğlu, esprili bilgi paylaşımı için Ekşi Sözlük'ü yayına açtı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  717. Mobil 22 Şubat 1999

    NTT Docomo i-mode mobil internet hizmetini başlattı

    NTT Docomo, cep telefonlarından internet içeriğine erişim sağlayan i-mode hizmetini Japonya'da başlattı. Hizmet kısa sürede milyonlarca aboneye ulaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  718. Yazılım 3 Mart 1999

    GNOME 1.0 yayımlandı

    Özgür masaüstü ortamı GNOME'un 1.0 sürümü, San Jose'deki Linux World Conference'ta duyuruldu. Proje 15 Ağustos 1997'de açıklanmıştı; koordinatörü Miguel de Icaza'ydı ve GTK araç takımını kullanıyordu. Sürüme yaklaşık 250 geliştirici katkı verdi.

    Kaynak: blogs.gnome.org ↗ · Wikipedia ↗

  719. Mobil 18 Mart 1999

    Nokia 3210 tanıtıldı

    Nokia 3210, CeBIT fuarında Nokia 7110 ile birlikte tanıtıldı. Anteni gövdenin içine gizlenmiş, dışarı çıkıntı yapmayan bir telefondu ve Snake, Memory ve Rotation oyunlarıyla geliyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · mobilephonemuseum.com ↗

  720. Programlar Nisan 1999

    Final Cut Pro yayımlandı

    Randy Ubillos ekibinin Macromedia'da geliştirdiği yazılımın ekibini 1998'de satın alan Apple, programı NAB 1999 fuarında Final Cut Pro adıyla çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  721. Mobil Mayıs 1999

    Kyocera VP-210 kameralı telefon Japonya'da çıktı

    Kyocera, ön yüzünde 0,11 megapiksellik kamerası olan VP-210'u Mayıs 1999'da Japonya'da satışa sundu. Science Museum Group'a göre ilk ticari kameralı cep telefonu ve ilk renkli mobil görüntülü telefondu; 20 fotoğraf saklayabiliyordu.

    Kaynak: collection.sciencemuseumgroup.org.uk ↗ · comsoc.org ↗

  722. Sinemalar 1 Mayıs 1999

    BFI IMAX (Birleşik Krallık) açıldı

    Londra'nın Waterloo semtindeki BFI IMAX sineması 1 Mayıs 1999'da açıldı. 26 metre eninde ve 20 metre yüksekliğindeki perdesiyle Birleşik Krallık'ın en büyük sinema perdesine sahiptir; BFI'ya göre Avrupa'da üçüncüdür.

    Kaynak: bfi.org.uk ↗ · Wikipedia ↗

  723. İnternet Haziran 1999

    Napster

    Shawn Fanning ve Sean Parker, MP3 gibi müzik dosyalarının kullanıcılar arasında doğrudan paylaşıldığı Napster'ı başlattı. Şubat 2001'de 26,4 milyon kullanıcıya ulaşan ağ, telif davası sonucu Temmuz 2001'de kapandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  724. Oyun 18 Haziran 1999

    Counter-Strike'ın ilk betası yayımlandı

    Minh Le ve Jess Cliffe'in Half-Life için yaptığı mod Counter-Strike'ın ilk betası çıktı. Oyun sonra Valve ile 9 Kasım 2000'de ticari olarak yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  725. Programlar 21 Temmuz 1999

    MSN Messenger Service yayımlandı

    Microsoft, ücretsiz anlık mesajlaşma programı MSN Messenger Service'i yayımladı. Program Hotmail hesabıyla çalışıyor, AOL Instant Messenger kullanıcılarıyla da yazışmaya izin veriyordu; İngilizce, Fransızca, Almanca ve Japonca olarak çıktı.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  726. Etimoloji Ağustos 1999

    "Wi-Fi" adı

    Kablosuz ağ standardı IEEE 802.11b için marka danışmanlık şirketi Interbrand "Wi-Fi" adını türetti; ad Hi-Fi'yi çağrıştırdığı için seçildi. "Wireless Fidelity" kısaltması olup olmadığı tartışmalıdır.

    İngilizce: Wi-Fi · Almanca: WLAN · İtalyanca: Wi-Fi

    Kaynak: Wikipedia ↗

  727. Programlar Ekim 1999

    Apple iMovie tanıtıldı

    Apple, ev kullanıcıları için video düzenleme programı iMovie'yi Ekim 1999'da FireWire girişli iMac DV ile birlikte tanıttı. Program, kameradan aktarılan görüntülerin masaüstünde kurgulanmasını sağladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · apple.com ↗

  728. Mobil Ekim 1999

    Nokia 7110, WAP tarayıcılı ilk telefon

    Şubat 1999'da duyurulan Nokia 7110, Ekim 1999'da satışa çıktı. WAP tarayıcısıyla gelen ilk cep telefonuydu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  729. Donanım 11 Ekim 1999

    Nvidia GeForce 256 çıktı

    Nvidia, donanımsal dönüşüm ve aydınlatma hesabı yapan GeForce 256 ekran kartını çıkardı ve onu "dünyanın ilk GPU'su" olarak pazarladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  730. Sinemalar Kasım 1999

    UCI New York City Center (Brezilya) açıldı

    UCI Cinemas, Rio de Janeiro'nun Barra da Tijuca semtindeki New York City Center alışveriş merkezinde 18 salonlu sinemasını açtı. Salon sayısıyla Brezilya'nın en büyük sineması oldu; UCI burayı bugün de ülkenin en büyük sinema kompleksi olarak tanıtıyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · ucicinemas.com.br ↗

  731. Programlar 1 Aralık 1999

    OpenSSH'in ilk sürümü OpenBSD 2.6 ile çıktı

    Güvenli uzak bağlantı aracı OpenSSH'in ilk sürümü 1.2.2, 1 Aralık 1999'da OpenBSD 2.6 ile birlikte dağıtıldı. OpenBSD geliştiricileri programı, Tatu Ylönen'in özgür ssh 1.2.12 sürümüne dayanan Björn Grönvall'ın OSSH'sinden türetti.

    Kaynak: openssh.org ↗

  732. Yazılım 2000

    C#

    Microsoft'un C# programlama dili duyuruldu; Anders Hejlsberg baş tasarımcılardan biri oldu.

    Kaynak: IEEE Computer Society ↗

  733. Sağlık 2000

    da Vinci cerrahi robotu FDA onayı aldı

    da Vinci Cerrahi Sistemi, ABD Gıda ve İlaç Dairesi'nden (FDA) üroloji, jinekoloji ve genel laparoskopik ameliyatlarda kullanım için onay aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  734. Mobil 2000

    Ericsson R380 satışa çıktı

    1999'da CeBIT'te tanıtılan Ericsson R380 2000'de satışa çıktı. Kapaklı ve dokunmatik ekranlı cihaz, "akıllı telefon" (smartphone) diye pazarlanan ilk cihaz ve Symbian (EPOC) çalıştıran ilk telefon olarak anılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gsmarena.com ↗

  735. İnternet Türkiye 2000

    Hepsiburada faaliyete başladı

    Hanzade Doğan'ın kurduğu e-ticaret sitesi Hepsiburada, Doğan Online bünyesinde faaliyete başladı. Şirketin 2021'deki Nasdaq halka arzı ayrı bir olaydır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  736. Dağlar Türkiye 2000

    K2 (Pakistan–Çin): zirveye çıkan ilk Türk

    Nasuh Mahruki, Pakistan–Çin sınırındaki 8.611 metrelik K2'ye, dünyanın en yüksek ikinci dağına çıkan ilk Türk dağcı oldu. Bu, Mahruki'nin 1995'teki Everest çıkışından ayrı bir ilktir; ikinci Türk 2012'de Tunç Fındık oldu.

    Kaynak: thm.bilkent.edu.tr ↗ · milliyet.com.tr ↗ · hurriyet.com.tr ↗

  737. İnternet Türkiye 27 Ocak 2000

    Telekomünikasyon Kurumu (bugünkü BTK) kuruldu

    27 Ocak 2000 tarihli 4502 sayılı kanunla Türkiye'nin telekomünikasyon düzenleyicisi Telekomünikasyon Kurumu kuruldu. Kurumun adı 2008'de 5809 sayılı kanunla Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu oldu.

    Kaynak: btk.gov.tr ↗

  738. Oyun 4 Şubat 2000

    The Sims çıktı

    Will Wright'ın tasarladığı, Maxis'in geliştirip Electronic Arts'ın yayımladığı yaşam simülasyonu The Sims Windows için çıktı. 2002'de Myst'i geçerek en çok satan PC oyunu oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  739. Yazılım 17 Şubat 2000

    Windows 2000 satışa çıktı

    Microsoft, Windows 2000 Professional, Server ve Advanced Server sürümlerini 60'tan fazla ülkede ve 16 dilde genel kullanıma sundu. Türkçe sürüm, sonraki 60 gün içinde çıkması planlanan diller arasındaydı.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  740. İnternet Türkiye 23 Şubat 2000

    sahibinden.com yayına başladı

    Taner Aksoy'un fikriyle Aksoy Grubu'nun kurduğu ilan sitesi sahibinden.com, yaklaşık 2.700 ilanla yayına açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  741. Yazılım 29 Şubat 2000

    R 1.0.0 yayımlandı

    Ross Ihaka ve Robert Gentleman'ın Auckland Üniversitesi'nde başlattığı istatistik dili R, 1.0.0 sürümüne ulaştı. R Core Team duyuruda dilin artık üretim kullanımına uygun kararlılığa eriştiğini bildirdi.

    Kaynak: stat.ethz.ch ↗ · Wikipedia ↗

  742. Oyun 4 Mart 2000

    PlayStation 2

    Sony'nin ilk PlayStation'dan sonraki konsolu PlayStation 2, Japonya'da satışa çıktı; Kuzey Amerika'ya Ekim, Avrupa'ya Kasım 2000'de geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  743. Mobil 19 Nisan 2000

    Microsoft Pocket PC satışa çıktı

    Microsoft, cep bilgisayarı platformu Pocket PC'yi New York Grand Central'da tanıtıp satışa sundu. Casio, Compaq, HP ve Symbol'ün cihazlarında Pocket Word, Excel, Internet Explorer ve Windows Media Player vardı.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗ · money.cnn.com ↗

  744. Sinemalar 13 Mayıs 2000

    Megabox COEX (Güney Kore) açıldı

    Megabox zincirinin ilk sineması, 13 Mayıs 2000'de Güney Kore'nin başkenti Seul'deki COEX Mall'da 16 salonla açıldı. Meyer Sound'un 2012 tarihli haberi burayı 16 salonuyla Güney Kore'nin en büyük multipleksi olarak anar.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · meyersound.com ↗ · Wikipedia ↗

  745. Programlar 28 Mayıs 2000

    Audacity

    Dominic Mazzoni ve Roger Dannenberg'in Carnegie Mellon Üniversitesi'nde başlattığı ücretsiz ses düzenleyicisi Audacity, 0.8 sürümüyle yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  746. Oyun 28 Haziran 2000

    Diablo II çıktı

    Blizzard North'un geliştirdiği aksiyon rol yapma oyunu Diablo II Kuzey Amerika'da satışa çıktı; Avrupa'ya 30 Haziran'da geldi. Oyun ilk iki haftada 1 milyondan fazla sattı. Bu, serinin ilk oyunu Diablo'nun devamıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gamedeveloper.com ↗

  747. Sinemalar Temmuz 2000

    Warner Village Star City (Birleşik Krallık) açıldı

    İngiltere'nin Birmingham kentindeki Star City eğlence merkezinde açılan Warner Village sineması, 30 salonu ve 5.731 koltuğuyla açıldığında Birleşik Krallık'ın en büyük megaplex sinemasıydı. Bugün Vue adıyla daha az salonla çalışıyor.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗

  748. Mobil Türkiye 11 Temmuz 2000

    Turkcell New York Borsası'nda işlem görmeye başladı

    1994'te kurulan GSM operatörü Turkcell'in hisseleri 11 Temmuz 2000'de New York Borsası'nda işlem görmeye başladı. Turkcell NYSE'de listelenen ilk Türk şirketi oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  749. Programlar Ağustos 2000

    SketchUp yayımlandı

    Boulder'daki @Last Software'in geliştirdiği 3B modelleme programı SketchUp Ağustos 2000'de yayımlandı; mimarlara kolay bir 3B tasarım aracı sunmak için tasarlandı. Program 2006'da Google'a, 2012'de Trimble'a geçti.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · sketchup.trimble.com ↗

  750. Yazılım 17 Ağustos 2000

    Gömülü veritabanı motoru SQLite'ın ilk sürümü çıktı

    D. Richard Hipp'in 2000 baharında ABD Donanması için yürütülen bir iş sırasında tasarladığı gömülü veritabanı motoru SQLite'ın 1.0 sürümü 17 Ağustos 2000'de yayımlandı. SQLite kamu malı (public domain) yazılımdır.

    Kaynak: sqlite.org ↗ · Wikipedia ↗

  751. Mobil 1 Eylül 2000

    Nokia 3310

    Nokia 3310 duyuruldu; dünya çapında 126 milyon adet satarak en çok satan cep telefonlarından biri oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  752. Donanım Türkiye 16 Eylül 2000

    İstanbul Metrosu M2'nin Taksim–Levent kesimi açıldı

    İstanbul Metrosu M2 hattının ilk etabı Taksim ile Levent arasında 16 Eylül 2000'de hizmete girdi. Hat, İstanbul'un ve Türkiye'nin ilk ağır metrosu sayılır.

    Kaynak: metro.istanbul ↗ · Wikipedia ↗

  753. Dağlar 7 Ekim 2000

    Everest (Nepal–Çin): zirveden kayakla ilk kesintisiz iniş

    Sloven Davo Karničar, Nepal–Çin sınırındaki dünyanın en yüksek dağı Everest'in 8.848 metrelik zirvesinden 5.350 metredeki Ana Kamp'a kayaklarını hiç çıkarmadan indi. Guinness'e göre bunu başaran ilk kişidir; iniş beş saat sürdü. Karničar zirveye ek oksijenle çıkmıştı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · explorersweb.com ↗

  754. Yazılım 16 Ekim 2000

    Python 2.0 yayımlandı

    Python programlama dilinin 2.0 sürümü yayımlandı. Sürüm liste üreteçlerini (list comprehension), döngüsel başvuruları toplayan çöp toplayıcıyı ve Unicode desteğini getirdi. 1991'deki ilk Python ve 2008'deki Python 3.0 ayrı olaylardır.

    Kaynak: python.org ↗

  755. Mobil 1 Kasım 2000

    Sharp J-SH04 kameralı telefon

    Sharp'ın J-SH04 telefonu Japonya'da satışa çıktı. 110 bin piksellik arka kamerasıyla kameralı telefon kavramını yaygınlaştırdı; Japonya'daki ikinci arka kameralı telefondu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  756. Yapay zekâ 20 Kasım 2000

    Honda insansı robot ASIMO'yu tanıttı

    Honda, 120 cm boyunda ve 43 kg ağırlığındaki insansı robot ASIMO'yu Tokyo'da duyurup gösterdi. Adı "Advanced Step in Innovative Mobility" sözcüklerinden gelir; robot insana benzer yürüyüş yeteneğiyle öne çıktı.

    Kaynak: global.honda ↗

  757. Sinemalar 2001

    Kinepolis Poznań (Polonya) açıldı

    Belçikalı Kinepolis Group'un Polonya'nın Poznań kentindeki sineması 2001'de açıldı. Filmweb'in 2006 haberine göre 20 salonunda yaklaşık 7.500 seyirci alan yapı Avrupa'nın en büyük multipleksiydi; sinema bugün Cinema City Poznań Kinepolis adıyla çalışıyor.

    Kaynak: filmweb.pl ↗ · Wikipedia ↗

  758. Sinemalar 2001

    Kolosej Ljubljana (Slovenya) açıldı

    Ljubljana'nın BTC alışveriş bölgesindeki Kolosej 2001'de çalışmaya başladı. 12 salonu ve 3.312 koltuğuyla Slovenya'nın ilk ve en büyük çok salonlu sineması olarak anıldı.

    Kaynak: filmneweurope.com ↗ · culture.gov.si ↗

  759. İnternet Türkiye 2001

    Yemeksepeti kuruldu

    Çevrim içi yemek siparişi hizmeti Yemeksepeti 2001'de Nevzat Aydın ve ortakları tarafından kuruldu. Delivery Hero şirketi Mayıs 2015'te 589 milyon dolara satın aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  760. Programlar Ocak 2001

    IntelliJ IDEA'nın ilk sürümü yayımlandı

    JetBrains, Java geliştirme ortamı IntelliJ IDEA'nın ilk sürümünü Ocak 2001'de yayımladı. Gelişmiş kod gezinme ve yerleşik yeniden düzenleme (refactoring) araçları sunan ilk Java IDE'lerinden biriydi.

    Kaynak: jetbrains.com ↗ · Wikipedia ↗

  761. Programlar 9 Ocak 2001

    iTunes

    Apple, satın aldığı SoundJam MP'yi temel alan müzik programı iTunes'u duyurdu. Program 2019'da macOS'ta yerini Music, Podcasts ve TV uygulamalarına bıraktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  762. Bilim & uzay Türkiye 10 Ocak 2001

    Türksat 2A uydusu fırlatıldı

    Türkiye'nin haberleşme uydusu Türksat 2A, Fransız Guyanası'ndaki Kourou'dan Ariane 44P roketiyle fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  763. İnternet 15 Ocak 2001

    Wikipedia

    Jimmy Wales ve Larry Sanger, herkesin düzenleyebildiği özgür ansiklopedi Wikipedia'yı İngilizce olarak başlattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  764. Programlar 1 Şubat 2001

    VLC media player

    VLC, GNU GPL lisansıyla açık kaynak olarak yayımlandı; neredeyse her video biçimini oynatan programa dönüştü.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  765. İnternet Türkiye 5 Şubat 2001

    GittiGidiyor kuruldu

    E-ticaret sitesi GittiGidiyor, İstanbul'da Serkan Borançılı, Burak Divanlıoğlu ve Tolga Kabataş tarafından kuruldu. eBay 2011'de şirketin yüzde 93'ünü aldı; site 30 Eylül 2022'de erişime kapandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  766. Sinemalar Mart 2001

    Coca-Cola Plaza, Tallinn (Estonya) açıldı

    Tallinn'de 11 salonlu Coca-Cola Plaza sineması açıldı. Bina yenilenip 2025'te Apollo Plaza adıyla yeniden açıldığında, sektör yayını FilmNewEurope buradaki sinemayı ölçüt belirtmeden Estonya'nın en büyük sineması olarak tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · filmneweurope.com ↗

  767. Oyun 21 Mart 2001

    Game Boy Advance Japonya'da çıktı

    Nintendo'nun 32 bit ARM işlemcili el konsolu Game Boy Advance Japonya'da satışa çıktı; Kuzey Amerika'ya Haziran 2001'de geldi. Seri, 2009 sonuna kadar dünyada 81,51 milyon adet sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · kotaku.com ↗ · nintendo.co.jp ↗

  768. Yazılım 24 Mart 2001

    Mac OS X

    Apple, NeXTSTEP'ten türetilen işletim sistemi Mac OS X'i yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  769. Sağlık 10 Mayıs 2001

    Lösemi ilacı Gleevec (imatinib) onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi, kronik miyeloid lösemi tedavisi için imatinib (Gleevec) ilacına hızlandırılmış onay verdi. İlaç, hastalığa yol açan aşırı etkin enzimi hedef alarak çalışır.

    Kaynak: academic.oup.com ↗ · genome.gov ↗

  770. Programlar 2 Temmuz 2001

    BitTorrent istemcisi yayımlandı

    Bram Cohen, Nisan 2001'de tasarladığı eşten eşe dosya paylaşım protokolünün ilk istemcisini yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  771. Oyun 14 Eylül 2001

    Nintendo GameCube Japonya'da çıktı

    Nintendo'nun Nintendo 64'ten sonraki ev konsolu GameCube, 14 Eylül 2001'de Japonya'da satışa çıktı; Kuzey Amerika'ya 18 Kasım 2001'de geldi. Konsol, PlayStation 2 ve Xbox ile aynı kuşakta yarıştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · videogameconsolelibrary.com ↗

  772. Mobil Ekim 2001

    NTT Docomo FOMA ile ticari 3G hizmeti başladı

    Japon operatör NTT Docomo, W-CDMA tabanlı 3G hizmeti FOMA'yı Ekim 2001'de tam ticari olarak başlattı. FOMA, ticari işletmeye geçen ilk 3G mobil veri hizmeti olarak anılır. Türkiye'deki 3G geçişinden (2009) ayrı bir olaydır.

    Kaynak: docomo.ne.jp ↗ · Wikipedia ↗

  773. Mobil 23 Ekim 2001

    iPod

    Apple, 5 GB diskine 1.000 şarkı sığan ilk iPod'u tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  774. Sinemalar 25 Ekim 2001

    UCI Kinowelt Millennium City (Avusturya): sinemanın açılışı

    Viyana'daki Millennium City'de UCI Kinowelt 25 Ekim 2001'de açıldı. 21 salonu ve yaklaşık 3.500 koltuğuyla açıldığında Avusturya'nın en büyük sineması oldu; ilk hafta sonunda 25.000'den fazla seyirci ağırladı.

    Kaynak: vienna.at ↗ · derstandard.at ↗

  775. İnternet 25 Ekim 2001

    Wayback Machine kullanıma açıldı

    Internet Archive'ın 1996'dan beri araştırmacılarla sınırlı tuttuğu web arşivi, Wayback Machine adıyla herkesin erişimine açıldı. Proje Brewster Kahle ve Bruce Gilliat'ın öncülüğündeydi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  776. Yazılım 25 Ekim 2001

    Windows XP

    Microsoft, Windows NT çekirdeğine dayanan Windows XP'yi yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  777. Programlar 30 Ekim 2001

    Ableton Live 1.0

    Berlinli Ableton şirketinin müzik yapım ve canlı performans yazılımı Live'ın ilk sürümü yayımlandı. Program Gerhard Behles, Robert Henke ve Bernd Roggendorf tarafından geliştirildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  778. Oyun 15 Kasım 2001

    Halo: Combat Evolved çıktı

    Bungie'nin geliştirdiği, Microsoft Game Studios'un yayımladığı Halo: Combat Evolved, Kuzey Amerika'da Xbox konsoluyla aynı gün satışa çıktı ve konsolun açılış oyunu oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  779. Oyun 15 Kasım 2001

    Xbox

    Microsoft'un ilk oyun konsolu Xbox, Halo oyunuyla birlikte Kuzey Amerika'da satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  780. Mobil 19 Kasım 2001

    Nokia 7650 duyuruldu

    Nokia, dahili kameralı ilk Nokia telefonu olan 7650'yi 19 Kasım 2001'de Barselona'da tanıttı. Cihaz Symbian tabanlı Series 60 arayüzünü kullanan ilk Nokia'ydı ve MMS destekliyordu; Haziran 2002'de satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · mobilephonemuseum.com ↗

  781. Programlar 29 Kasım 2001

    Eclipse 1.0 yayımlandı

    IBM'in VisualAge'in yerine Java tabanlı olarak geliştirdiği Eclipse geliştirme ortamının 1.0 sürümü yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  782. Programlar 2002

    OpenOffice.org 1.0 yayımlandı

    Sun'ın StarOffice kaynak kodunu bağışlamasıyla başlayan açık kaynak ofis paketi OpenOffice.org, 1.0 sürümüyle ücretsiz indirilebilir hale geldi. Paket Windows, Linux ve Solaris gibi birçok platformda çalışıyordu.

    Kaynak: openoffice.org ↗ · Wikipedia ↗

  783. Programlar 7 Ocak 2002

    Apple iPhoto tanıtıldı

    Apple, dijital fotoğrafları içe aktarmayı, düzenlemeyi, slayt gösterisine dönüştürmeyi ve e-postayla paylaşmayı kolaylaştıran iPhoto'yu Mac OS X için ücretsiz indirilebilir olarak sundu.

    Kaynak: apple.com ↗

  784. Yazılım 13 Şubat 2002

    .NET Framework ve Visual Studio .NET çıktı

    Microsoft, 13 Şubat 2002'de San Francisco'daki VSLive! 2002 konferansında .NET Framework'ü ve Visual Studio .NET'i piyasaya sundu. Tanıtımı şirketin baş yazılım mimarı Bill Gates yaptı.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  785. Yazılım 11 Mart 2002

    Arch Linux 0.1 yayımlandı

    Judd Vinet'in başlattığı Arch Linux dağıtımının ilk sürümü 0.1 (kod adı Homer) duyuruldu. Vinet projeye, yalın bir dağıtım olan CRUX'tan esinlenerek başlamıştı.

    Kaynak: archlinux.org ↗ · Wikipedia ↗

  786. Programlar 5 Haziran 2002

    Mozilla 1.0 yayımlandı

    Netscape Communicator'ın kaynak koduna dayanan açık kaynaklı Mozilla paketinin 1.0 sürümü yayımlandı. Paket web tarayıcısını, e-posta ve haber grubu istemcisini, web sayfası düzenleyicisini ve IRC istemcisini bir arada sunuyordu.

    Kaynak: www-archive.mozilla.org ↗ · Wikipedia ↗

  787. Sağlık Türkiye 21 Haziran 2002

    DSÖ Avrupa Bölgesi çocuk felcinden arındırıldı

    Türkiye'nin de içinde olduğu 51 ülkelik DSÖ Avrupa Bölgesi, yerli yabani poliovirüs bulaşından arınmış olarak sertifikalandı. Bölgedeki son yerli vaka Kasım 1998'de Türkiye'nin güneydoğusunda görülmüştü.

    Kaynak: cdc.gov ↗ · who.int ↗

  788. Etimoloji 13 Eylül 2002

    "Selfie" kelimesi

    Kişinin kendi çektiği fotoğraf anlamındaki "selfie" kelimesinin bilinen ilk kullanımı, Avustralya'daki bir internet forumunda yazılan bir iletidir. Oxford sözlükleri kelimeyi 2013'te yılın kelimesi seçti.

    İngilizce: selfie · Almanca: Selfie

    Kaynak: Wikipedia ↗

  789. İnternet 27 Eylül 2002

    Google 4. yaşını doğum günü doodle'ıyla kutladı

    Google, 27 Eylül 2002'de ana sayfasında 4. yaşı için doğum günü doodle'ı yayımladı. Şirket doğum gününü bugün de 27 Eylül'de kutluyor; 27. yaş doodle'ı da 27 Eylül 2025'te yayımlandı.

    Kaynak: doodles.google 1 ↗ · doodles.google 2 ↗

  790. Oyun 15 Kasım 2002

    Xbox Live çevrim içi oyun hizmeti başladı

    Microsoft, Xbox konsolunun çıkışının birinci yıl dönümünde çevrim içi oyun hizmeti Xbox Live'ı ABD ve Kanada'da başlattı. Yalnız geniş bant bağlantıyla çalışan hizmetin başlangıç paketi bir yıllık abonelik ve sesli sohbet kulaklığı içeriyordu.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗ · Wikipedia ↗

  791. İnternet Türkiye 5 Aralık 2002

    Türkçe Vikipedi başlatıldı

    Özgür ansiklopedi Vikipedi'nin Türkçe sürümü yayına başladı. İngilizce Wikipedia'dan yaklaşık iki yıl sonra açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  792. Donanım 9 Aralık 2002

    HDMI 1.0 belirtimi yayımlandı

    Hitachi, Matsushita (Panasonic), Philips, Silicon Image, Sony, Thomson ve Toshiba, sıkıştırılmamış yüksek çözünürlüklü görüntü ile çok kanallı sesi tek kabloda taşıyan HDMI arayüzünün son 1.0 belirtimini yayımladı.

    Kaynak: hdmi.org ↗ · Wikipedia ↗

  793. Etimoloji 2003

    "CAPTCHA" terimi

    "CAPTCHA", "Completely Automated Public Turing test to tell Computers and Humans Apart" (bilgisayarları ve insanları ayırt eden tam otomatik açık Turing testi) ifadesinin kısaltmasıdır; Luis von Ahn, Manuel Blum, Nicholas J. Hopper ve John Langford türetti.

    İngilizce: CAPTCHA · Almanca: Captcha

    Kaynak: Wikipedia ↗

  794. Programlar 7 Ocak 2003

    Apple Keynote sunum programı tanıtıldı

    Apple, 7 Ocak 2003'te sunum hazırlama programı Keynote'u tanıttı. Program 99 dolarlık önerilen fiyatla hemen satışa sunuldu.

    Kaynak: apple.com ↗

  795. Programlar 7 Ocak 2003

    Safari web tarayıcısının genel betası yayımlandı

    Apple, KDE'nin açık kaynak KHTML motoru üzerine kurulan Safari tarayıcısını Mac OS X için tanıttı ve ücretsiz genel beta olarak indirmeye açtı.

    Kaynak: apple.com ↗

  796. Bilim & uzay 14 Nisan 2003

    İnsan Genom Projesi

    İnsan genomunu haritalayan uluslararası proje, planlanandan iki yıl önce tamamlandığını duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  797. İnternet 5 Mayıs 2003

    LinkedIn yayına başladı

    Reid Hoffman ve arkadaşlarının Aralık 2002'de kurduğu iş odaklı sosyal ağ LinkedIn, 5 Mayıs 2003'te yayına açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  798. Programlar 27 Mayıs 2003

    WordPress

    Matt Mullenweg ve Mike Little'ın açık kaynaklı blog yazılımı WordPress yayımlandı; bugün içerik yönetim sistemi kullanan sitelerin yarıdan fazlası onunla çalışıyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  799. Programlar 23 Haziran 2003

    Apple, Xcode geliştirme ortamını tanıttı

    Apple, 23 Haziran 2003'te San Francisco'daki WWDC 2003'te Mac OS X uygulamaları geliştirmek için hazırladığı Xcode geliştirme ortamını tanıttı.

    Kaynak: apple.com ↗

  800. Sinemalar Temmuz 2003

    Prasads Multiplex (Hindistan) açıldı

    LV Prasad Group, Haydarabad'daki sinemasını Temmuz 2003'te Prasad IMAX adıyla açtı. Aralık 2022'de açılan yenilenmiş 64 fit yüksekliğinde ve 101,6 fit genişliğindeki (19,5 × 31 metre) perdesi, Hindistan'ın en büyük sinema perdesi olarak tanıtıldı. Salon 630 koltukludur.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · m.sakshipost.com ↗

  801. İnternet 1 Ağustos 2003

    Myspace açıldı

    Sosyal ağ sitesi Myspace yayına girdi. Küresel kitleye ulaşan ilk sosyal ağ oldu; teknoloji, popüler kültür ve müzik üzerinde büyük etki bıraktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  802. Mobil 27 Ağustos 2003

    Nokia 1100 duyuruldu

    Nokia 1100, 27 Ağustos 2003'te duyuruldu ve yılın son çeyreğinde satışa çıktı. 250 milyondan fazla satarak tüm zamanların en çok satan cep telefonu oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  803. Programlar 29 Ağustos 2003

    Skype

    İnternet üzerinden ücretsiz sesli görüşme programı Skype'ın ilk genel beta sürümü yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  804. Oyun 12 Eylül 2003

    Steam

    Valve'ın dijital oyun dağıtım platformu Steam, betadan çıkarak yayına açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  805. Donanım 23 Eylül 2003

    AMD Athlon 64

    AMD, K8 mimarisine dayanan 64 bitlik Athlon 64 işlemciyi çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  806. Bilim & uzay Türkiye 27 Eylül 2003

    BİLSAT-1 yörüngede

    TÜBİTAK Uzay'ın tasarım ve geliştirmesine katıldığı yer gözlem mikro uydusu BİLSAT-1, Rusya'daki Plesetsk'ten Kosmos-3M roketiyle fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  807. Mobil 7 Ekim 2003

    Nokia N-Gage piyasaya çıktı

    Nokia, cep telefonu ile el oyun konsolunu birleştiren N-Gage'i satışa sundu. Cihaz GSM ağında çalışıyor, Symbian OS üzerinde Series 60 platformunu kullanıyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  808. Oyun 29 Ekim 2003

    Call of Duty yayımlandı

    Infinity Ward'ın geliştirip Activision'ın yayımladığı birinci şahıs nişancı oyunu Call of Duty, Windows için çıktı; serinin ilk oyunudur.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  809. Yazılım Kasım 2003

    Fedora Core 1 yayımlandı

    Fedora'nın ilk sürümü Fedora Core 1 genel kullanıma sunuldu. "Yarrow" kod adlı sürüm Red Hat Linux 9'a dayanıyordu.

    Kaynak: fedoraproject.org ↗ · Wikipedia ↗

  810. Programlar Kasım 2003

    Inkscape'in ilk sürümü 0.35 yayımlandı

    Sodipodi'den 2003'te ayrılan dört geliştiricinin başlattığı açık kaynaklı vektör çizim programı Inkscape, ilk sürümü 0.35'i Kasım 2003'te yayımladı. Sürüm Sodipodi 0.32 kod tabanına dayanıyordu.

    Kaynak: lists.inkscape.org ↗ · Wikipedia ↗

  811. Programlar Kasım 2003

    KeePass parola yöneticisi yayımlandı

    Dominik Reichl'in geliştirdiği ücretsiz ve açık kaynaklı parola yöneticisi KeePass ilk kez yayımlandı.

    Kaynak: keepass.info ↗ · Wikipedia ↗

  812. Programlar 24 Kasım 2003

    Notepad++

    Don Ho'nun geliştirdiği ücretsiz metin ve kaynak kod düzenleyicisi Notepad++ ilk kez yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  813. Mobil Türkiye 2004

    Aria ve Aycell birleşti, Avea doğdu

    Türk Telekom'un Aycell'i ile İş Bankası Grubu'nun Aria'sı 2004'te birleşti. Yeni şirket 15 Ekim 2004'te Avea adını aldı ve bu markayla hizmet vermeye başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  814. Programlar 6 Ocak 2004

    GarageBand tanıtıldı

    Apple, Macworld Expo'da iLife '04 paketiyle Mac'i kayıt stüdyosuna çeviren müzik uygulaması GarageBand'i tanıttı. Paket 16 Ocak 2004'te 49 dolardan satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗ · Wikipedia ↗

  815. İnternet Türkiye 23 Ocak 2004

    Elektronik İmza Kanunu (5070) yayımlandı

    15 Ocak 2004'te kabul edilen 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu Resmî Gazete'de yayımlandı ve altı ay sonra yürürlüğe girdi. Kanuna göre güvenli elektronik imza, elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur.

    Kaynak: kamusm.bilgem.tubitak.gov.tr ↗ · memurlar.net ↗

  816. İnternet 4 Şubat 2004

    TheFacebook

    Mark Zuckerberg, Harvard öğrencileri için TheFacebook'u açtı; site kısa sürede dünyanın en büyük sosyal ağına dönüştü.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  817. İnternet 10 Şubat 2004

    Flickr fotoğraf paylaşım sitesi açıldı

    Stewart Butterfield ve Caterina Fake'in kurduğu Vancouver merkezli Ludicorp, fotoğraf paylaşım hizmeti Flickr'ı yayına açtı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  818. Etimoloji 12 Şubat 2004

    "Podcast" kelimesi

    "Podcast", "iPod" ile "broadcast" (yayın) sözcüklerinin birleşimidir. Kelime ilk kez Ben Hammersley'in The Guardian gazetesindeki yazısında, internetten dinlenen ses yayınlarına ad arayan bir soru olarak geçti.

    İngilizce: podcast · Almanca: Podcast

    Kaynak: Wikipedia ↗

  819. Yazılım 15 Mart 2004

    Markdown tanıtıldı

    John Gruber, düz metni HTML'e çeviren Markdown aracını ve biçimlendirme sözdizimini 15 Mart 2004'te kendi sitesi Daring Fireball'da duyurdu. Amaç, web yazarlarının sade ve okunabilir bir düz metin biçimiyle yazabilmesiydi.

    Kaynak: daringfireball.net 1 ↗ · daringfireball.net 2 ↗

  820. Yazılım 24 Mart 2004

    Spring Framework 1.0 yayımlandı

    Java için geliştirilen Spring Framework'ün 1.0 kararlı sürümü duyuruldu. Duyuru, Spring'i hafif bir kapsayıcı, AOP desteği, işlem (transaction) yönetimi ve web MVC çatısı sunan eksiksiz bir Java/J2EE uygulama çatısı olarak tanımlıyordu.

    Kaynak: spring.io ↗

  821. İnternet 1 Nisan 2004

    Gmail

    Google, o dönem için çok büyük sayılan 1 GB depolamalı e-posta servisi Gmail'i davetli beta olarak duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  822. Bilim & uzay 1 Temmuz 2004

    Cassini, Satürn yörüngesine giren ilk uzay aracı oldu

    NASA, ESA ve İtalya Uzay Ajansı'nın Cassini-Huygens aracı 1 Temmuz 2004'te 97 dakikalık motor ateşlemesiyle Satürn yörüngesine girdi ve gezegenin yörüngesine giren ilk uzay aracı oldu. Huygens sondasının Titan'a inişi bundan ayrı, 2005'te gerçekleşti.

    Kaynak: sci.esa.int ↗ · science.nasa.gov ↗

  823. Yazılım 13 Temmuz 2004

    PHP 5 yayımlandı

    PHP ekibi PHP 5'in son sürümünü duyurdu. Sürüm, yeni bir nesne modeli içeren Zend Engine II'yi, SimpleXML eklentisini, yerleşik SOAP desteğini ve MySQLi eklentisini getirdi; SQLite de PHP ile birlikte dağıtılmaya başladı.

    Kaynak: php.net ↗

  824. Mobil 27 Temmuz 2004

    Motorola Razr V3

    Motorola, yaklaşık 13 mm kalınlığındaki kapaklı telefonu Razr V3'ü 27 Temmuz 2004'te Chicago'da tanıttı. Telefon büyük satış başarısı gördü; 2007 sonuna kadar yaklaşık 100 milyon adet satıldığı tahmin ediliyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  825. Yazılım 4 Ekim 2004

    Nginx web sunucusu yayımlandı

    Igor Sysoev'in 2002'de geliştirmeye başladığı nginx web sunucusu, 4 Ekim 2004'te herkese açık olarak yayımlandı. Tarih, ilk yapay uydu Sputnik 1'in fırlatılışının 47. yıl dönümüne denk getirildi.

    Kaynak: blog.nginx.org ↗ · Wikipedia ↗

  826. Yazılım 20 Ekim 2004

    Ubuntu'nun ilk sürümü 4.10 yayımlandı

    Linux dağıtımı Ubuntu, "Warty Warthog" kod adlı 4.10 sürümüyle ilk kez yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  827. Yazılım 9 Kasım 2004

    Firefox 1.0

    Mozilla, Firefox web tarayıcısının 1.0 sürümünü yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  828. Oyun 16 Kasım 2004

    Half-Life 2 çıktı

    Valve, 1998 tarihli Half-Life'ın devamı olan Half-Life 2'yi Windows için yayımladı. Oyun Source motoruyla geliştirildi ve oynamak için Steam gerekiyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  829. Oyun 21 Kasım 2004

    Nintendo DS satışa çıktı

    Çift ekranlı, alt ekranı dokunmatik el konsolu Nintendo DS önce Kuzey Amerika'da satışa sunuldu. Tüm modelleriyle 154 milyon adet sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  830. Oyun 23 Kasım 2004

    World of Warcraft

    Blizzard'ın çok oyunculu çevrim içi rol yapma oyunu World of Warcraft Kuzey Amerika'da çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  831. Programlar 7 Aralık 2004

    Mozilla Thunderbird 1.0

    Mozilla'nın e-posta istemcisi Thunderbird'ün 1.0 sürümü 7 Aralık 2004'te yayımlandı. İlk üç günde 500.000'den, on günde 1.000.000'dan fazla indirildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  832. Oyun 12 Aralık 2004

    PlayStation Portable (PSP) Japonya'da çıktı

    Sony'nin el konsolu PSP, Japonya'da 19.800 yen fiyatla satışa çıktı. Oyun ve film için UMD optik diskini kullanan konsol, Mart 2012'ye kadar 76,4 milyon adetten fazla sattı.

    Kaynak: sonyinteractive.com ↗ · Wikipedia ↗

  833. Donanım 2005

    Arduino kartı yayımlandı

    İtalya'daki Interaction Design Institute Ivrea'da Massimo Banzi ve ekibinin öğrenciler için geliştirdiği düşük maliyetli, açık kaynaklı mikrodenetleyici kartı Arduino 2005'te yayımlandı. Adını Ivrea'daki Bar di Re Arduino'dan aldı.

    Kaynak: spectrum.ieee.org ↗ · Wikipedia ↗

  834. Yazılım Türkiye 2005

    Pardus

    TÜBİTAK'ın geliştirdiği yerli Linux dağıtımı Pardus'un ilk canlı CD sürümü yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  835. Programlar 11 Ocak 2005

    Apple, Pages kelime işlemcisini tanıttı

    Apple, yeni kelime işlemcisi Pages ile Keynote 2'yi içeren iWork '05 paketini 79 dolar fiyatla duyurdu. Paket ABD'de 22 Ocak, dünya genelinde 29 Ocak 2005'te satışa çıkacaktı.

    Kaynak: apple.com ↗ · Wikipedia ↗

  836. Donanım 11 Ocak 2005

    Mac mini tanıtıldı

    Apple, 499 dolardan başlayan küçük masaüstü bilgisayarı Mac mini'yi tanıttı. Yaklaşık 5 cm (iki inç) yüksekliğindeki ve 2,9 libre (yaklaşık 1,3 kg) ağırlığındaki bilgisayar PowerPC G4 işlemci kullanıyordu; ABD'de 22 Ocak'ta satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  837. Bilim & uzay 14 Ocak 2005

    Huygens sondası Titan'a indi

    Cassini-Huygens görevinin Huygens sondası Satürn'ün uydusu Titan'a indi. Bu, dış Güneş Sistemi'nde yapılan ilk iniş ve Ay dışındaki bir uyduya yapılan ilk iniş oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  838. Dağlar 14 Ocak 2005

    Shishapangma (Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    8.000 metreyi aşan 14 dağın en alçağı olan 8.027 metrelik Shishapangma, Çin'de, Tibet'tedir. İtalyan Simone Moro ve Polonyalı Piotr Morawski 14 Ocak 2005'te zirveye ilk kış çıkışını yaptı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia ↗

  839. İnternet 8 Şubat 2005

    Google Maps

    Google, web tabanlı harita hizmeti Google Maps'i şirket blogunda duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  840. Sağlık 27 Şubat 2005

    DSÖ Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi yürürlüğe girdi

    Dünya Sağlık Asamblesi'nin 21 Mayıs 2003'te kabul ettiği Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi yürürlüğe girdi. Sözleşme, Dünya Sağlık Örgütü çatısı altında müzakere edilen ilk uluslararası antlaşmadır.

    Kaynak: fctc.who.int ↗

  841. Yazılım Nisan 2005

    Mercurial sürüm denetim sistemi duyuruldu

    Matt Mackall (bugünkü adıyla Olivia Mackall), dağıtık sürüm denetim sistemi Mercurial'ın 0.1 sürümünü Linux çekirdeği e-posta listesinde duyurdu. İlk sürüm 600 satırdan kısa Python koduydu. Proje, BitKeeper'ın ücretsiz sürümü çekilince, Git'ten birkaç gün sonra başladı.

    Kaynak: lkml.iu.edu ↗ · Wikipedia ↗

  842. Yazılım 7 Nisan 2005

    Git

    Linus Torvalds, Linux çekirdeğinin geliştirilmesi için sürüm kontrol sistemi Git'i yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  843. İnternet 23 Nisan 2005

    YouTube'da ilk video

    Kurucu ortak Jawed Karim'in "Me at the zoo" videosu YouTube'a yüklenen ilk video oldu; şirket 14 Şubat 2005'te kurulmuştu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  844. Programlar 8 Haziran 2005

    Unity oyun motoru yayımlandı

    Unity Technologies'in oyun motoru Unity, Apple'ın WWDC konferansında Mac OS X için duyurulup yayımlandı. Motor sonradan masaüstü, mobil, konsol ve sanal gerçeklik platformlarına genişledi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  845. İnternet 23 Haziran 2005

    Reddit yayına başladı

    Virginia Üniversitesi'nden oda arkadaşları Steve Huffman ve Alexis Ohanian, Y Combinator desteğiyle Reddit'i yayına açtı. Site ilk olarak Common Lisp ile yazılmıştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  846. Programlar 28 Haziran 2005

    Google Earth

    Uydu görüntüleriyle dünyayı üç boyutlu gezdiren Google Earth yayımlandı; temeli Keyhole'un EarthViewer'ıydı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  847. Yazılım Temmuz 2005

    Django web çatısı açık kaynak olarak yayımlandı

    ABD'nin Kansas eyaletindeki Lawrence'ta bir gazetenin web birimi World Online'da geliştirilen Python web çatısı Django, Temmuz 2005'te BSD lisansıyla herkese açıldı. Adını gitarist Django Reinhardt'tan alır.

    Kaynak: docs.djangoproject.com ↗ · Wikipedia ↗

  848. Mobil 7 Eylül 2005

    iPod nano tanıtıldı

    Apple, iPod mini'nin yerini alan flaş bellekli iPod nano'yu 2 ve 4 GB seçenekle tanıttı. Şirket cihazın standart bir kurşun kalemden ince olduğunu duyurdu.

    Kaynak: apple.com ↗ · Wikipedia ↗

  849. Sağlık Türkiye 15 Eylül 2005

    Aile hekimliği Düzce'de pilot olarak başladı

    Türkiye'de aile hekimliği uygulaması ilk kez Düzce'de pilot olarak başladı. Uygulama sonraki yıllarda yaygınlaştırıldı ve 2010 yılı sonunda bütün Türkiye'ye ulaştı.

    Kaynak: dergipark.org.tr ↗ · medimagazin.com.tr ↗

  850. Yapay zekâ 8 Ekim 2005

    Sürücüsüz araç Stanley DARPA Grand Challenge'ı kazandı

    Stanford'un Sebastian Thrun yönetimindeki sürücüsüz aracı Stanley, 212 km'lik arazi parkurunu 6 saat 53 dakikada bitirerek 2005 DARPA Grand Challenge'ı ve 2 milyon dolarlık ödülü kazandı.

    Kaynak: Wikipedia: DARPA Grand Challenge (2005 ↗ · Wikipedia: Stanley (vehicle ↗

  851. Programlar 19 Ekim 2005

    Apple, Aperture fotoğraf programını tanıttı

    Apple, profesyonel fotoğrafçılar için Aperture'ı tanıttı. Şirket programı, çekimden sonra gereken her şeyi sunan ilk hepsi bir arada post prodüksiyon aracı olarak duyurdu; program RAW dosyalarla çalışmayı kolaylaştırıyordu ve Kasım 2005'te 499 dolara satışa çıkacaktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  852. İnternet Türkiye 14 Kasım 2005

    Türk Telekom özelleştirildi

    Türk Telekom'un özelleştirmesi tamamlandı ve şirketin yüzde 55 hissesi Ojer Telekomünikasyon A.Ş.'ye devredildi. Bu olay şirketin kuruluşundan ayrıdır.

    Kaynak: ttyatirimciiliskileri.com.tr ↗

  853. Oyun 22 Kasım 2005

    Xbox 360 satışa çıktı

    Microsoft'un ilk Xbox'tan sonraki konsolu Xbox 360, ABD ve Kanada'da satışa sunuldu. Yedinci nesil konsol, PlayStation 3 ve Wii ile rekabet etti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  854. Sağlık 27 Kasım 2005

    Dünyada ilk kısmi yüz nakli

    Fransa'nın Amiens Üniversite Hastanesi'nde Bernard Devauchelle ve Jean-Michel Dubernard'ın ekibi, köpek saldırısında yüzü yaralanan Isabelle Dinoire'a ölü vericiden burun, dudak ve çene dokusu nakletti. Türkiye'deki ilk tam yüz nakli 2012'de yapıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · guinnessworldrecords.com ↗

  855. Yazılım 13 Aralık 2005

    Ruby on Rails 1.0 yayımlandı

    David Heinemeier Hansson'un Basecamp üzerindeki çalışmasından çıkardığı web çatısı Ruby on Rails, ilk açık kaynak sürümünden 15 ay sonra 1.0 sürümüne ulaştı.

    Kaynak: rubyonrails.org ↗ · Wikipedia ↗

  856. Etimoloji 2006

    "Crowdsourcing" kelimesi

    "Crowd" (kalabalık) ile "outsourcing" (dış kaynak kullanımı) sözcüklerinin birleşimidir. Wired dergisinin editörleri Jeff Howe ve Mark Robinson, 2006'da işin internet üzerinden kalabalığa yaptırılmasını anlatmak için türetti.

    Latince kök: surgere · İngilizce: crowdsourcing · Almanca: Crowdsourcing

    Kaynak: Wikipedia ↗

  857. İnternet Türkiye 2006

    TTNET kuruldu

    Türk Telekom Grubu'nun internet servis sağlayıcısı TTNET 2006'da kuruldu. Şirketin markası, 26 Ocak 2016'da grubun öteki markalarıyla birlikte tek "Türk Telekom" markası altında birleştirildi.

    Kaynak: ttyatirimciiliskileri.com.tr ↗ · Wikipedia ↗

  858. Donanım 10 Ocak 2006

    MacBook Pro tanıtıldı

    Apple, Intel Core Duo işlemcili, 15 inçlik dizüstü bilgisayarı MacBook Pro'yu tanıttı. Apple'a göre bilgisayar PowerBook G4'ün dört katına kadar performans veriyordu; iSight kamera ve mıknatıslı MagSafe güç bağlantısıyla geldi, fiyatı 1.999 dolardan başlıyordu.

    Kaynak: apple.com ↗

  859. İnternet 14 Mart 2006

    Amazon S3 bulut depolama hizmeti açıldı

    Amazon Web Services, geliştiricilere web üzerinden veri saklama ve çekme imkânı veren Amazon S3 hizmetini duyurdu. Başlangıç fiyatı aylık gigabayt başına 15 sentti.

    Kaynak: press.aboutamazon.com ↗ · Wikipedia ↗

  860. Mobil Türkiye Mayıs 2006

    Vodafone, Telsim'i devraldı

    Vodafone, Türkiye'nin mobil operatörlerinden Telsim'in varlıklarını TMSF'den satın alma işlemini Mayıs 2006'da tamamladı. Anlaşma Aralık 2005'te duyurulmuştu; Telsim daha sonra Vodafone markasına geçti.

    Kaynak: sec.gov ↗ · lightreading.com ↗

  861. Dağlar Türkiye 15 Mayıs 2006

    Everest (Nepal–Çin): zirveye çıkan ilk Türk kadın

    Eylem Elif Maviş, dünyanın en yüksek dağı olan 8.848 metrelik Everest'in (Nepal–Çin sınırı) zirvesine çıkan ilk Türk kadın dağcı oldu. Aynı ekipten Haldun Ülkenli, Serkan Girgin ve Soner Büyükatalay da zirveye ulaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · bianet.org ↗

  862. Sağlık 8 Haziran 2006

    HPV aşısı Gardasil onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), rahim ağzı kanserine yol açabilen insan papilloma virüsüne (HPV) karşı geliştirilen Gardasil aşısına 9–26 yaş arası kadınlar için ruhsat verdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  863. İnternet 15 Temmuz 2006

    Twitter

    Kısa mesaj tabanlı sosyal ağ Twitter halka açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  864. Donanım 27 Temmuz 2006

    Intel Core 2

    Intel, Core 2 işlemci ailesini çıkardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  865. Bilim & uzay 24 Ağustos 2006

    Plüton cüce gezegen sayıldı

    Uluslararası Astronomi Birliği, 24 Ağustos 2006'da Prag'daki genel kurulda gezegen tanımını oyladı. Güneş Sistemi'nde sekiz gezegen kaldı; Plüton yeni "cüce gezegen" sınıfına alındı.

    Kaynak: iauarchive.eso.org ↗

  866. Yazılım 26 Ağustos 2006

    jQuery 1.0 yayımlandı

    John Resig, web sayfalarında JavaScript ile öğe seçme, olay ve animasyon işlerini kısaltan jQuery kütüphanesinin 1.0 sürümünü projenin blogunda duyurdu.

    Kaynak: blog.jquery.com ↗

  867. Mobil 26 Eylül 2006

    Nokia N95 duyuruldu

    Nokia, 26 Eylül 2006'da N95'i duyurdu. İki yönlü sürgülü telefonda 5 megapiksel kamera vardı ve yerleşik GPS alıcısı taşıyan ilk Nokia telefonuydu; cihaz Mart 2007'de satışa çıktı.

    Kaynak: mobilephonemuseum.com ↗ · Wikipedia ↗

  868. Programlar 5 Ekim 2006

    Zotero 1.0'ın genel betası yayımlandı

    George Mason Üniversitesi'ndeki Tarih ve Yeni Medya Merkezi, özgür ve açık kaynaklı kaynakça yönetim programı Zotero'nun 1.0 genel beta sürümünü yayımladı. Programın adı Arnavutça "ustalaşmak" anlamındaki zotëroj fiilinden gelir.

    Kaynak: zotero.org ↗ · Wikipedia ↗

  869. Sinemalar 7 Ekim 2006

    GV VivoCity (Singapur) açıldı

    Golden Village'ın VivoCity alışveriş merkezindeki sineması Singapur'da açıldı. 15 salonlu sinema, salon sayısıyla Singapur'un en büyük multipleksidir.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗

  870. Programlar 11 Ekim 2006

    Google Docs & Spreadsheets tanıtıldı

    Google, satın aldığı Writely kelime işlemcisini kendi Spreadsheets uygulamasıyla birleştirerek tarayıcıda çalışan Google Docs & Spreadsheets'i San Francisco'daki Office 2.0 konferansında tanıttı; bugünkü Google Dokümanlar'ın başlangıcıdır.

    Kaynak: googleblog.blogspot.com ↗

  871. Programlar 31 Ekim 2006

    Calibre, libprs500 adıyla başladı

    E-kitap yönetim programı Calibre, 31 Ekim 2006'da libprs500 adıyla ortaya çıktı. Kovid Goyal onu Sony PRS-500 e-kitap okuyucusunu Linux'ta kullanabilmek için yazdı; program 2008 ortasında Calibre adını aldı.

    Kaynak: calibre-ebook.com ↗

  872. Oyun 11 Kasım 2006

    PlayStation 3 çıktı

    Sony'nin PlayStation 2'den sonraki konsolu PlayStation 3, Japonya'da satışa çıktı; Kuzey Amerika'ya 17 Kasım 2006'da geldi. Blu-ray diski birincil depolama ortamı olarak kullanan ilk konsoldu.

    Kaynak: sonyinteractive.com ↗ · Wikipedia ↗

  873. Yazılım 14 Kasım 2006

    Windows PowerShell 1.0 yayımlandı

    Microsoft, 14 Kasım 2006'da Barselona'daki IT Forum'un açılış konuşmasında Windows PowerShell 1.0'ın resmen yayımlandığını duyurdu. Komut satırı kabuğu, geliştirme döneminde Monad adıyla biliniyordu.

    Kaynak: devblogs.microsoft.com ↗ · Wikipedia ↗

  874. Oyun 19 Kasım 2006

    Nintendo Wii

    Hareketi algılayan kumandasıyla oyunu el hareketleriyle oynatan Wii, Kuzey Amerika'da satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  875. Mobil Türkiye 2007

    Türkiye'de mobil imza hizmeti başladı

    Turkcell, sertifika sağlayıcı E-Güven ile 2007'de mobil imza hizmetini başlattı; Türkiye'de ilk kez telefonla nitelikli elektronik imza atılabildi. Gemalto altyapılı bu dağıtım o dönem dünyanın en büyük mobil imza projesi diye duyuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · securetechalliance.org ↗

  876. Programlar Ocak 2007

    VirtualBox açık kaynak olarak yayımlandı

    Alman şirketi InnoTek, sanallaştırma programı VirtualBox'ın Açık Kaynak Sürümü'nü (OSE) GNU Genel Kamu Lisansı (GPL) sürüm 2 ile yayımladı. Sun Microsystems, InnoTek'i Şubat 2008'de satın aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · linux.com ↗

  877. İnternet 16 Ocak 2007

    Netflix internetten yayına başladı

    DVD kiralama şirketi Netflix, filmleri internet üzerinden izletmeye başladı; çevrim içi dizi-film izleme dönemi açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  878. Yazılım 30 Ocak 2007

    Windows Vista satışa çıktı

    Microsoft, Windows Vista işletim sistemini 30 Ocak 2007'de Office 2007 ile birlikte tüketicilere sundu. Şirket bu çıkışı tarihindeki en önemli ürün lansmanı olarak tanıttı.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  879. İnternet Şubat 2007

    Tumblr açıldı

    David Karp'ın kurduğu mikroblog ve sosyal medya platformu Tumblr yayına başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  880. Programlar 19 Şubat 2007

    Adobe Lightroom 1.0 çıktı

    Fotoğraf düzenleme ve arşivleme programı Adobe Lightroom, 2006'daki Mac'e özel açık betanın ardından 19 Şubat 2007'de satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  881. Mobil Mart 2007

    M-Pesa mobil para hizmeti Kenya'da başladı

    Kenya'nın operatörü Safaricom, cep telefonuyla para yatırma, çekme ve gönderme sağlayan M-Pesa'yı başlattı. Adındaki "M" mobil, "pesa" Svahilice para demektir; hizmet banka hesabı gerektirmez.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · centreforpublicimpact.org ↗

  882. İnternet Türkiye 7 Mart 2007

    Türkiye'de YouTube'a mahkeme kararıyla erişim engellendi

    İstanbul 1. Sulh Ceza Mahkemesi'nin Atatürk'e hakaret içeren videolar gerekçesiyle verdiği 6 Mart 2007 tarihli kararı, en büyük internet sağlayıcısı Türk Telekom uyguladı ve YouTube'a erişim engellendi.

    Kaynak: en.wikinews.org ↗ · nbcnews.com ↗

  883. Sinemalar 22 Mart 2007

    Arena Cinemas Sihlcity (İsviçre) açıldı

    Arena Filmcity'nin ilk multipleksi 22 Mart 2007'de Zürih'teki Sihlcity alışveriş merkezinde açıldı. 18 salonlu sinema, 2017'de basında salon sayısıyla İsviçre'nin en büyük sineması olarak anıldı.

    Kaynak: theodora.ch ↗ · bzbasel.ch ↗

  884. Sinemalar 29 Mart 2007

    Hoyts Sylvia Park (Yeni Zelanda) açıldı

    Auckland'daki Sylvia Park alışveriş merkezinde Hoyts sineması açıldı. 30,6 metre genişliğindeki perdesi, Guinness Rekorlar Kitabı'na göre açıldığında dünyanın en büyük kalıcı 35 mm sinema perdesiydi.

    Kaynak: nzherald.co.nz ↗ · Wikipedia ↗

  885. Yazılım Mayıs 2007

    Scratch programlama dili yayımlandı

    MIT Media Lab'in Lifelong Kindergarten grubunun geliştirdiği Scratch, çocukların blokları birleştirerek hikâye, oyun ve animasyon programlayabildiği ücretsiz bir dil olarak kullanıma sunuldu.

    Kaynak: news.mit.edu ↗ · Wikipedia ↗

  886. İnternet Türkiye 4 Mayıs 2007

    5651 sayılı İnternet Kanunu kabul edildi

    İnternet ortamındaki yayınları ve bu yolla işlenen suçlarla mücadeleyi düzenleyen 5651 sayılı Kanun 4 Mayıs 2007'de kabul edildi ve 23 Mayıs 2007'de Resmî Gazete'de yayımlandı.

    Kaynak: resmigazete.gov.tr ↗

  887. Mobil 29 Haziran 2007

    iPhone

    9 Ocak 2007'de duyurulan ilk iPhone, ABD'de satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  888. Programlar 7 Ağustos 2007

    Apple, Numbers tablolama programını tanıttı

    Apple, 7 Ağustos 2007'de iWork '08 paketiyle tablolama programı Numbers'ı tanıttı. Numbers, esnek bir tuval üzerinde "akıllı tablolar" kavramını getirdi; paket 79 dolara satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  889. Oyun 21 Ağustos 2007

    BioShock çıktı

    2K Boston ve 2K Australia'nın geliştirdiği, 2K'nın yayımladığı BioShock, Kuzey Amerika'da Windows ve Xbox 360 için çıktı; Avrupa ve Avustralya'ya 24 Ağustos'ta geldi. Oyun, iş insanı Andrew Ryan'ın kurduğu su altı şehri Rapture'da geçer.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · store.steampowered.com ↗

  890. İnternet 23 Ağustos 2007

    Twitter'da # etiketinin önerilmesi

    Chris Messina, Twitter'da konuları gruplamak için # işaretinin kullanılmasını önerdi (#barcamp). Messina bu fikrin patentini almadı; etiketler daha sonra "hashtag" adıyla yaygınlaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  891. Mobil 5 Eylül 2007

    iPod touch tanıtıldı

    Apple, iPhone'daki çoklu dokunmatik arayüzü taşıyan iPod touch'ı tanıttı. Wi-Fi'yi ilk kez bir iPod'a getiren cihazda Safari tarayıcısı, YouTube uygulaması ve iTunes Wi-Fi Music Store vardı.

    Kaynak: apple.com ↗

  892. Oyun 10 Ekim 2007

    Portal çıktı

    Valve'ın bulmaca oyunu Portal, The Orange Box derlemesinin parçası olarak Windows ve Xbox 360 için yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  893. Donanım 16 Ekim 2007

    Asus Eee PC

    Netbook kategorisini başlatan ilk Asus Eee PC (701) Tayvan'da satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  894. Sinemalar 18 Ekim 2007

    The Grand Cinema (Hong Kong, Çin) açıldı

    Hong Kong'da Kowloon metro istasyonundaki Elements alışveriş merkezinde The Grand Cinema açıldı. 12 salonu ve 1.600'ü aşkın koltuğuyla döneminde Hong Kong'un en çok salonlu, en büyük multipleks sinemasıydı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · Wikipedia ↗

  895. Yapay zekâ 3 Kasım 2007

    Sürücüsüz araç Boss DARPA Urban Challenge'ı kazandı

    Carnegie Mellon Üniversitesi'nin Tartan Racing takımının sürücüsüz aracı Boss, Kaliforniya Victorville'de kent trafiğini canlandıran parkurda yapılan DARPA Urban Challenge'ı kazandı ve 2 milyon dolarlık büyük ödülü aldı.

    Kaynak: cmu.edu ↗ · technologyreview.com ↗

  896. Mobil 5 Kasım 2007

    Android duyuruldu

    Google ve ortakları, açık kaynaklı mobil işletim sistemi Android'i duyurdu; bugün dünyanın en yaygın telefon işletim sistemi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  897. Mobil 19 Kasım 2007

    Amazon Kindle

    Amazon'un e-kitap okuyucusu Kindle satışa çıktı; kitaplar kablosuz bağlantıyla doğrudan cihaza indirilebiliyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  898. Programlar 2008

    Dropbox

    MIT öğrencileri Drew Houston ve Arash Ferdowsi'nin 2007'de kurduğu dosya eşitleme hizmeti Dropbox resmen kullanıma açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  899. Donanım 15 Ocak 2008

    MacBook Air tanıtıldı

    Apple, 15 Ocak 2008'de MacBook Air'i "dünyanın en ince dizüstü bilgisayarı" olarak tanıttı. 13,3 inç ekranlı bilgisayarın kalınlığı en ince yerinde 0,16, en kalın yerinde 0,76 inçti.

    Kaynak: apple.com ↗

  900. Sinemalar 17 Ocak 2008

    Cinema City Aréna (Macaristan) açıldı

    Budapeşte'deki Aréna Plaza alışveriş merkezinde açılan Cinema City Aréna'nın biri IMAX, beşi VIP olmak üzere 23 salonu vardı. Macar basını açıldığında onu Orta ve Doğu Avrupa'nın en büyük sineması olarak duyurdu.

    Kaynak: index.hu ↗ · cinematreasures.org ↗ · cspv.hu ↗

  901. Programlar 18 Ocak 2008

    Sublime Text 1.0 yayımlandı

    Jon Skinner'ın geliştirdiği metin düzenleyicisi Sublime Text'in 1.0 sürümü Windows için yayımlandı. Linux ve macOS desteği 2012'deki 2.0 sürümüyle geldi.

    Kaynak: sublimetext.com ↗ · Wikipedia ↗

  902. Mobil 6 Mart 2008

    Apple, iPhone SDK'yı ve App Store'u duyurdu

    Apple, iPhone 2.0 yazılımının betasıyla birlikte geliştiricilere iPhone SDK'yı sundu ve App Store'u ilk kez duyurdu. Geliştiriciler fiyatı kendileri belirleyecek ve satış gelirinin yüzde 70'ini alacaktı. Yazılımın haziranda çıkacağı açıklandı.

    Kaynak: apple.com ↗

  903. Yazılım 10 Nisan 2008

    GitHub

    Git tabanlı kod barındırma ve iş birliği sitesi GitHub yayına açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  904. İnternet Türkiye Mayıs 2008

    Türk Telekom hisseleri borsada işlem görmeye başladı

    Türk Telekom hisselerinin yüzde 15'i halka arz edildi ve hisseler Mayıs 2008'de İstanbul borsasında işlem görmeye başladı. Halka arz, şirketin 2005'teki özelleştirilmesinden sonraki ayrı bir adımdı.

    Kaynak: ttyatirimciiliskileri.com.tr ↗

  905. Sağlık Türkiye 19 Mayıs 2008

    Türkiye'de kapalı alanlarda sigara yasağı başladı

    19 Ocak 2008'de yayımlanan 5727 sayılı Kanun, kamuya açık kapalı alanlarda tütün ürünü içilmesini yasakladı ve dört ay sonra, 19 Mayıs 2008'de yürürlüğe girdi. Lokanta, kahvehane ve barlar için yasak 18 ay sonra, 19 Temmuz 2009'da başladı.

    Kaynak: resmigazete.gov.tr ↗ · Wikipedia ↗

  906. Programlar Haziran 2008

    Evernote herkese açıldı

    Stepan Pachikov'un 2007'de kurduğu not alma uygulaması Evernote, Haziran 2008'de ilk genel sürümüyle herkesin kullanımına açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · techcrunch.com ↗

  907. Bilim & uzay Türkiye 12 Haziran 2008

    Türksat 3A uydusu fırlatıldı

    Thales Alenia Space'in ürettiği haberleşme uydusu Türksat 3A, 12 Haziran 2008'de Fransız Guyanası'ndaki Kourou'dan Ariane 5 roketiyle fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  908. Mobil 10 Temmuz 2008

    App Store

    Apple, iPhone uygulama mağazası App Store'u açtı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  909. Mobil 11 Temmuz 2008

    iPhone 3G satışa çıktı

    Apple'ın 3G ağ desteği getiren ikinci iPhone modeli iPhone 3G, 21 ülkede satışa çıktı. Apple, ilk hafta sonunda bir milyon adet sattığını açıkladı; ilk iPhone'da bu sayıya 74 günde ulaşılmıştı.

    Kaynak: apple.com ↗

  910. Yazılım 2 Eylül 2008

    Google Chrome

    Google, Chrome web tarayıcısının ilk sürümünü Windows için beta olarak yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  911. Bilim & uzay 10 Eylül 2008

    Büyük Hadron Çarpıştırıcısı ilk kez çalıştı

    CERN'deki 27 kilometrelik Büyük Hadron Çarpıştırıcısı (LHC) çalıştırıldı ve halkada ilk protonlar dolaştırıldı.

    Kaynak: home.cern ↗

  912. İnternet 15 Eylül 2008

    Stack Overflow herkese açıldı

    Jeff Atwood ve Joel Spolsky'nin kurduğu programlama soru-cevap sitesi Stack Overflow, açık beta ile herkesin kullanımına açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  913. Oyun Türkiye 16 Eylül 2008

    Mount & Blade

    Ankaralı TaleWorlds Entertainment'ın geliştirdiği Mount & Blade yayımlandı ve dünya çapında tanınan ilk Türk yapımı oyunlardan biri oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  914. İnternet 25 Eylül 2008

    DuckDuckGo arama motoru yayına girdi

    Gabriel Weinberg'in kurduğu arama motoru DuckDuckGo yayına girdi. İnternet gizliliğine odaklanan şirket, kullanıcıların IP adreslerini ve kullanıcı bilgilerini saklamadığını belirtir.

    Kaynak: duckduckgo.com ↗ · Wikipedia ↗

  915. Mobil Ekim 2008

    İlk Android telefon

    Android işletim sistemini kullanan ilk ticari cihaz HTC Dream (T-Mobile G1) satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  916. İnternet 7 Ekim 2008

    Spotify

    Müzik dinleme servisi Spotify, İsveç, Finlandiya, Fransa, Norveç ve İspanya'da yayına başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  917. Mobil 22 Ekim 2008

    Android Market kullanıma açıldı

    Google'ın uygulama mağazası Android Market, ilk Android telefon T-Mobile G1 ile birlikte kullanıcılara açıldı. Açılış günü mağazada 50'den fazla uygulama vardı; ücretli uygulama dağıtımı sonraki yılın ilk çeyreği için duyuruldu.

    Kaynak: android-developers.googleblog.com ↗

  918. Mobil Türkiye Kasım 2008

    Türkiye'de mobil numara taşınabilirliği

    Türkiye'de cep telefonu aboneleri numaralarını değiştirmeden başka bir operatöre geçebilmeye başladı. Taşıma ücretsizdi ve 2–6 gün sürüyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  919. Yazılım 3 Aralık 2008

    Python 3.0 yayımlandı

    Python dilinin 3.0 sürümü 3 Aralık 2008'de yayımlandı. Bu büyük sürüm 2.x serisiyle geriye dönük uyumsuzdu: sözlük ve dize gibi yerleşik nesnelerin çalışması değişti, eskimiş özellikler kaldırıldı.

    Kaynak: python.org ↗

  920. İnternet Türkiye 18 Aralık 2008

    e-Devlet Kapısı

    Kamu hizmetlerini tek adreste toplayan e-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr) hizmete açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  921. Sinemalar 2009

    CGV Yeongdeungpo (Güney Kore) açıldı

    Seul'deki CGV Yeongdeungpo 2009'da açıldı. Starium salonunun yaklaşık 31,4 × 13 metrelik perdesi Guinness'e dünyanın en büyük sabit 35 mm sinema perdesi olarak girdi; unvan 2014'te Lotte Cinema World Tower'a geçti.

    Kaynak: cinematreasures.org 1 ↗ · Wikipedia ↗ · cinematreasures.org 2 ↗

  922. Yapay zekâ 2009

    ImageNet

    Fei-Fei Li'nin yönettiği büyük ölçekli etiketli görüntü veri kümesi ImageNet, CVPR 2009'da tanıtıldı. Veri kümesine dayanan ImageNet yarışması (ILSVRC) 2010'da başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  923. İnternet 3 Ocak 2009

    Bitcoin

    Satoshi Nakamoto takma adlı geliştirici, Bitcoin ağının ilk bloğunu (genesis block) oluşturdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  924. Dağlar 9 Şubat 2009

    Makalu (Nepal–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    Dünyanın beşinci en yüksek dağı olan 8.485 metrelik Makalu'ya (Nepal–Çin sınırı) kışın ilk kez İtalyan Simone Moro ile Kazak Denis Urubko çıktı; ek oksijen kullanmadılar.

    Kaynak: explorersweb.com ↗ · publications.americanalpineclub.org ↗

  925. Bilim & uzay 7 Mart 2009

    Kepler Uzay Teleskobu fırlatıldı

    NASA'nın başka yıldızların çevresinde Dünya büyüklüğünde gezegen aramak için tasarladığı Kepler, 7 Mart 2009'da fırlatıldı. 2018'de emekli edilene dek 2.662 ötegezegen keşfetti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  926. Donanım Türkiye 13 Mart 2009

    Türkiye'nin ilk yüksek hızlı tren hattı açıldı

    Ankara–Eskişehir yüksek hızlı tren (YHT) hattı işletmeye alındı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı bu hattı Türkiye'nin ilk yüksek hızlı tren hattı olarak anıyor.

    Kaynak: uab.gov.tr ↗

  927. İnternet 28 Nisan 2009

    Kickstarter yayına girdi

    Perry Chen, Yancey Strickler ve Charles Adler'in kurduğu kitlesel fonlama platformu Kickstarter yayına girdi. Şirket Brooklyn, New York'ta kuruldu.

    Kaynak: updates.kickstarter.com ↗ · Wikipedia ↗

  928. Mobil Mayıs 2009

    WhatsApp

    Brian Acton ve Jan Koum'un kurduğu WhatsApp, iPhone için App Store'da yayımlandı; bugün dünyanın en yaygın mesajlaşma uygulamalarından biri.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  929. Yazılım 27 Mayıs 2009

    Node.js ilk kez yayımlandı

    Ryan Dahl'ın yazdığı Node.js, JavaScript'i tarayıcı dışında, sunucu tarafında çalıştırmaya yarayan bir çalışma ortamı olarak ilk kez yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  930. Mobil 6 Haziran 2009

    Palm Pre satışa çıktı

    Palm'ın Linux tabanlı webOS işletim sistemini kullanan ilk akıllı telefonu Palm Pre, ABD'de 6 Haziran 2009'da Sprint üzerinden satışa sunuldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  931. Mobil 19 Haziran 2009

    iPhone 3GS satışa çıktı

    Apple'ın 8 Haziran 2009'da duyurduğu iPhone 3GS ABD'de satışa çıktı. iPhone 3G'nin ardılı olan model video kaydı, otomatik odaklı 3 megapiksel kamera ve sesle kontrol getirdi; Apple'a göre iPhone 3G'den iki kata kadar hızlıydı.

    Kaynak: apple.com ↗

  932. Mobil Türkiye 30 Temmuz 2009

    Türkiye'de 3G

    Mobil operatörler 3G hizmetini başlattı; cep telefonlarında hızlı mobil internet dönemi açıldı.

    Kaynak: dunya.com ↗

  933. Bilim & uzay Türkiye 23 Eylül 2009

    İTÜ'nün küp uydusu ITUpSAT1 fırlatıldı

    İstanbul Teknik Üniversitesi'nde öğrencilerle geliştirilen küp uydu ITUpSAT1, 23 Eylül 2009'da Hindistan'daki Satish Dhawan Uzay Merkezi'nden PSLV-C14 roketiyle fırlatıldı. Kenarı 10 santimetre, kütlesi 1 kilogramı aşmayan uydu yaklaşık 720 km yükseklikte yörüngeye yerleşti.

    Kaynak: eoportal.org ↗ · Wikipedia ↗

  934. Yazılım 22 Ekim 2009

    Windows 7

    Microsoft, Windows 7'yi yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  935. Oyun 27 Ekim 2009

    League of Legends çıktı

    Riot Games'in geliştirdiği çok oyunculu çevrim içi savaş arenası oyunu League of Legends, Windows için yayımlandı. macOS sürümü 1 Mart 2013'te geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  936. Sinemalar 29 Ekim 2009

    Cinema City Cotroceni (Romanya) açıldı

    Bükreş'teki AFI Cotroceni alışveriş merkezinde açılan Cinema City Cotroceni, salon sayısıyla Romanya'nın en büyük multipleksidir: bugün bir IMAX salonu dahil 21 salonu ve 4.322 koltuğu vardır.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · societateamuzicala.ro ↗

  937. Mobil 6 Kasım 2009

    Motorola Droid satışa çıktı

    Motorola'nın Android 2.0 ile gelen Droid telefonu ABD'de Verizon Wireless üzerinden satışa çıktı; güçlü pazarlamayla ABD'de çok sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  938. Yazılım 10 Kasım 2009

    Go

    Go, Robert Griesemer, Rob Pike ve Ken Thompson'ın tasarladığı açık kaynaklı programlama dili olarak kamuya açıldı.

    Kaynak: go.dev ↗

  939. Oyun 11 Aralık 2009

    Angry Birds çıktı

    Rovio Entertainment'ın geliştirdiği, Chillingo'nun yayımladığı Angry Birds mobil cihazlar için çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  940. Mobil 14 Aralık 2009

    İlk ticari 4G LTE şebekesi

    TeliaSonera, dünyanın ilk herkese açık LTE hizmetini Stockholm ve Oslo'da başlattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  941. Mobil 5 Ocak 2010

    Google Nexus One satışa çıktı

    HTC'nin Google için ürettiği Android telefon Nexus One, 5 Ocak 2010'da satışa çıktı. İlk Nexus telefonu olan cihaz, operatöre bağlı olmadan Google'ın çevrim içi mağazasından satıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  942. Oyun Türkiye Mart 2010

    Mount & Blade: Warband çıktı

    Türk oyun şirketi TaleWorlds Entertainment'ın geliştirdiği Mount & Blade: Warband, Mart 2010'da çıktı. 2008'deki ilk oyunun devamı olan Warband, seriye 64 oyuncuya kadar çok oyunculu savaşları getirdi.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  943. İnternet Mart 2010

    Pinterest kapalı betada açıldı

    Ben Silbermann, Paul Sciarra ve Evan Sharp'ın kurduğu görsel paylaşım sitesi Pinterest, ilk prototipini kapalı beta olarak açtı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  944. Mobil 3 Nisan 2010

    iPad

    27 Ocak 2010'da tanıtılan ilk iPad, ABD'de satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  945. Dağlar 17 Mayıs 2010

    Shishapangma (Çin): 14 sekizbinliğin hepsine çıkan ilk kadın

    İspanyol dağcı Edurne Pasaban, 17 Mayıs 2010'da Çin'in Tibet bölgesindeki Shishapangma'nın zirvesine ulaşarak 8.000 metreyi aşan 14 dağın hepsine çıkan ilk kadın oldu. Shishapangma bu 14 dağın en alçağıdır. Pasaban diziye 23 Mayıs 2001'de Everest'le başlamıştı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia ↗

  946. İnternet Türkiye Haziran 2010

    Trendyol kuruldu

    Demet Mutlu, Haziran 2010'da Trendyol'u kurdu. Şirket giyim satışı yapan bir çevrim içi platform olarak başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  947. Mobil 4 Haziran 2010

    Samsung Galaxy S

    Samsung'un Android akıllı telefonu Galaxy S, 23 Mart 2010'da duyuruldu ve 4 Haziran 2010'da satışa çıktı. 2013'e kadar 25 milyondan fazla satıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  948. Mobil 7 Haziran 2010

    iPhone 4 ve FaceTime görüntülü görüşme tanıtıldı

    Apple, Wi-Fi üzerinden görüntülü görüşme sağlayan FaceTime ve 960×640 piksellik Retina ekranla iPhone 4'ü tanıttı. Telefon 24 Haziran'da ABD, İngiltere, Fransa, Almanya ve Japonya'da satışa çıktı; ilk iPhone'dan (2007) ayrı bir sürümdür.

    Kaynak: apple.com ↗

  949. Programlar Eylül 2010

    Sketch tasarım programı yayımlandı

    Hollandalı Bohemian Coding şirketi, Pieter Omvlee'nin geliştirdiği vektörel arayüz tasarım programı Sketch'i Mac için yayımladı. Program 2012'de Apple Tasarım Ödülü kazandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · nira.com ↗

  950. Mobil 2 Eylül 2010

    Samsung Galaxy Tab tanıtıldı

    Samsung, 7 inç ekranlı ve Android 2.2 işletim sistemli tableti Galaxy Tab'ı Berlin'deki IFA fuarında tanıttı. Cihaz 5 Kasım 2010'da satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · techcrunch.com ↗

  951. Sağlık Türkiye 25 Eylül 2010

    Türkiye'de ilk çift kol nakli

    Antalya'daki Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde Prof. Dr. Ömer Özkan ve ekibi, 2008'de iş kazasında iki kolunu kaybeden Cihan Topal'a 7 saat süren ameliyatla Türkiye'nin ilk çift kol naklini yaptı.

    Kaynak: organnaklienst.akdeniz.edu.tr ↗ · sabah.com.tr ↗

  952. İnternet 27 Eylül 2010

    Cloudflare TechCrunch Disrupt'ta açıldı

    Cloudflare, web sitelerini hızlandıran ve saldırılara karşı koruyan hizmetinin herkese açık betasını San Francisco'daki TechCrunch Disrupt konferansında başlattı.

    Kaynak: cloudflare.com ↗

  953. Mobil 6 Ekim 2010

    Instagram

    Kevin Systrom ve Mike Krieger'ın fotoğraf paylaşma uygulaması Instagram, iPhone için yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  954. Programlar 13 Ekim 2010

    PyCharm 1.0 yayımlandı

    JetBrains, Python ve Django geliştiricileri için hazırladığı geliştirme ortamı PyCharm'ın 1.0 sürümünü yayımladı. Sürüm Google App Engine geliştirmeyi de destekliyordu.

    Kaynak: blog.jetbrains.com 1 ↗ · blog.jetbrains.com 2 ↗

  955. Mobil 21 Ekim 2010

    Windows Phone 7 satışa çıktı

    Microsoft'un yeni mobil işletim sistemi Windows Phone 7 ile gelen telefonlar Avrupa ve Avustralya'da satışa çıktı; ABD'de satış 8 Kasım 2010'da başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  956. Yapay zekâ Kasım 2010

    DeepMind kuruldu

    Demis Hassabis, Shane Legg ve Mustafa Suleyman yapay zekâ şirketi DeepMind'ı kurdu. Google şirketi Ocak 2014'te satın aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  957. Mobil 2 Aralık 2010

    Viber yayımlandı

    Talmon Marco ve Igor Magazinnik'in kurduğu Viber, internet üzerinden ücretsiz sesli arama uygulaması olarak 2 Aralık 2010'da iPhone için yayımlandı.

    Kaynak: viber.com ↗ · Wikipedia ↗

  958. Donanım Türkiye 30 Aralık 2010

    TUSAŞ Anka ilk uçuşunu yaptı

    TUSAŞ'ın geliştirdiği insansız hava aracı Anka, ilk uçuşunda 14 dakika seyir yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  959. Mobil 21 Ocak 2011

    WeChat (Weixin) yayımlandı

    Tencent'in Allen Zhang öncülüğünde geliştirdiği mesajlaşma uygulaması Weixin (WeChat) yayımlandı. Mayıs 2011'de eklenen sesli mesaj özelliğiyle kullanıcı sayısı hızla arttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  960. Programlar 25 Ocak 2011

    LibreOffice 3.3

    OpenOffice.org topluluğunun Eylül 2010'da kurduğu The Document Foundation, ofis paketi LibreOffice'in ilk kararlı sürümü 3.3'ü 25 Ocak 2011'de yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  961. Yapay zekâ Şubat 2011

    Watson, Jeopardy!'de kazandı

    IBM Watson, Şubat 2011'de yayımlanan Jeopardy! yarışmasında Ken Jennings ve Brad Rutter'ı geride bıraktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  962. Dağlar 2 Şubat 2011

    Gasherbrum II (Pakistan–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    8.000 metreyi aşan 14 dağdan biri olan 8.035 metrelik Gasherbrum II, Pakistan'dadır. Simone Moro, Denis Urubko ve Cory Richards 2 Şubat 2011'de zirveye ilk kış çıkışını yaptı; bu, Pakistan'daki sekizbinliklere ilk kış çıkışıydı.

    Kaynak: publications.americanalpineclub.org ↗ · gripped.com ↗

  963. İnternet 3 Şubat 2011

    IANA'nın boş IPv4 adres havuzu tükendi

    Bölgesel internet kayıt kurumlarının çatı örgütü NRO, Montevideo'dan yaptığı duyuruda kullanılabilir IPv4 adreslerinin merkezî boş havuzunun tümüyle tükendiğini açıkladı. Son /8 blokları beş bölgesel kayıt kurumuna dağıtıldı.

    Kaynak: nro.net ↗

  964. Mobil 11 Şubat 2011

    Nokia ve Microsoft, Windows Phone ortaklığını duyurdu

    Nokia ve Microsoft 11 Şubat 2011'de Londra'da geniş bir stratejik ortaklık planını duyurdu. Plana göre Nokia, Windows Phone'u ana akıllı telefon stratejisi olarak benimseyecek, platformu görüntüleme gibi alanlarda geliştirecekti.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  965. Mobil 13 Şubat 2011

    Samsung Galaxy S II tanıtıldı

    Samsung, Galaxy S'in ardılı Galaxy S II'yi Barselona'daki Mobile World Congress'te tanıttı. 8,49 mm kalınlığındaki telefon çift çekirdekli işlemci, Super AMOLED Plus ekran ve Android 2.3 ile geldi.

    Kaynak: samsungmobilepress.com ↗ · engadget.com ↗

  966. Donanım 24 Şubat 2011

    Thunderbolt bağlantısı MacBook Pro ile tanıtıldı

    Intel'in Apple'ın katkısıyla geliştirdiği Thunderbolt giriş-çıkış teknolojisi, yenilenen MacBook Pro ile piyasaya çıktı. Apple'a göre MacBook Pro, 10 Gbps'ye varan aktarım hızı sunan Thunderbolt'u taşıyan ilk bilgisayardı.

    Kaynak: apple.com ↗

  967. Oyun 26 Şubat 2011

    Nintendo 3DS Japonya'da satışa çıktı

    Nintendo DS'in ardılı olan el konsolu Nintendo 3DS Japonya'da satışa çıktı. Konsol, özel gözlük gerektirmeyen üç boyutlu görüntü sunuyordu. Nintendo'nun verilerine göre 3DS ailesi toplam 75,94 milyon adet sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · nintendo.co.jp ↗

  968. Programlar 28 Şubat 2011

    RStudio duyuruldu

    R dili için açık kaynak geliştirme ortamı RStudio, 28 Şubat 2011'de beta sürümüyle (v0.92) duyuruldu. Program Windows, Mac OS X ve Linux'ta masaüstünde, ayrıca sunucu olarak tarayıcı üzerinden çalışıyordu.

    Kaynak: posit.co ↗ · Wikipedia ↗

  969. Mobil 2 Mart 2011

    iPad 2 tanıtıldı

    Apple, ikinci kuşak tableti iPad 2'yi tanıttı. Çift çekirdekli A5 işlemci ve iki kamera taşıyan cihaz, ilk iPad'den yüzde 33 daha ince ve yüzde 15'e kadar daha hafifti; ABD'de 11 Mart'ta satışa çıktı. 2010'daki ilk iPad ayrı bir olaydır.

    Kaynak: apple.com ↗

  970. Oyun 18 Nisan 2011

    Portal 2 çıktı

    Valve'ın 2007 tarihli bulmaca oyunu Portal'ın devamı olan Portal 2, Steam'de Windows ve Mac için yayımlandı. Kutulu sürümler ve konsol sürümleri aynı hafta içinde satışa çıktı.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  971. Oyun 16 Mayıs 2011

    Terraria çıktı

    Bağımsız stüdyo Re-Logic'in geliştirip yayımladığı Terraria, Steam'de Windows için çıktı. Keşif, inşa, üretim, dövüş ve madenciliği bir araya getiren bir sandbox oyunudur.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  972. İnternet 6 Haziran 2011

    Twitch yayına başladı

    Canlı yayın platformu Twitch, Justin.tv'nin yan kuruluşu olarak açıldı. Amazon, Twitch'i Ağustos 2014'te 970 milyon dolara satın aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  973. Programlar 21 Haziran 2011

    Final Cut Pro X yayımlandı

    Apple, 1999'da çıkan video kurgu programı Final Cut Pro'nun baştan yazılmış 64 bit sürümü Final Cut Pro X'i Mac App Store'da 299,99 dolara satışa sundu. Sürüm, kanalsız kurgu yaklaşımı Magnetic Timeline'ı ve arka planda işlemeyi getirdi.

    Kaynak: apple.com ↗

  974. Mobil 23 Haziran 2011

    LINE mesajlaşma uygulaması yayımlandı

    Naver'e bağlı NHN Japan, Büyük Doğu Japonya Depremi'nden sonra yakınlara ulaşamama sorununa yanıt olarak geliştirdiği mesajlaşma uygulaması LINE'ı 23 Haziran 2011'de yayımladı.

    Kaynak: lycorp.co.jp ↗ · Wikipedia ↗

  975. Programlar 28 Haziran 2011

    Microsoft Office 365 kullanıma sunuldu

    Microsoft, Office 365'i 40 pazarda kullanıma sundu. Hizmet Microsoft Office, SharePoint Online, Exchange Online ve Lync Online'ı aylık abonelikle sunulan tek bir bulut hizmetinde birleştirdi. 1990'da çıkan Microsoft Office paketi ayrı bir olaydır.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  976. Mobil 8 Temmuz 2011

    Snapchat, Picaboo adıyla iOS'ta çıktı

    Stanford öğrencileri Evan Spiegel, Bobby Murphy ve Reggie Brown'ın geliştirdiği uygulama Picaboo adıyla iOS'ta yayımlandı; Eylül 2011'de Snapchat adıyla yeniden sunuldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  977. Mobil 9 Ağustos 2011

    Facebook Messenger uygulaması duyuruldu

    Facebook, mesajlaşma için ayrı bir uygulama olan Messenger'ı iPhone ve Android için duyurdu. Mesajlar karşı tarafa bildirim ve kısa mesaj olarak iletiliyordu.

    Kaynak: about.fb.com ↗

  978. Sağlık Türkiye 9 Ağustos 2011

    Kadavradan ilk rahim nakli Antalya'da yapıldı

    Ölü vericiden yapılan ilk rahim nakli 9 Ağustos 2011'de Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde Ömer Özkan ve Munire Erman Akar tarafından Derya Sert'e uygulandı. Hasta 2020'de bebek dünyaya getirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  979. Mobil 15 Ağustos 2011

    Google, Motorola Mobility'yi satın alacağını duyurdu

    Google, telefon üreticisi Motorola Mobility'yi 12,5 milyar dolara satın alacağını duyurdu. Anlaşma 22 Mayıs 2012'de tamamlandı. Google, Motorola Mobility'yi 30 Ekim 2014'te 2,91 milyar dolara Lenovo'ya devretti.

    Kaynak: googleblog.blogspot.com ↗ · Wikipedia ↗

  980. Mobil 16 Ağustos 2011

    Xiaomi Mi 1 tanıtıldı

    Xiaomi, ilk akıllı telefonu Mi 1'i 1.999 yuan fiyatla tanıttı. Android üzerinde şirketin MIUI arayüzüyle gelen telefon, Ekim 2011'de Çin'de satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gizchina.com ↗

  981. Bilim & uzay Türkiye 17 Ağustos 2011

    RASAT

    Tamamen Türkiye'de tasarlanıp üretilen ilk yer gözlem uydusu RASAT fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  982. Donanım Türkiye 17 Ağustos 2011

    Türkiye'de üretilen ilk T129 ATAK uçtu

    TUSAŞ'ın Ankara Akıncı tesislerinde üretilen ilk T129 ATAK prototipi P6, ilk uçuşunu yaparak yaklaşık 90 dakika havada kaldı. T129'un İtalya'da yapılan ilk uçuşu 2009'daydı; bu, Türkiye'de üretilen ilk örnektir.

    Kaynak: tusas.com ↗ · Wikipedia ↗

  983. Yazılım 19 Ağustos 2011

    Bootstrap açık kaynak olarak yayımlandı

    Twitter'da Mark Otto ile Jacob Thornton'ın şirket içi araçlar için geliştirdiği arayüz çatısı Bootstrap açık kaynak olarak yayımlandı. Daha önce şirket içinde Twitter Blueprint adıyla kullanılıyordu.

    Kaynak: getbootstrap.com ↗ · Wikipedia ↗

  984. Dağlar 23 Ağustos 2011

    K2 (Pakistan–Çin): 14 sekizbinliğe ek oksijensiz çıkan ilk kadın

    Avusturyalı Gerlinde Kaltenbrunner, 23 Ağustos 2011'de Pakistan–Çin sınırındaki, 8.611 metreyle dünyanın ikinci en yüksek dağı K2'nin zirvesine Çin'deki kuzey tarafından çıktı. Böylece 8.000 metreyi aşan 14 dağın hepsine ek oksijen kullanmadan çıkan ilk kadın oldu.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia ↗

  985. Donanım Türkiye 23 Ağustos 2011

    Ankara–Konya yüksek hızlı tren hattı açıldı

    Polatlı ile Konya arasındaki 211 kilometrelik yüksek hızlı demiryolu açıldı ve Ankara–Konya seferleri başladı. Türkiye'nin ikinci yüksek hızlı tren hattıdır; iki kent arasındaki yolculuk 2 saatin altına indi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · TRT Haber ↗

  986. Programlar 13 Eylül 2011

    Trello kullanıma sunuldu

    Kartlı proje yönetim aracı Trello, Fog Creek Software'in kurucusu Joel Spolsky tarafından bir TechCrunch etkinliğinde tanıtılarak yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  987. İnternet Türkiye 20 Eylül 2011

    Yandex Türkiye'de hizmete girdi

    Rus arama motoru Yandex, 20 Eylül 2011'de İstanbul'da ofis açıp Türkçe arama ve yandex.com.tr portalını başlattı. Şirket, Rusçanın neredeyse hiç konuşulmadığı bir ülkede ilk kez web araması sunuyordu.

    Kaynak: yandex.com ↗ · webrazzi.com ↗

  988. Oyun 22 Eylül 2011

    Dark Souls Japonya'da çıktı

    FromSoftware'in aksiyon rol yapma oyunu Dark Souls Japonya'da PlayStation 3 için çıktı. Oyun Kuzey Amerika'da 4 Ekim, Avrupa'da 7 Ekim 2011'de PlayStation 3 ve Xbox 360 için yayımlandı.

    Kaynak: fromsoftware.jp ↗ · Wikipedia ↗

  989. Mobil 28 Eylül 2011

    Amazon, Kindle Fire tabletini duyurdu

    Amazon, 28 Eylül 2011'de 7 inç renkli dokunmatik ekranlı tableti Kindle Fire'ı 199 dolar fiyatla duyurdu. 2007'deki e-kitap okuyucu Kindle'dan ayrı bir ürün olan tabletin 15 Kasım 2011'de gönderilmeye başlanacağı açıklandı.

    Kaynak: press.aboutamazon.com ↗

  990. Mobil 4 Ekim 2011

    iPhone 4S tanıtıldı

    Apple, çift çekirdekli A5 yongası, 8 megapiksel kamerası ve sesli asistan Siri ile gelen iPhone 4S'i duyurdu. Telefon 14 Ekim'de ABD, Avustralya, Kanada, Fransa, Almanya, Japonya ve Birleşik Krallık'ta satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  991. Yapay zekâ 14 Ekim 2011

    Siri

    Apple, iPhone 4S ile sesli asistan Siri'yi kullanıcılara sundu; yapay zekâ asistanları cebe girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  992. Mobil 26 Ekim 2011

    Nokia Lumia 800 duyuruldu

    Nokia, 26 Ekim 2011'de Londra'daki Nokia World etkinliğinde Lumia 800'ü duyurdu. Aynı gün tanıtılan Lumia 710 ile birlikte, Nokia'nın Windows Phone işletim sistemini kullanan ilk telefonlarıydı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · mobilephonemuseum.com ↗ · m.gsmarena.com ↗

  993. Mobil 29 Ekim 2011

    Samsung Galaxy Note çıktı

    IFA Berlin 2011'de tanıtılan, 5,3 inç ekranlı Galaxy Note ilk olarak Almanya'da satışa çıktı. Telefonla tablet arasındaki boyutu nedeniyle "phablet" diye anıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  994. Oyun 11 Kasım 2011

    The Elder Scrolls V: Skyrim çıktı

    Bethesda'nın açık dünya rol yapma oyunu Skyrim, 11 Kasım 2011'de Windows, PlayStation 3 ve Xbox 360 için dünya çapında çıktı. İlk haftada 7 milyon kopya satıcılara gönderildi.

    Kaynak: blog.playstation.com ↗ · Wikipedia ↗

  995. Oyun 18 Kasım 2011

    Minecraft

    Mojang'ın Minecraft'ı tam sürümüyle yayımlandı; 400 milyonu aşan satışla tüm zamanların en çok satan oyunu oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  996. İnternet Aralık 2011

    WebSocket protokolü (RFC 6455) yayımlandı

    I. Fette ile A. Melnikov'un yazdığı "The WebSocket Protocol" belirtimi, İnternet standardı sürecindeki RFC 6455 olarak yayımlandı. Protokol, tarayıcıdaki kod ile sunucu arasında çift yönlü iletişim sağlar.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  997. Sağlık 2012

    CRISPR gen düzenleme

    Jennifer Doudna ve Emmanuelle Charpentier'nin ekibi, DNA'yı hassas biçimde düzenlemeyi sağlayan CRISPR-Cas9 yöntemini tanımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  998. Sağlık Türkiye 21 Ocak 2012

    Türkiye'de ilk tam yüz nakli

    Ömer Özkan ve ekibi Akdeniz Üniversitesi Hastanesi'nde Türkiye'nin ilk tam yüz naklini gerçekleştirdi. Aynı gün ülkede ilk kez çoklu uzuv nakli de yapıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  999. Yazılım 14 Şubat 2012

    Julia programlama dili duyuruldu

    Jeff Bezanson, Stefan Karpinski, Viral B. Shah ve Alan Edelman, "Why We Created Julia" yazısıyla açık kaynak Julia dilini duyurdu. Amaç C hızını dinamik bir dille birleştirmekti.

    Kaynak: julialang.org ↗

  1000. Donanım 29 Şubat 2012

    Raspberry Pi

    İlk ticari Raspberry Pi, Model B, 35 dolara satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1001. Mobil 6 Mart 2012

    Google Play açıldı

    Google, Android Market, Google Music ve Google Books hizmetlerini Google Play adı altında tek mağazada birleştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1002. Dağlar 9 Mart 2012

    Gasherbrum I (Pakistan–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    8.000 metreyi aşan 14 dağdan biri olan Gasherbrum I (8.080 m; bazı kaynaklarda 8.068 m), Pakistan ile Çin sınırındadır. Polonyalı Adam Bielecki ve Janusz Gołąb 9 Mart 2012'de ek oksijen kullanmadan zirveye ilk kış çıkışını yaptı.

    Kaynak: publications.americanalpineclub.org ↗ · dawn.com ↗ · Wikipedia ↗

  1003. Yazılım 28 Mart 2012

    Go 1.0 yayımlandı

    2009'da duyurulan Go dilinin ilk kararlı sürümü Go 1 yayımlandı. Sürüm, dili ve çekirdek kütüphaneleri sabitledi; Go 1 için yazılan programların sonraki 1.x sürümlerinde değişmeden derlenip çalışması hedeflendi.

    Kaynak: go.dev ↗

  1004. Mobil 9 Nisan 2012

    Facebook, Instagram'ı satın alacağını duyurdu

    Facebook, mobil fotoğraf paylaşım uygulaması Instagram'ı nakit ve hisse olarak yaklaşık 1 milyar dolara satın almak için anlaştığını 9 Nisan 2012'de duyurdu. Mark Zuckerberg, Instagram'ın bağımsız olarak büyütüleceğini söyledi.

    Kaynak: about.fb.com ↗

  1005. Mobil 11 Nisan 2012

    Pebble akıllı saati Kickstarter'da

    E-kağıt ekranlı Pebble akıllı saatinin Kickstarter kampanyası başladı. Kampanya 68.929 destekçiden yaklaşık 10,3 milyon dolar topladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1006. İnternet 24 Nisan 2012

    Google Drive kullanıma açıldı

    Google, bulut depolama ve dosya eşitleme hizmeti Google Drive'ı duyurdu. Hizmet 5 GB ücretsiz alanla; web arayüzü ve Windows, macOS ile Android uygulamalarıyla başladı.

    Kaynak: googleblog.blogspot.com ↗ · Wikipedia ↗

  1007. Mobil 3 Mayıs 2012

    Samsung Galaxy S III tanıtıldı

    Samsung, 2010'da başlayan Galaxy S serisinin üçüncü telefonu Galaxy S III'ü Londra'daki Unpacked etkinliğinde tanıttı. 4,8 inçlik 720p HD Super AMOLED ekranlı telefon 29 Mayıs 2012'de 28 Avrupa ve Orta Doğu ülkesinde satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · techcrunch.com ↗

  1008. İnternet 6 Haziran 2012

    World IPv6 Launch günü

    Internet Society'nin düzenlediği etkinlikte katılımcı siteler ve servisler IPv6'yı kalıcı olarak açtı. Bir yıl önceki 24 saatlik test gününden farklı olarak destek açık kaldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1009. Yapay zekâ 26 Haziran 2012

    Google'ın sinir ağı etiketsiz videolardan kedi tanımayı öğrendi

    Google, 16.000 işlemci çekirdeğine dağıtılmış, 1 milyardan fazla bağlantılı bir sinir ağını etiketsiz YouTube kareleriyle eğittiğini 26 Haziran 2012'de duyurdu. Ağdaki bir yapay nöron, etiket verilmeden kedi resimlerine güçlü tepki vermeyi öğrendi.

    Kaynak: blog.google ↗

  1010. Mobil 27 Haziran 2012

    Google, Nexus 7 tabletini tanıttı

    Google, Asus'un ürettiği 7 inçlik Nexus 7'yi San Francisco'daki Google I/O konferansında tanıttı. Nexus serisinin ilk tableti olan cihaz Android 4.1 Jelly Bean ile gelen ilk aygıttı; 8 GB'lık modelinin fiyatı 199 dolardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cbsnews.com ↗

  1011. Sinemalar Temmuz 2012

    Yes Planet Rişon LeTsiyon (İsrail) açıldı

    İsrail'in Rişon LeTsiyon kentinde Temmuz 2012'de açılan Yes Planet, 26 salonuyla ülkenin en çok salonlu sineması oldu; İsrail'in en büyük sinema kompleksi sayılır. Yaklaşık 3.600 koltuğu ve ülkenin ilk dijital IMAX salonu vardır.

    Kaynak: blogs.timesofisrael.com ↗ · secrettelaviv.com ↗

  1012. Bilim & uzay 4 Temmuz 2012

    Higgs bozonu

    CERN'deki ATLAS ve CMS deneyleri, Higgs bozonu olduğu düşünülen yeni bir parçacığın keşfini duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1013. Oyun 2 Ağustos 2012

    Clash of Clans çıktı

    Finlandiyalı Supercell'in strateji oyunu Clash of Clans, iOS için dünya genelinde yayımlandı; Android sürümü 7 Ekim 2013'te çıktı. Supercell'e göre oyun, çıkışından üç ay sonra ABD'de en çok gelir getiren oyun oldu.

    Kaynak: supercell.com ↗ · Wikipedia ↗

  1014. Bilim & uzay 6 Ağustos 2012

    Curiosity Mars'ta

    NASA'nın Curiosity keşif aracı Mars'taki Gale kraterine indi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1015. Bilim & uzay 25 Ağustos 2012

    Voyager 1 yıldızlararası uzaya geçti

    NASA'nın Voyager 1 sondası yıldızlararası uzaya geçti. NASA bunu Eylül 2013'te duyurdu ve Voyager 1'i yıldızlararası uzaya ulaşan ilk insan yapımı cisim olarak açıkladı; sonda o sırada Güneş'ten yaklaşık 19 milyar km uzaktaydı.

    Kaynak: jpl.nasa.gov ↗

  1016. Programlar 1 Eylül 2012

    OBS (Open Broadcaster Software) ilk sürümü

    Lain Bailey'nin küçük bir proje olarak başlattığı ücretsiz ve açık kaynak yayın ve kayıt yazılımı OBS'nin ilk sürümü (v0.32a) yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1017. Mobil 12 Eylül 2012

    iPhone 5 ve Lightning bağlantısı tanıtıldı

    Apple, 12 Eylül 2012'de iPhone 5'i tanıttı. Telefon 4 inçlik Retina ekran, Apple'ın tasarladığı A6 çip ve LTE desteğiyle geldi; önceki bağlantı girişinin yerini daha küçük olan Lightning aldı. ABD'de satışın 21 Eylül'de başlayacağı duyuruldu.

    Kaynak: apple.com ↗

  1018. Yapay zekâ 30 Eylül 2012

    AlexNet

    Krizhevsky, Sutskever ve Hinton'un derin sinir ağı AlexNet, ImageNet yarışmasını açık farkla kazandı; derin öğrenme dönemi başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1019. İnternet Ekim 2012

    OAuth 2.0 yetkilendirme çerçevesi (RFC 6749) yayımlandı

    OAuth 2.0 yetkilendirme çerçevesi RFC 6749 olarak yayımlandı. Çerçeve, üçüncü taraf bir uygulamanın bir HTTP hizmetine kaynak sahibi adına sınırlı erişim almasını sağlar; OAuth 1.0'ı tanımlayan RFC 5849'un yerini aldı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  1020. Yazılım 1 Ekim 2012

    TypeScript

    Microsoft, JavaScript'e statik türler ekleyen TypeScript'i 1 Ekim 2012'de kamuya tanıttı; TypeScript 1.0 daha sonra 2014'te yayımlandı.

    Kaynak: devblogs.microsoft.com 1 ↗ · devblogs.microsoft.com 2 ↗

  1021. Mobil 23 Ekim 2012

    Apple iPad mini'yi tanıttı

    Apple, 23 Ekim 2012'de 7,9 inç ekranlı iPad mini'yi tanıttı. 2010'da çıkan iPad'in küçük boy modeli olan tabletin Wi-Fi sürümü 329 dolardan başlayan fiyatla 2 Kasım 2012'de satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1022. Yazılım 26 Ekim 2012

    Windows 8 satışa çıktı

    Microsoft, Windows 8 işletim sistemini tüketicilere ve işletmelere sundu. Çıkışta Microsoft Surface dahil 1000'den fazla sertifikalı bilgisayar ve tablet hazırdı.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  1023. Bilim & uzay Türkiye 18 Aralık 2012

    Göktürk-2 uydusu yörüngede

    TÜBİTAK UZAY ve TUSAŞ'ın yaptığı yer gözlem uydusu Göktürk-2, Çin'deki Jiuquan'dan Long March 2D roketiyle fırlatıldı. Uydu 2,5 metre çözünürlükte görüntü sağlar. 2016'daki Göktürk-1'den ayrı bir uydudur.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1024. Mobil Türkiye 2013

    Turkcell BiP yayında

    Turkcell'in geliştirdiği ücretsiz anlık mesajlaşma uygulaması BiP, 2013'te kullanıma sunuldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1025. Programlar 2013

    Canva yayımlandı

    Melanie Perkins, Cliff Obrecht ve Cameron Adams'ın Avustralya'da kurduğu çevrim içi grafik tasarım platformu Canva, 2013'te herkese açıldı ve ilk yılında 750 binden fazla kullanıcıya ulaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · techcrunch.com ↗

  1026. Yapay zekâ 2013

    Word2vec

    Tomáš Mikolov ve Google'daki ekip arkadaşları, kelimeleri anlamlarını yansıtan sayı vektörlerine dönüştüren Word2vec yöntemini 2013'te yayımladı. Verimliliği sayesinde çok büyük metinlerden kelime gömmeleri öğrenmeyi pratik hale getirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1027. Programlar 25 Ocak 2013

    Zoom 1.0

    Görüntülü toplantı programı Zoom'un 1.0 sürümü çıktı; 2020'deki salgında günde 300 milyonu aşan toplantı katılımcısına ulaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1028. Yazılım Mart 2013

    Docker açık kaynak olarak yayımlandı

    dotCloud şirketinde Solomon Hykes'ın iç proje olarak geliştirdiği konteyner aracı Docker, açık kaynak olarak yayımlandı ve PyCon'da tanıtıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1029. Dağlar 5 Mart 2013

    Broad Peak (Pakistan–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    Dünyanın 12. en yüksek dağı olan 8.051 metrelik Broad Peak, Pakistan ile Çin sınırındadır. Maciej Berbeka, Adam Bielecki, Tomasz Kowalski ve Artur Małek 5 Mart 2013'te zirveye ilk kış çıkışını yaptı; Berbeka ile Kowalski inişte kayboldu.

    Kaynak: alpinist.com ↗ · explorersweb.com ↗ · Wikipedia ↗

  1030. Mobil Nisan 2013

    Google Glass Explorer Edition gönderilmeye başladı

    Google, akıllı gözlük Glass'ın Explorer Edition sürümünü Nisan 2013'te geliştiricilere ve seçilen başvuru sahiplerine 1.500 dolara göndermeye başladı. Cihaz genel satışa sınırlı ölçüde 2014'te açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · abcnews.com ↗

  1031. Dağlar 23 Mayıs 2013

    Everest (Nepal–Çin): zirveye çıkan en yaşlı kişi

    Japon Yuichiro Miura, Nepal–Çin sınırındaki 8.848,86 metrelik dünyanın en yüksek dağı Everest'in zirvesine 80 yaş 223 günlükken çıktı. Guinness'e göre zirveye çıkan en yaşlı erkektir. Miura zirveye ilk kez 2003'te 70 yaşında, sonra 2008'de 75 yaşında çıkmıştı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · Wikipedia: Yuichiro Miura ↗ · Wikipedia: Timeline of Mount Everest expeditions ↗

  1032. Yazılım 29 Mayıs 2013

    React kütüphanesi JSConf US'te yayımlandı

    Jordan Walke'nin Facebook'ta geliştirdiği, kullanıcı arayüzü kurmaya yarayan JavaScript kütüphanesi React, 29 Mayıs 2013'te JSConf US'te açık kaynak olarak yayımlandı.

    Kaynak: react.dev ↗ · Wikipedia ↗

  1033. Oyun 14 Haziran 2013

    The Last of Us çıktı

    Naughty Dog'un geliştirdiği, Sony Computer Entertainment'ın yayımladığı The Last of Us, 14 Haziran 2013'te PlayStation 3 için çıktı. Hayatta kalma temalı aksiyon oyunu Joel ile Ellie'nin yolculuğunu anlatır; ilk yedi günde 1,3 milyondan fazla sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · blog.playstation.com ↗

  1034. Oyun 9 Temmuz 2013

    Dota 2 çıktı

    Valve'ın çok oyunculu çevrim içi savaş arenası oyunu Dota 2, Windows için yayımlandı. Warcraft III modu Defense of the Ancients'ın devamıdır ve ücretsiz oynanır.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1035. Programlar 16 Temmuz 2013

    Apple, Logic Pro X'i tanıttı

    Apple, müzik prodüksiyon programı Logic Pro X'i Mac App Store'da 199,99 dolara satışa sundu. Sürüm, şarkıya eşlik eden sanal davulcu Drummer'ı, ses kayıtlarında perde düzeltmesi yapan Flex Pitch'i ve iPad'den kontrol için Logic Remote uygulamasını getirdi.

    Kaynak: apple.com ↗

  1036. Donanım 24 Temmuz 2013

    Google Chromecast tanıtıldı

    Google, televizyonun HDMI girişine takılan ve internetten video izlemeyi sağlayan Chromecast'i 24 Temmuz 2013'te tanıttı. Cihazın fiyatı 35 dolardı.

    Kaynak: blog.google ↗ · techcrunch.com ↗

  1037. Programlar Ağustos 2013

    Slack kullanıma açıldı

    Stewart Butterfield'ın şirketi Tiny Speck'in Glitch oyununu geliştirirken kullandığı iç iletişim aracından doğan ekip mesajlaşma programı Slack, Ağustos 2013'te herkese açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1038. Mobil 14 Ağustos 2013

    Telegram iOS'ta yayımlandı

    Pavel ve Nikolai Durov kardeşlerin kurduğu mesajlaşma uygulaması Telegram önce iOS için çıktı; Android sürümü 20 Ekim 2013'te geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1039. Donanım Türkiye 29 Ağustos 2013

    TUSAŞ Hürkuş ilk uçuşunu yaptı

    TUSAŞ'ın geliştirdiği temel/ileri eğitim uçağı Hürkuş, Ankara Akıncı Hava Üssü'nden kalkarak 33 dakikalık ilk uçuşunu yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1040. Mobil 3 Eylül 2013

    Microsoft, Nokia'nın cihaz ve hizmetler birimini satın alacağını duyurdu

    Microsoft, Nokia'nın telefonları da kapsayan Cihazlar ve Hizmetler birimini satın almak, patentlerini ve harita hizmetlerini lisanslamak için anlaştı. Toplam bedel 5,44 milyar avroydu; 3,79 milyarı bu birim içindi.

    Kaynak: news.microsoft.com ↗

  1041. Mobil 10 Eylül 2013

    iPhone 5s ve Touch ID parmak izi sensörü duyuruldu

    Apple, ana ekran düğmesine yerleşik Touch ID parmak izi sensörüyle iPhone 5s'i tanıttı. Parmak izi verisi A7 yongasındaki Secure Enclave'de şifreli tutuluyordu; telefon 20 Eylül 2013'te satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1042. Oyun 17 Eylül 2013

    Grand Theft Auto V çıktı

    Serinin 1997'deki ilk oyunundan ayrı olarak, yedinci ana oyun GTA V PlayStation 3 ve Xbox 360 için çıktı. İlk gününde 800 milyon dolar, ilk üç gününde 1 milyar dolar gelir elde etti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1043. Sinemalar 20 Eylül 2013

    TCL Chinese Theatre IMAX salonu (ABD) açıldı

    Los Angeles Hollywood'daki tarihi TCL Chinese Theatre, IMAX salonuna dönüştürülerek yeniden açıldı. 932 koltuklu salon açıldığında koltuk sayısına göre dünyanın en büyük IMAX salonuydu.

    Kaynak: discoverlosangeles.com ↗ · laweekly.com ↗

  1044. Donanım Türkiye 29 Ekim 2013

    Marmaray açıldı

    İstanbul Boğazı'nın altından Avrupa ve Asya yakalarını demiryoluyla bağlayan Marmaray açıldı. 1,4 km'lik batırma tüp tünel yaklaşık 60 metre derinlikte olup dünyanın en derin batırma tüp tüneli olarak anılır.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · sabah.com.tr ↗

  1045. Etimoloji 2 Kasım 2013

    "Unicorn" (tek boynuzlu at) girişim terimi

    Girişim sermayedarı Aileen Lee, TechCrunch'taki yazısında değeri 1 milyar doları aşan genç yazılım şirketlerine "unicorn" dedi; gerekçesi bunların çok nadir ve "büyülü" olmasıydı. Terim sonra 1 milyar dolar üstü değerli girişimlerin genel adı oldu.

    Latince kök: unicornis · İngilizce: unicorn

    Kaynak: techcrunch.com ↗ · Wikipedia ↗

  1046. Yazılım 14 Kasım 2013

    Dart 1.0 yayımlandı

    Google, Dart dilinin ilk kararlı sürümü Dart SDK 1.0'ı yayımladı. Web uygulamaları için hazırlanan açık kaynaklı araç seti, kodu dart2js ile JavaScript'e çevirerek tarayıcılarda çalıştırabiliyordu.

    Kaynak: news.dartlang.org ↗

  1047. Oyun 15 Kasım 2013

    PlayStation 4 satışa çıktı

    Sony, PlayStation 3'ün ardılı PlayStation 4'ü 15 Kasım 2013'te ABD ve Kanada'da 399 dolar fiyatla satışa sundu; konsol 20'den fazla oyunla çıktı.

    Kaynak: sonyinteractive.com ↗

  1048. Oyun 22 Kasım 2013

    Xbox One satışa çıktı

    Microsoft'un üçüncü nesil konsolu Xbox One, 22 Kasım 2013'te 13 pazarda aynı anda satışa çıktı. Microsoft'a göre ilk 24 saatte dünya genelinde bir milyondan fazla konsol satıldı. 2001'deki ilk Xbox'ın ve 2005'teki Xbox 360'ın ardılıdır.

    Kaynak: news.xbox.com ↗ · Wikipedia ↗

  1049. Sağlık 6 Aralık 2013

    Hepatit C ilacı sofosbuvir onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Sovaldi adıyla satılan ağızdan alınan hepatit C ilacı sofosbuvire onay verdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1050. Sinemalar Türkiye 2014

    Cinetech Mall of Istanbul (Türkiye) açıldı

    İstanbul Başakşehir'de 2014'te açılan Mall of Istanbul AVM'sindeki Cinetech, 16 salonuyla Türkiye'nin en büyük sinema kompleksidir; 2023 verisine göre 2.918 koltukla koltuk sayısında da ilk sıradadır.

    Kaynak: torunlargyo.com.tr ↗ · boxofficeturkiye.com ↗

  1051. Sinemalar 2014

    Kourosh Cineplex (İran) açıldı

    Tahran'daki Kourosh alışveriş ve kültür kompleksinin içindeki Kourosh Cineplex 2014'te izleyiciye açıldı. İşletmecisine göre 14 salonuyla İran'ın en büyük çok salonlu sinemasıdır.

    Kaynak: en.golrang.com ↗ · visitiran.ir ↗

  1052. Sinemalar 2014

    Lotte Cinema World Tower (Güney Kore) açıldı

    Seul'deki Lotte World Tower'da 21 salonla açılan sinemanın 622 koltuklu Super Plex G salonundaki 34 × 13,8 metrelik perde, Guinness tarafından dünyanın en büyük sinema perdesi olarak tescil edildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cinematreasures.org ↗ · koreanfilm.or.kr ↗

  1053. Yazılım Şubat 2014

    Vue.js herkese açık olarak yayımlandı

    Evan You, JavaScript arayüz çatısı Vue.js'i GitHub'da yayımladı ve Hacker News'te duyurdu. Projenin ilk kaynak kodu kaydı Temmuz 2013 tarihlidir ve o sırada adı "Seed"di.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · freecodecamp.org ↗

  1054. Bilim & uzay Türkiye 14 Şubat 2014

    Türksat 4A haberleşme uydusu fırlatıldı

    Mitsubishi Electric'in ürettiği Türksat 4A, Baykonur'dan Proton-M roketiyle fırlatıldı ve 42° Doğu'daki yörünge konumuna yerleştirildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1055. Mobil 19 Şubat 2014

    Facebook, WhatsApp'ı satın alacağını duyurdu

    Facebook, mesajlaşma uygulaması WhatsApp'ı 4 milyar dolar nakit ve 12 milyar dolarlık hisseyle, toplam yaklaşık 16 milyar dolara satın alacağını duyurdu. WhatsApp'ı o sırada ayda 450 milyondan fazla kişi kullanıyordu.

    Kaynak: about.fb.com ↗

  1056. Mobil 18 Mart 2014

    Google, akıllı saatler için Android Wear'i duyurdu

    Google, Android'i giyilebilir cihazlara, önce saatlere taşıyan Android Wear'i 18 Mart 2014'te duyurdu. Asus, HTC, LG, Motorola ve Samsung gibi üreticilerle çalıştığını açıkladı. Platform 2018'de Wear OS adını aldı.

    Kaynak: blog.google ↗ · Wikipedia ↗

  1057. İnternet Türkiye 21 Mart 2014

    Türkiye'de Twitter'a erişim engellendi

    Yerel seçimler öncesinde Twitter'a Türkiye'den erişim engellendi. Anayasa Mahkemesi engelin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi ve engel 3 Nisan 2014'te kaldırıldı.

    Kaynak: aljazeera.com ↗ · Wikipedia ↗ · globalfreedomofexpression.columbia.edu ↗

  1058. Mobil 23 Nisan 2014

    OnePlus One tanıtıldı

    Eski Oppo yöneticisi Pete Lau'nun kurduğu OnePlus, ilk akıllı telefonu OnePlus One'ı tanıttı. Android 4.4 tabanlı CyanogenMod 11S ile gelen telefonun 16 GB'lık modeli 299, 64 GB'lık modeli 349 dolardı ve başlangıçta davetiye sistemiyle satıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · thenextweb.com ↗

  1059. Yapay zekâ Haziran 2014

    Çekişmeli üretici ağlar (GAN)

    Ian Goodfellow ve Montreal Üniversitesi'ndeki ekip arkadaşları, iki sinir ağını birbirine karşı eğiten GAN yöntemini geliştirdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1060. Yazılım 2 Haziran 2014

    Swift

    Apple, iPhone ve Mac uygulamaları için yeni programlama dili Swift'i WWDC'de tanıttı; dil Aralık 2015'te açık kaynak oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1061. Yazılım 6 Haziran 2014

    Kubernetes duyuruldu

    Google, Joe Beda, Brendan Burns ve Craig McLuckie'nin geliştirdiği konteyner düzenleme sistemi Kubernetes'i duyurdu. Sürüm 1.0, 21 Temmuz 2015'te yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1062. Donanım Türkiye 25 Temmuz 2014

    Ankara–İstanbul yüksek hızlı tren hattı Pendik'e ulaştı

    Ankara–İstanbul yüksek hızlı tren hattının Eskişehir–Pendik kesimi, İstanbul'daki Pendik Garı'nda yapılan törenle açıldı. Hattın 2009'da açılan Ankara–Eskişehir kesiminden sonraki bu aşamayla iki kent arasındaki yolculuğun ilk etapta 3,5 saate inmesi öngörüldü.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · utikad.org.tr ↗

  1063. Yazılım 28 Temmuz 2014

    HashiCorp, Terraform'u duyurdu

    HashiCorp, altyapıyı güvenli ve verimli biçimde kurmaya, birleştirmeye ve başlatmaya yarayan Terraform aracını duyurdu. Terraform, birden çok hizmet sağlayıcıya yayılan altyapının tamamını kod olarak tanımlamayı sağlar.

    Kaynak: hashicorp.com ↗

  1064. Mobil 29 Temmuz 2014

    Signal iPhone için yayımlandı

    Open Whisper Systems, 29 Temmuz 2014'te iPhone için Signal uygulamasını yayımladı. Ücretsiz ve açık kaynaklı uygulama şifreli sesli arama sunuyor ve Android'deki RedPhone ile uyumlu çalışıyordu.

    Kaynak: signal.org ↗

  1065. Donanım Türkiye Ağustos 2014

    Bayraktar TB2 ilk uçuşunu yaptı

    Türk şirketi Baykar'ın geliştirdiği Bayraktar TB2 insansız hava aracı ilk uçuşunu Ağustos 2014'te yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1066. Sağlık 8 Ağustos 2014

    DSÖ Batı Afrika'daki Ebola salgınını uluslararası acil durum ilan etti

    Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü, Batı Afrika'daki Ebola salgınını uluslararası önemi haiz halk sağlığı acil durumu ilan etti. Açıklamaya göre 4 Ağustos 2014'e kadar Gine, Liberya, Sierra Leone ve Nijerya'da 932'si ölümle sonuçlanan 1.711 vaka bildirilmişti.

    Kaynak: who.int ↗

  1067. Donanım 12 Ağustos 2014

    USB Type-C belirtiminin tamamlandığı duyuruldu

    USB 3.0 Promoter Group, 12 Ağustos 2014'te USB Type-C (USB-C) belirtiminin tamamlandığını duyurdu. Yeni bağlayıcı iki yöne de takılabiliyor; yuvası yaklaşık 8,4 mm x 2,6 mm ölçüsünde ve 24 pinli. Belirtim, yönetimi için USB-IF'e devredildi.

    Kaynak: design-reuse.com ↗ · Wikipedia ↗

  1068. Mobil Türkiye Eylül 2014

    Vestel, Venus akıllı telefon serisini tanıttı

    Vestel, Türkiye'de ürettiği Venus akıllı telefon serisini Eylül 2014'te Berlin'deki IFA fuarında tanıttı. Seride 4,5, 5 ve 5,5 inç ekranlı modeller vardı; üretimdeki yerlilik oranı yüzde 52 olarak açıklandı.

    Kaynak: webrazzi.com ↗ · donanimhaber.com ↗

  1069. Yapay zekâ 1 Eylül 2014

    Bahdanau, Cho ve Bengio dikkat mekanizmalı çeviri makalesini yayımladı

    Dzmitry Bahdanau, Kyunghyun Cho ve Yoshua Bengio, sinir ağıyla makine çevirisinde modelin her kelimeyi üretirken kaynak cümlenin ilgili kısımlarına yönelmesini sağlayan yöntemi arXiv'de yayımladı. Bu çalışma dikkat (attention) mekanizmasının temel kaynaklarındandır.

    Kaynak: arxiv.org ↗ · Wikipedia ↗

  1070. Mobil 9 Eylül 2014

    iPhone 6 ve iPhone 6 Plus tanıtıldı

    Apple, 4,7 inç ekranlı iPhone 6'yı ve 5,5 inç ekranlı iPhone 6 Plus'ı tanıttı. A8 yongasını kullanan telefonlar 19 Eylül 2014'te ABD dahil ilk ülkelerde satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1071. Yazılım 18 Eylül 2014

    Elixir 1.0 yayımlandı

    José Valim, Erlang sanal makinesi üzerinde çalışan dinamik ve işlevsel programlama dili Elixir'in 1.0 sürümünü duyurdu. Duyuruya göre 1.0 için yazılan kod, v1 dalındaki bütün sürümlerde derlenip doğru çalışmayı sürdürecek.

    Kaynak: elixir-lang.org ↗

  1072. Mobil 20 Ekim 2014

    Apple Pay

    Telefonla temassız ödeme yapmayı sağlayan Apple Pay hizmete girdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1073. İnternet 28 Ekim 2014

    HTML5, W3C tavsiyesi (standardı) oldu

    W3C, web sayfalarının temel biçimi HTML'nin beşinci büyük sürümü HTML5'i resmî tavsiye olarak yayımladı. Standart, tarayıcıda eklentisiz video ve ses gibi özellikleri kalıcı hâle getirdi.

    Kaynak: w3.org ↗

  1074. İnternet Türkiye 5 Kasım 2014

    Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun (6563) yayımlandı

    23 Ekim 2014'te kabul edilen 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, 29166 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı; 1 Mayıs 2015'te yürürlüğe girdi. Kanun ticari iletişimi, hizmet sağlayıcıların sorumluluklarını ve elektronik sözleşmeleri düzenler.

    Kaynak: resmigazete.gov.tr ↗

  1075. Yapay zekâ 6 Kasım 2014

    Amazon Echo ve Alexa sesli asistanı duyuruldu

    Amazon, sesle kontrol edilen kişisel asistan Alexa'ya bağlanan akıllı hoparlör Echo'yu 6 Kasım 2014'te davetiyeyle satışa sundu. Cihaz 14 Temmuz 2015'te tüm müşterilere açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1076. Bilim & uzay 12 Kasım 2014

    Philae kuyruklu yıldıza indi

    ESA'nın Rosetta görevinin iniş aracı Philae, 67P/Churyumov-Gerasimenko kuyruklu yıldızına indi. Bu, bir kuyruklu yıldız çekirdeğine yapılan ilk yumuşak inişti; araç iki kez sekerek durdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1077. Sağlık Türkiye 26 Kasım 2014

    Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) kuruldu

    19 Kasım 2014'te kabul edilen 6569 sayılı Kanun Resmî Gazete'de yayımlandı ve Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) kuruldu. Merkezi İstanbul'da olan ve Sağlık Bakanlığı ile ilgili kurum, sağlık bilimi ve teknolojilerinde araştırma-geliştirme için kuruldu.

    Kaynak: resmigazete.gov.tr ↗

  1078. Programlar 8 Aralık 2014

    Android Studio 1.0 yayımlandı

    Google, Mayıs 2013'te duyurduğu Android Studio'nun ilk kararlı sürümü 1.0'ı yayımladı. IntelliJ IDEA tabanlı bu geliştirme ortamı, Android uygulamaları için resmî IDE oldu.

    Kaynak: android-developers.googleblog.com ↗ · Wikipedia ↗

  1079. Programlar 15 Aralık 2014

    Godot oyun motorunun 1.0 sürümü yayımlandı

    Juan Linietsky, Godot oyun motorunun ilk kararlı sürümü 1.0'ı duyurdu. Sürüm, motorun açık kaynak yapılmasından 10 ay sonra çıktı.

    Kaynak: godotengine.org ↗

  1080. Yapay zekâ 22 Aralık 2014

    Adam optimizasyon algoritması makalesi yayımlandı

    Diederik P. Kingma ve Jimmy Ba, stokastik optimizasyon yöntemi Adam'ı tanıtan makaleyi arXiv'e yükledi. Düşük dereceli momentlerin uyarlamalı kestirimine dayanan yöntem az bellek ister; makale 2015'te San Diego'daki ICLR konferansında yayımlandı.

    Kaynak: arxiv.org ↗

  1081. Bilim & uzay Türkiye 2015

    Aziz Sancar'a Nobel

    Aziz Sancar, DNA onarımı üzerine çalışmalarıyla Tomas Lindahl ve Paul Modrich ile birlikte Nobel Kimya Ödülü'nü kazandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1082. Yapay zekâ 2015

    DQN, Atari oyunlarını öğrendi

    DeepMind'ın derin Q-ağı (DQN), Nature'da yayımlanan çalışmada 49 Atari oyununu aynı ağ yapısıyla ekran görüntüsünden öğrendi ve birçoğunda profesyonel insan oyuncu düzeyine ulaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1083. Mobil Türkiye 2015

    Getir kuruldu

    BiTaksi'nin de kurucusu Nazım Salur'un İstanbul'da kurduğu Getir, mobil uygulama üzerinden market ürünlerini çok hızlı teslim eden bir hizmet olarak yola çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1084. Yapay zekâ 2015

    ResNet (artık sinir ağı) geliştirildi

    Kaiming He ve arkadaşlarının geliştirdiği ResNet, 152 katmana kadar derin ağları eğitilebilir kıldı ve 2015 ImageNet (ILSVRC) yarışmasını kazandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1085. Sağlık Türkiye 1 Ocak 2015

    e-Nabız hizmete girdi

    Sağlık Bakanlığı'nın kişisel sağlık kayıtlarına erişim sağlayan portalı e-Nabız, 1 Ocak 2015'te çalışmaya başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1086. Mobil 24 Nisan 2015

    Apple Watch

    Apple'ın ilk akıllı saati Apple Watch satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1087. Programlar 29 Nisan 2015

    Visual Studio Code

    Microsoft, ücretsiz ve açık kaynaklı kod düzenleyicisi Visual Studio Code'u Build konferansında duyurdu; bugün en çok kullanılan geliştirici araçlarından biri.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1088. İnternet Mayıs 2015

    Discord yayına girdi

    Jason Citron ve Stanislav Vishnevskiy'nin tasarladığı sesli ve yazılı sohbet platformu Discord, Mayıs 2015'te discordapp.com adresiyle herkese açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1089. İnternet Mayıs 2015

    HTTP/2 standardı (RFC 7540) yayımlandı

    IETF, web'in temel protokolünün yeni sürümü HTTP/2'yi RFC 7540 olarak yayımladı. Protokol, başlık sıkıştırma ve aynı bağlantı üzerinden birden çok eş zamanlı istekle ağ kaynaklarını daha verimli kullanıyordu.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  1090. İnternet Türkiye Mayıs 2015

    Yemeksepeti, 589 milyon dolara Delivery Hero'ya satıldı

    Almanya merkezli Delivery Hero, çevrim içi yemek siparişi sitesi Yemeksepeti'ni nakit ve hisse karşılığında 589 milyon dolara satın aldı. Şirketin kuruluşundan ayrı bu anlaşmada Yemeksepeti ayda 3 milyondan fazla sipariş işliyordu.

    Kaynak: generalatlantic.com ↗ · techcrunch.com ↗

  1091. Bilim & uzay Türkiye 6 Mayıs 2015

    Türkiye CERN'e ortak üye oldu

    1961'den beri gözlemci olan Türkiye, bir yıl önce imzalanan anlaşmayı onaylamasıyla Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi CERN'in ortak üye devleti oldu.

    Kaynak: international-relations.web.cern.ch ↗ · cerncourier.com ↗

  1092. Mobil Türkiye 12 Mayıs 2015

    Android One Türkiye'ye geldi: General Mobile 4G

    Google, Android One programının Türkiye'de başladığını duyurdu. Hindistan, Bangladeş, Nepal, Sri Lanka, Endonezya ve Filipinler'den sonra Türkiye, programın ulaştığı ilk Avrupa ülkesi oldu. Programın Türkiye'deki telefonu General Mobile 4G, 15 Mayıs'ta satışa sunuldu.

    Kaynak: blog.google ↗

  1093. Yazılım 15 Mayıs 2015

    Rust 1.0

    Rust 1.0 yayımlandı; sistem programlamasında performans, bellek güvenliği ve kararlı bir dil temeli hedeflendi.

    Kaynak: blog.rust-lang.org ↗

  1094. Oyun 19 Mayıs 2015

    The Witcher 3: Wild Hunt çıktı

    Polonyalı CD Projekt Red'in geliştirdiği rol yapma oyunu The Witcher 3: Wild Hunt, PC, PlayStation 4 ve Xbox One için yayımlandı. Oyun, en çok satan video oyunları arasına girdi.

    Kaynak: cdprojekt.com ↗ · Wikipedia ↗

  1095. Yazılım Haziran 2015

    ECMAScript 2015 (ES6) standardı yayımlandı

    Ecma International, JavaScript'in standardı ECMA-262'nin 6. baskısını Haziran 2015'te yayımladı. ES6 diye de bilinen sürüm dile sınıfları, modülleri, ok işlevlerini, let ve const bildirimlerini ve Promise'leri getirdi.

    Kaynak: ecma-international.org ↗ · Wikipedia ↗

  1096. Programlar 25 Haziran 2015

    Atom 1.0 metin düzenleyicisi yayımlandı

    GitHub, 25 Haziran 2015'te Atom metin düzenleyicisinin 1.0 sürümünü yayımladı. İlk kez 26 Şubat 2014'te açılan Atom, sonradan Electron adını alan Atom Shell çatısı üzerine kuruluydu. GitHub geliştirmeyi 15 Aralık 2022'de sonlandırdı.

    Kaynak: github.blog ↗ · Wikipedia ↗

  1097. Oyun 7 Temmuz 2015

    Rocket League çıktı

    Psyonix'in geliştirip yayımladığı Rocket League, PlayStation 4 ve Windows için çıktı. Roket itişli arabalarla futbol oynanan oyun, 2008 tarihli Supersonic Acrobatic Rocket-Powered Battle-Cars'ın devamıdır; 23 Eylül 2020'de bütün platformlarda ücretsiz oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · store.steampowered.com ↗

  1098. Bilim & uzay 14 Temmuz 2015

    New Horizons Plüton'da

    New Horizons uzay aracı Plüton'un 12.500 km yakınından geçerek cüce gezegenin ilk yakın fotoğraflarını çekti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1099. Yazılım 21 Temmuz 2015

    Kubernetes 1.0 yayımlandı

    Açık kaynak konteyner yönetim sistemi Kubernetes'in 1.0 sürümüne ulaştığı 21 Temmuz 2015'te OSCON'da duyuruldu; sürümde 400'den fazla katkıcının 14.000 commit'i vardı. Aynı gün Google, Cloud Native Computing Foundation'ın (CNCF) kurulacağını açıkladı.

    Kaynak: superuser.openinfra.org ↗ · canonical.com ↗

  1100. Yazılım 29 Temmuz 2015

    Windows 10

    Microsoft, Windows 10'u genel kullanıma sundu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1101. Mobil 9 Eylül 2015

    Apple, 12,9 inçlik iPad Pro'yu tanıttı

    Apple, iPad ailesinin büyük ekranlı yeni modeli iPad Pro'yu tanıttı: 12,9 inç Retina ekran, 5,6 milyon piksel ve A9X çip. Aynı duyuruda Apple Pencil ve Smart Keyboard da tanıtıldı; satışın Kasım 2015'te başlayacağı açıklandı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1102. Bilim & uzay 14 Eylül 2015

    Kütleçekim dalgaları

    LIGO dedektörleri kütleçekim dalgalarını ilk kez doğrudan gözlemledi; keşif 11 Şubat 2016'da duyuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1103. Oyun 15 Eylül 2015

    Undertale yayımlandı

    Toby Fox'un geliştirdiği rol yapma oyunu Undertale Windows ve OS X için yayımlandı. Kaynağa göre Fox, bazı çizimler dışında senaryosu ve müziği dahil oyunun tamamını tek başına geliştirdi.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1104. Yapay zekâ Ekim 2015

    AlphaGo, Avrupa şampiyonu Fan Hui'yi 5-0 yendi

    DeepMind'ın Go programı AlphaGo, Ekim 2015'te Londra'da üç kez Avrupa şampiyonu olan profesyonel oyuncu Fan Hui'yi 5-0 yendi. DeepMind bunu bir yapay zekâ sistemiyle Go profesyoneli arasındaki ilk maç olarak tanıtır; Mart 2016'daki Lee Sedol maçından öncedir.

    Kaynak: deepmind.google ↗ · britgo.org ↗ · Wikipedia ↗

  1105. Bilim & uzay Türkiye 16 Ekim 2015

    Türksat 4B uydusu fırlatıldı

    Mitsubishi Electric'in ürettiği Türksat 4B haberleşme uydusu, Baykonur Uzay Üssü'nden Proton-M roketiyle fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1106. Yapay zekâ 9 Kasım 2015

    TensorFlow açık kaynak oldu

    Google, makine öğrenmesi sistemi TensorFlow'u Apache 2.0 lisansıyla açık kaynak olarak yayımladı. TensorFlow, Google'ın 2011'de geliştirdiği ilk nesil derin öğrenme altyapısı DistBelief'in yerini aldı.

    Kaynak: research.google ↗

  1107. Sinemalar 12 Kasım 2015

    Filmstaden Scandinavia (İsveç) açıldı

    Stockholm'ün Solna belediyesindeki Mall of Scandinavia alışveriş merkezinde Filmstaden Scandinavia 12 Kasım 2015'te açıldı. İşletmecisine göre 9.000 m² taban alanıyla açıldığında İsveç'in en büyük sinemasıydı; 15 salonu ve 1.860 koltuğu vardı.

    Kaynak: mynewsdesk.com ↗ · Wikipedia ↗

  1108. Sinemalar 19 Kasım 2015

    109 Cinemas Osaka Expocity (Japonya) açıldı

    Osaka yakınındaki Suita'da açılan 11 salonlu 109 Cinemas Osaka Expocity, açıldığında Japonya'nın en büyük perdesine sahipti: lazer projeksiyonlu IMAX salonunun perdesi 26 metreden geniş, 18 metreden yüksektir.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · gigazine.net ↗ · osaka-info.jp ↗

  1109. Donanım 26 Kasım 2015

    5 dolarlık Raspberry Pi Zero duyuruldu

    Raspberry Pi Vakfı, 5 dolarlık Raspberry Pi Zero'yu duyurdu. Kartta 1 GHz ARM11 çekirdekli Broadcom BCM2835 işlemci ve 512 MB bellek vardı; The MagPi dergisinin Aralık sayısının kapağında ücretsiz dağıtıldı.

    Kaynak: raspberrypi.com ↗

  1110. İnternet 3 Aralık 2015

    Let's Encrypt herkese açık betaya geçti

    Ücretsiz TLS sertifikası dağıtan Let's Encrypt açık betaya geçti; sertifika almak için artık davetiye gerekmiyordu. Adım, HTTPS'in web'de varsayılan olması hedefine yönelik duyuruldu.

    Kaynak: letsencrypt.org ↗

  1111. Yazılım 3 Aralık 2015

    PHP 7.0 yayımlandı

    PHP geliştirme ekibi, PHP 7 serisinin ilk sürümü olan PHP 7.0.0'ı duyurdu. Duyuruya göre sürüm PHP 5.6'ya göre iki kata kadar hızlı çalışıyor ve bellek kullanımını belirgin biçimde azaltıyor; dönüş ve skaler tür bildirimleri ile ?? işleci de bu sürümle geldi.

    Kaynak: php.net 1 ↗ · php.net 2 ↗

  1112. Yazılım 3 Aralık 2015

    Swift.org kuruldu: Swift'in kaynak kodu paylaşıldı

    Apple'ın 2014'te tanıttığı Swift programlama dili açık kaynak proje olarak yayımlandı ve Swift.org sitesi açıldı. Aynı gün dilin Linux'ta çalışan sürümü de sunuldu.

    Kaynak: swift.org ↗

  1113. Yapay zekâ 8 Aralık 2015

    OpenAI kuruldu

    Yapay zekâ araştırma kuruluşu OpenAI, 8 Aralık 2015'te San Francisco'da kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak kuruldu. Kurucuları arasında Sam Altman, Elon Musk ve Ilya Sutskever vardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1114. İnternet Türkiye 2016

    TROY yerli kart ödeme sistemi hizmete girdi

    Bankalararası Kart Merkezi (BKM) bünyesinde kurulan TROY ("Türkiye'nin Ödeme Yöntemi"), banka ve kredi kartlarında kullanılan yerli kart ödeme ağı olarak 2016'da hizmete girdi.

    Kaynak: bkm.com.tr ↗ · fintechistanbul.org ↗

  1115. İnternet Türkiye 6 Ocak 2016

    Netflix Türkiye'de hizmete girdi

    Netflix, 6 Ocak 2016'da CES 2016'da Reed Hastings'in konuşmasıyla 130'dan fazla yeni ülkede hizmete girdiğini duyurdu; Türkiye de bu ülkeler arasındaydı. İnternetten yayın hizmeti Türkiye'de üç paketle açıldı; aylık ücretler 7,99 avrodan başlıyordu.

    Kaynak: about.netflix.com ↗ · donanimhaber.com ↗

  1116. Mobil Türkiye 26 Ocak 2016

    Avea ve TTNET, Türk Telekom markasında birleşti

    Mobil operatör Avea ile internet sağlayıcısı TTNET 26 Ocak 2016'da Türk Telekom markası altında birleşti. Mobil, internet, ev telefonu ve TV hizmetleri 27 Ocak'tan itibaren tek "Türk Telekom" markasıyla sunuldu; Avea adı bırakıldı.

    Kaynak: hurriyet.com.tr ↗ · Anadolu Ajansı ↗

  1117. Yazılım 15 Şubat 2016

    Kotlin 1.0 yayımlandı

    JetBrains'in geliştirdiği Kotlin programlama dilinin ilk kararlı sürümü 1.0 çıktı. JetBrains bu sürümden itibaren uzun vadeli geriye uyumluluk sözü verdi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1118. Yazılım 16 Şubat 2016

    Vulkan 1.0 belirtimi yayımlandı

    Khronos Group, grafik ve hesaplama için platformlar arası bir arayüz olan Vulkan'ın 1.0 belirtimini 16 Şubat 2016'da yayımladı. Aynı gün ilk sürücüler ve geliştirme kitleri de kullanıma sunuldu.

    Kaynak: khronos.org ↗

  1119. Dağlar 26 Şubat 2016

    Nanga Parbat (Pakistan): zirveye ilk kış çıkışı

    Simone Moro (İtalya), Muhammad Ali Sadpara (Pakistan) ve Alex Txikon (İspanya), dünyanın dokuzuncu en yüksek dağı Nanga Parbat'a (8.125 m, Pakistan) kışın ilk kez çıktı.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · publications.americanalpineclub.org ↗

  1120. Oyun 26 Şubat 2016

    Stardew Valley yayımlandı

    Eric Barone'un (ConcernedApe) tek başına geliştirdiği çiftlik simülasyonu Stardew Valley, Windows için Steam'de yayımlandı. Oyun, Şubat 2026'ya kadar tüm platformlarda 50 milyonu aşkın kopya sattı.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1121. Yapay zekâ 15 Mart 2016

    AlphaGo, Lee Sedol'ü yendi

    DeepMind'ın AlphaGo programı, 9–15 Mart 2016'da Seul'de oynanan Go maçında Lee Sedol'ü 4–1 yendi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1122. Yapay zekâ 23 Mart 2016

    Microsoft'un sohbet botu Tay açıldı

    Microsoft'un Twitter'da açtığı sohbet botu Tay, kullanıcıların yönlendirmesiyle saldırgan paylaşımlar yapmaya başlayınca yaklaşık 16 saat sonra kapatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1123. Mobil Türkiye 1 Nisan 2016

    Türkiye'de 4.5G

    4.5G hizmeti başladı; mobil internet hızı 3G'ye göre yaklaşık 12 kat arttı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗

  1124. Mobil 5 Nisan 2016

    WhatsApp uçtan uca şifrelemeyi herkese açtı

    WhatsApp 5 Nisan 2016'da, yapılan her aramanın ve gönderilen her mesaj, fotoğraf, video, dosya ve sesli mesajın varsayılan olarak uçtan uca şifrelendiğini duyurdu. Şirket o gün uygulamayı bir milyardan fazla kişinin kullandığını belirtti.

    Kaynak: blog.whatsapp.com ↗

  1125. Programlar 6 Nisan 2016

    Vivaldi 1.0 web tarayıcısı yayımlandı

    Opera'nın eski yöneticisi Jon von Tetzchner'in Tatsuki Tomita ile kurduğu Vivaldi, bir yılı aşkın açık geliştirmenin ardından 1.0 sürümünü yayımladı. Blink motorunu kullanan tarayıcı, çok özelleştirme isteyen kullanıcıları hedefledi.

    Kaynak: jon.vivaldi.net ↗ · Wikipedia ↗

  1126. İnternet Türkiye 7 Nisan 2016

    Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (6698) yayımlandı

    6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu 24 Mart 2016'da kabul edildi, 7 Nisan 2016'da Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun, kişisel verilerin işlenmesinde başta özel hayatın gizliliği olmak üzere temel hak ve özgürlükleri korumayı amaçlar.

    Kaynak: kvkk.gov.tr ↗

  1127. Programlar 14 Nisan 2016

    Visual Studio Code 1.0 yayımlandı

    2015'te ön izleme olarak tanıtılan Visual Studio Code, 1.0 kararlı sürümüne ulaştı. Microsoft'un duyurusuna göre editörü o güne kadar 2 milyon geliştirici kurmuştu ve mağazada 1000'den fazla eklenti vardı.

    Kaynak: code.visualstudio.com ↗

  1128. Sağlık 20 Nisan 2016

    DSÖ Avrupa Bölgesi'nde yerli sıtma vakası sıfıra indi

    Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa Bölgesi'nde 2015'te yerli kaynaklı hiç sıtma vakası bildirilmediğini açıkladı. Bölgedeki yerli vaka sayısı 1995'te 90.712 idi. DSÖ'ye göre Avrupa Bölgesi, sıtmadan arınmış duruma ulaşan ilk bölgedir.

    Kaynak: who.int ↗ · voanews.com ↗

  1129. Oyun 24 Mayıs 2016

    Overwatch çıktı

    Blizzard Entertainment'ın çok oyunculu birinci şahıs nişancı oyunu Overwatch; PlayStation 4, Windows ve Xbox One için çıktı. Oyunun sunucuları 3 Ekim 2022'de kapatıldı; devam oyunu Overwatch 2 ertesi gün erken erişimle yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · engadget.com ↗

  1130. Yazılım 27 Haziran 2016

    .NET Core 1.0 yayımlandı

    Microsoft, 27 Haziran 2016'da .NET Core 1.0'ı ASP.NET Core 1.0 ve Entity Framework Core 1.0 ile birlikte yayımladı. Açık kaynaklı, modüler ve platformlar arası bu yeni .NET platformu Windows, OS X ve Linux'ta çalışıyordu.

    Kaynak: devblogs.microsoft.com ↗

  1131. Donanım Türkiye 30 Haziran 2016

    Osmangazi Köprüsü hizmete açıldı

    İzmit Körfezi'nde Dilovası ile Altınova'yı bağlayan Osmangazi Köprüsü törenle açıldı; ertesi gün trafiğe açıldı. 1.550 metrelik orta açıklığı ve 2.682 metrelik uzunluğuyla açıldığında dünyanın en uzun orta açıklıklı dördüncü asma köprüsüydü.

    Kaynak: sabah.com.tr ↗ · Wikipedia ↗

  1132. Bilim & uzay 4 Temmuz 2016

    Juno uzay aracı Jüpiter'in yörüngesine girdi

    NASA'nın 5 Ağustos 2011'de fırlattığı Juno uzay aracı, yaklaşık beş yıl ve 2,8 milyar kilometre süren yolculuğun ardından Jüpiter'in yörüngesine girdi. Juno, bir dış gezegenin yörüngesinde kutuptan kutba dolanan ilk görevdir.

    Kaynak: science.nasa.gov ↗ · Wikipedia ↗

  1133. Oyun 6 Temmuz 2016

    Pokémon Go

    Niantic'in artırılmış gerçeklik oyunu Pokémon Go çıktı; ilk ayında 130 milyon kez indirildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1134. Donanım Türkiye 26 Ağustos 2016

    Yavuz Sultan Selim Köprüsü hizmete açıldı

    İstanbul Boğazı'nın kuzeyinde Sarıyer ile Beykoz'u bağlayan Yavuz Sultan Selim Köprüsü hizmete açıldı. Ana açıklığı 1.408 metre, toplam uzunluğu 2.164 metre, genişliği 59 metredir; karayolu ile demiryolunu birlikte taşıyacak biçimde yapıldı.

    Kaynak: Karayolları Genel Müdürlüğü ↗ · uab.gov.tr ↗ · Wikipedia ↗

  1135. Mobil 7 Eylül 2016

    iPhone 7 ve iPhone 7 Plus tanıtıldı

    Apple, iPhone 7 ve iPhone 7 Plus'ı tanıttı. Telefonlar IP67 düzeyinde suya ve toza dayanıklılık, A10 Fusion çip ve stereo hoparlörle geldi; iPhone 7 Plus'ta 12 megapiksellik iki kamera vardı. Kutudan Lightning bağlantılı EarPods ve 3,5 mm kulaklık adaptörü çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1136. Yapay zekâ 8 Eylül 2016

    DeepMind WaveNet'i duyurdu

    DeepMind, ses dalgasını örnek örnek üreten derin sinir ağı WaveNet'i tanıttı. Dinleyici testlerinde yapay konuşma ile insan sesi arasındaki farkı yarıdan fazla kapattığı bildirildi.

    Kaynak: deepmind.google ↗ · arxiv.org ↗

  1137. Yazılım 14 Eylül 2016

    Angular 2.0 yayımlandı

    Google, 2014'te duyurduğu Angular 2'nin final sürümünü yayımladı. Yeni sürüm AngularJS'in güncellemesi değil, onunla uyumlu olmayan baştan yazılmış bir çatıydı; ekip uygulamaların TypeScript ile yazılmasını öneriyordu.

    Kaynak: techcrunch.com ↗ · Wikipedia ↗

  1138. Mobil 20 Eylül 2016

    Douyin (TikTok) Çin'de yayına girdi

    ByteDance, kısa video uygulaması Douyin'i ilk olarak A.me adıyla Çin'de başlattı. Uygulamanın uluslararası sürümü TikTok, Eylül 2017'de yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1139. Programlar 27 Eylül 2016

    Figma ilk kez herkese açıldı

    Dylan Field ve Evan Wallace'ın kurduğu Figma, tarayıcıda çalışan ve birden çok kullanıcının aynı tasarımı eşzamanlı düzenlemesine olanak veren tasarım aracı olarak ilk genel sürümünü yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1140. Mobil 4 Ekim 2016

    Google Pixel tanıtıldı

    Google, kendi tasarladığı Pixel ve Pixel XL telefonlarını 4 Ekim 2016'da Made by Google etkinliğinde duyurdu. Nexus serisinin yerini alan Pixel serisinin ilk telefonlarıydı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1141. Yazılım 25 Ekim 2016

    Next.js açık kaynak olarak yayımlandı

    Naoyuki Kanezawa, Guillermo Rauch ve Tony Kovanen, Next.js'i açık kaynak olarak duyurdu. Duyuru onu React, Webpack ve Babel üzerine kurulu, sunucuda işlenen JavaScript web uygulamaları için küçük bir çatı diye tanıttı.

    Kaynak: vercel.com ↗

  1142. Yapay zekâ Kasım 2016

    Google Çeviri sinir ağına geçti

    Google Çeviri, cümleleri bütün olarak çeviren yapay sinir ağı tabanlı sistemine (GNMT) geçti; çeviriler belirgin biçimde akıcılaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1143. Bilim & uzay Türkiye 5 Aralık 2016

    Göktürk-1 uydusu

    Türkiye'nin yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusu Göktürk-1, Fransız Guyanası'ndan Vega roketiyle fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1144. Mobil 13 Aralık 2016

    Apple AirPods satışa çıktı

    Eylül 2016'da tanıtılan kablosuz kulaklık AirPods, ertelemeden sonra 13 Aralık 2016'da çevrim içi siparişe açıldı; 20 Aralık'ta mağazalara geldi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1145. Donanım Türkiye 20 Aralık 2016

    Avrasya Tüneli açıldı

    İstanbul Boğazı'nın altından geçen iki katlı karayolu tüneli Avrasya Tüneli 20 Aralık 2016'da törenle açıldı, 22 Aralık'ta trafiğe açıldı. 5,4 kilometrelik tünel, iki yaka arasındaki yolculuğu yaklaşık 5 dakikaya indirdi.

    Kaynak: avrasyatuneli.com ↗ · Wikipedia ↗

  1146. Etimoloji 2017

    "Deepfake" kelimesi

    "Deepfake" kelimesi 2017 sonlarında "deepfakes" adlı bir Reddit kullanıcısından yayıldı. "Deep learning" (derin öğrenme) ile "fake" (sahte) sözcüklerinin birleşimidir ve yapay zekâyla üretilmiş sahte görüntü ya da sesi anlatır.

    İngilizce: deepfake · Almanca: Deepfake

    Kaynak: Wikipedia ↗ · dictionary.com ↗

  1147. Bilim & uzay Türkiye 2017

    Türkiye'nin ilk Ulusal Antarktika Bilim Seferi

    İlk Ulusal Antarktik Bilim Seferi (TAE-1) 2017'de yapıldı. Sefere İstanbul Teknik, Karadeniz Teknik, Gazi ve Hitit üniversitelerinden dokuz araştırmacı katıldı; ekip Antarktika'da başka ülkelerin üslerini de ziyaret etti.

    Kaynak: bilimgenc.tubitak.gov.tr ↗ · hurriyet.com.tr ↗

  1148. Yapay zekâ Ocak 2017

    Libratus poker profesyonellerini yendi

    Carnegie Mellon Üniversitesi'nde geliştirilen Libratus, 11-31 Ocak 2017'deki "Brains vs. Artificial Intelligence" turnuvasında dört profesyonel poker oyuncusuna karşı açık farkla kazandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1149. Sağlık Türkiye 3 Şubat 2017

    Mersin Şehir Hastanesi açıldı

    Mersin Şehir Hastanesi, Cumhurbaşkanı'nın katıldığı törenle açıldı. 1.294 yataklı hastane, Türkiye'de şehir hastanesi modelinin ilk örneklerindendir.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · Anadolu Ajansı ↗

  1150. Oyun 24 Şubat 2017

    Hollow Knight yayımlandı

    Avustralya'nın Adelaide kentindeki bağımsız stüdyo Team Cherry'nin elle çizilmiş iki boyutlu metroidvania oyunu Hollow Knight, Windows için yayımlandı. Oyun, Kasım 2014'te açılan Kickstarter kampanyasında 2.158 destekçiden 57 bin Avustralya dolarından fazla para toplamıştı.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1151. Donanım 2 Mart 2017

    AMD Ryzen 7 işlemcileri satışa çıktı

    AMD'nin yeni Zen mimarisine dayanan 8 çekirdekli, 16 iş parçacıklı Ryzen 7 masaüstü işlemcileri (1800X, 1700X, 1700) dünya genelinde satışa çıktı.

    Kaynak: ir.amd.com ↗

  1152. Oyun 3 Mart 2017

    Nintendo Switch

    Hem ev hem el konsolu olarak kullanılabilen Nintendo Switch dünya genelinde satışa çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1153. Oyun 3 Mart 2017

    The Legend of Zelda: Breath of the Wild çıktı

    Nintendo'nun açık dünyalı aksiyon-macera oyunu The Legend of Zelda: Breath of the Wild, Nintendo Switch ve Wii U için çıktı. Oyun Switch'in çıkış oyunlarından biriydi ve Nintendo'nun Wii U için yayımladığı son oyun oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · nintendo.com ↗

  1154. Programlar 14 Mart 2017

    Microsoft Teams kullanıma sunuldu

    2 Kasım 2016'da duyurulan iş iletişimi ve toplantı uygulaması Microsoft Teams, Office 365 aboneleri için dünya genelinde kullanıma açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1155. Mobil 29 Mart 2017

    Samsung Galaxy S8 ve S8+ tanıtıldı

    Samsung, Galaxy S8 ve S8+'ı New York'taki Lincoln Center'da tanıttı. 5,8 ve 6,2 inçlik telefonlar, 18,5:9 oranlı "Infinity Display" ekranı, Bixby asistanı ve iris tarayıcısıyla geldi; satış 21 Nisan 2017'de başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · koreatimes.co.kr ↗

  1156. İnternet Türkiye 29 Nisan 2017

    Türkiye'de Vikipedi'ye erişim engellendi

    Türkiye'de Vikipedi'nin tüm dil sürümlerine erişim engellendi. Anayasa Mahkemesi 26 Aralık 2019'da engelin hak ihlali olduğuna karar verdi; erişim 15 Ocak 2020'de açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1157. Yapay zekâ 12 Haziran 2017

    Transformer mimarisi

    Google araştırmacılarının "Attention Is All You Need" makalesi, bugünkü büyük dil modellerinin temeli olan Transformer mimarisini tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1158. Sinemalar 24 Haziran 2017

    UCI Cinemas Orio IMAX salonu (İtalya) açıldı

    Bergamo yakınındaki Oriocenter'da bulunan 14 salonlu UCI Cinemas Orio'nun IMAX salonu 24 Haziran 2017'de açıldı. 29,6 metre genişliğinde, 16,5 metre yüksekliğinde ve 490 metrekarelik perde, İtalya'nın en büyük IMAX perdesi olarak tanıtıldı.

    Kaynak: screenweek.it ↗ · nerdburger.it ↗

  1159. Sinemalar Temmuz 2017

    CGV Yongsan IMAX salonu (Güney Kore) açıldı

    Seul'de yenilenen CGV Yongsan sinemasında 31 metre genişliğinde ve 22,4 metre yüksekliğinde perdesi olan IMAX salonu açıldı. Açıldığında bir multipleksteki dünyanın en büyük IMAX perdesi olarak duyuruldu. Sinemada 20 salon ve 3.888 koltuk vardır.

    Kaynak: koreaherald.com ↗ · koreanfilm.or.kr ↗

  1160. Sağlık 30 Ağustos 2017

    İlk CAR-T hücre tedavisi Kymriah ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 30 Ağustos 2017'de Novartis'in Kymriah'ını (tisagenlecleucel) onayladı; Novartis bunu onay alan ilk CAR-T hücre tedavisi olarak duyurdu. Tedavi, 25 yaşına kadar olan ve dirençli ya da nükseden B hücreli akut lenfoblastik lösemi hastaları içindi.

    Kaynak: novartis.com ↗

  1161. Mobil 12 Eylül 2017

    iPhone X ve Face ID tanıtıldı

    Apple, iPhone X ile yüz tanımaya dayalı kilit açma sistemi Face ID'yi tanıttı. TrueDepth kamera yüze 30.000'den fazla kızılötesi nokta yansıtarak yüzün haritasını çıkarıyordu; telefon 3 Kasım 2017'de satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1162. Oyun 26 Eylül 2017

    Fortnite Battle Royale

    Epic Games'in ücretsiz oynanan Fortnite Battle Royale'i PC ve konsollarda çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1163. Oyun 29 Eylül 2017

    Cuphead çıktı

    Kanadalı bağımsız stüdyo Studio MDHR'nin oyunu Cuphead 29 Eylül 2017'de Windows ve Xbox One için çıktı. Patron dövüşlerine dayanan oyun, 1930'ların çizgi filmlerinden esinlenen elle çizilmiş animasyonuyla tanındı; ilk iki haftada bir milyondan fazla sattı.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1164. Yapay zekâ 19 Ekim 2017

    AlphaGo Zero duyuruldu

    DeepMind, insan oyun verisi kullanmadan yalnız kendisiyle oynayarak öğrenen AlphaGo Zero'yu Nature'da yayımladı. Üç günlük eğitimle AlphaGo Lee sürümünü 100-0 yendi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1165. Oyun Türkiye Kasım 2017

    Zynga, Peak Games'in kart oyunları stüdyosunu satın alacağını duyurdu

    Zynga, Kasım 2017'de İstanbul merkezli Peak Games'in mobil kart oyunları stüdyosunu 100 milyon dolar nakit karşılığında satın almak için anlaştığını duyurdu. Anlaşma Spades Plus, Gin Rummy Plus, 101 Okey Plus ve Okey Plus oyunlarını kapsıyordu.

    Kaynak: sec.gov ↗ · mcvuk.com ↗

  1166. Programlar 14 Kasım 2017

    Firefox Quantum yayımlandı

    Mozilla, yeni Firefox'u Firefox Quantum adıyla yayımladı. Mozilla'ya göre tarayıcı altı ay önceki Firefox'tan iki kattan fazla hızlıydı ve 2004'teki Firefox 1.0'dan sonraki en büyük güncellemeydi; arayüz de Photon adlı çalışmayla yenilendi.

    Kaynak: blog.mozilla.org ↗

  1167. Yapay zekâ 5 Aralık 2017

    AlphaZero

    DeepMind'ın AlphaZero'su yalnız kendi kendine oynayarak satranç, şogi ve Go'yu öğrendi; dokuz saatlik eğitimle Stockfish'i yendi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1168. Sağlık 5 Aralık 2017

    Ozempic (semaglutid) ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Novo Nordisk'in haftada bir enjekte edilen GLP-1 reseptör agonisti Ozempic'i (semaglutid) yetişkinlerde tip 2 diyabette kan şekeri kontrolü için onayladı.

    Kaynak: prnewswire.com ↗

  1169. Donanım Türkiye 15 Aralık 2017

    İstanbul'da sürücüsüz M5 metro hattı açıldı

    M5 Üsküdar–Ümraniye–Çekmeköy metro hattının Üsküdar ile Yamanevler arasındaki 9 istasyonluk ilk etabı hizmete girdi. Metro İstanbul'a göre M5, Türkiye'nin ilk sürücüsüz metro hattıdır.

    Kaynak: metro.istanbul ↗ · Wikipedia ↗

  1170. Sağlık 19 Aralık 2017

    Gen tedavisi Luxturna ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), 19 Aralık 2017'de Spark Therapeutics'in gen tedavisi Luxturna'yı onayladı. FDA'ya göre bu, ABD'de belirli bir gendeki mutasyonların yol açtığı hastalığı hedefleyen, doğrudan uygulanan ilk gen tedavisiydi; kalıtsal bir görme kaybında kullanılır.

    Kaynak: prnewswire.com ↗ · statnews.com ↗

  1171. Oyun 25 Ocak 2018

    Celeste yayımlandı

    Maddy Thorson ve Noel Berry'nin bağımsız stüdyosu Maddy Makes Games'in platform oyunu Celeste, 25 Ocak 2018'de Windows, macOS, Linux, Nintendo Switch ve PlayStation 4 için yayımlandı.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1172. Sinemalar 22 Mart 2018

    ODEON Oslo (Norveç) açıldı

    Oslo'nun Storo semtinde 14 salonlu ve 1.700 koltuklu ODEON Oslo açıldı. Binanın sahibi Thon Eiendom'un duyurusuna göre Norveç'in en büyük sinema merkeziydi; IMAX salonu da ülkenin en büyük perdesiyle tanıtıldı.

    Kaynak: kommunikasjon.ntb.no ↗ · nyteknikk.no ↗

  1173. Bilim & uzay Türkiye 3 Nisan 2018

    Akkuyu Nükleer Santrali'nde ilk reaktörün inşaatı başladı

    Mersin'in Büyükeceli beldesindeki Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nde ilk reaktörün (VVER-1200) inşaatına başlandı. Santral Rosatom tarafından kuruluyor.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1174. Yapay zekâ Mayıs 2018

    Google Duplex tanıtıldı

    Google, geliştirici konferansında Duplex'i tanıttı. Google Asistan'ın bu uzantısı insan sesini taklit ederek kuaför randevusu ya da restoran rezervasyonu için telefon görüşmesi yapabiliyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1175. İnternet 25 Mayıs 2018

    AB Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR) uygulanmaya başladı

    Nisan 2016'da kabul edilen AB Genel Veri Koruma Tüzüğü (GDPR), 25 Mayıs 2018'de bütün üye ülkelerde doğrudan uygulanmaya başladı.

    Kaynak: europarl.europa.eu ↗ · Wikipedia ↗

  1176. Oyun Türkiye 30 Mayıs 2018

    Gram Games, Zynga'ya satıldı

    Zynga, 2012'de kurulan, Londra ve İstanbul'da stüdyoları olan Merge Dragons! ve 1010! oyunlarının yapımcısı Gram Games'i 250 milyon dolar nakit ve kazanca bağlı ek ödemeyle satın aldığını duyurdu.

    Kaynak: zynga.com ↗

  1177. Yapay zekâ Haziran 2018

    OpenAI GPT-1 makalesini yayımladı

    OpenAI, "Improving Language Understanding by Generative Pre-Training" başlıklı makalesiyle GPT-1 modelini tanıttı. Model 117 milyon parametreliydi; sonraki GPT-2 ve GPT-3'ün öncülüdür.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1178. İnternet Türkiye Haziran 2018

    Alibaba, Trendyol'da kontrol payı aldı

    Alibaba Group, Haziran 2018'de Türk e-ticaret şirketi Trendyol'a yatırım yapıp mevcut yatırımcılardan hisse alarak 728 milyon dolar karşılığında kontrol payı edindi. Bu olay, Trendyol'un 2010'daki kuruluşundan ayrıdır.

    Kaynak: webrazzi.com ↗ · Wikipedia ↗

  1179. İnternet Ağustos 2018

    TLS 1.3 standardı (RFC 8446) yayımlandı

    IETF, güvenli web bağlantılarının temelindeki TLS protokolünün 1.3 sürümünü RFC 8446 olarak yayımladı. Yeni standart, TLS 1.2'yi tanımlayan RFC 5246'yı geçersiz kıldı.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  1180. Bilim & uzay 12 Ağustos 2018

    Parker Güneş Sondası fırlatıldı

    NASA'nın Güneş'in dış koronasını gözlemleyecek Parker Güneş Sondası, Delta IV Heavy roketiyle fırlatıldı. Yaşayan bir kişinin adı verilen ilk NASA aracıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1181. Donanım 20 Ağustos 2018

    Nvidia, GeForce RTX 2080 Ti, 2080 ve 2070'i tanıttı

    Nvidia, Gamescom'da Turing mimarili GeForce RTX 2080 Ti, 2080 ve 2070 ekran kartlarını tanıttı. Kartlar oyunlara gerçek zamanlı ışın izleme getiriyordu; fiyatlar 499 dolardan başlıyordu ve satışın 20 Eylül 2018'de başlayacağı duyuruldu.

    Kaynak: nvidianews.nvidia.com ↗

  1182. Donanım Türkiye 6 Eylül 2018

    T625 Gökbey helikopteri ilk uçuşunu yaptı

    TUSAŞ'ın geliştirdiği çift motorlu hafif genel maksat helikopteri T625 Gökbey'in TC-HLP tescilli prototipi, ilk uçuşunu 6 Eylül 2018'de Ankara'da yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1183. Yapay zekâ Ekim 2018

    BERT dil modeli

    Google araştırmacıları Transformer tabanlı dil modeli BERT'i tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1184. Oyun 26 Ekim 2018

    Red Dead Redemption 2 çıktı

    Rockstar Games'in geliştirip yayımladığı Red Dead Redemption 2, 26 Ekim 2018'de PlayStation 4 ve Xbox One için çıktı. Oyun 1899'un kurgusal Amerika'sında geçer.

    Kaynak: rockstargames.com ↗ · Wikipedia ↗

  1185. Donanım Türkiye 29 Ekim 2018

    İstanbul Havalimanı açıldı

    İstanbul Havalimanı'nın ilk etabı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın katıldığı törenle açıldı. İlk etap yıllık 90 milyon yolcu kapasitelidir. Havalimanı, Atatürk Havalimanı'nın 6 Nisan 2019'da ticari uçuşlara kapanmasıyla IST kodunu aldı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · Wikipedia ↗

  1186. Oyun 16 Kasım 2018

    Among Us PC'de (Steam) yayımlandı

    Innersloth'un çok oyunculu sosyal çıkarım oyunu Among Us, Steam'de Windows için yayımlandı. Oyun 2020'de Twitch ve YouTube yayıncıları sayesinde büyük ilgi gördü.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1187. Yapay zekâ Aralık 2018

    AlphaStar profesyonel StarCraft II oyuncusunu yendi

    DeepMind'ın yapay zekâ programı AlphaStar, profesyonel StarCraft II oyuncusu Grzegorz "MaNa" Komincz'i 5-0 yendi. Ağustos 2019'a kadar Avrupa sunucusunda Grandmaster seviyesine ulaştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1188. Yapay zekâ Aralık 2018

    Waymo One sürücüsüz taksi hizmeti başladı

    Waymo, otonom araçlarla yolcu taşıyan ticari hizmeti Waymo One'ı Phoenix'te başlattı. Hizmet sürücüsüz yolculuklara Kasım 2019'da geçti.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1189. Yazılım 4 Aralık 2018

    Flutter 1.0 duyuruldu

    Google, 4 Aralık 2018'de Flutter Live etkinliğinde Flutter 1.0'ı duyurdu. Google bunu, tek kod tabanından iOS ve Android uygulamaları geliştirmeye yarayan arayüz araç takımının ilk kararlı sürümü olarak tanıttı.

    Kaynak: developers.googleblog.com ↗

  1190. Bilim & uzay Türkiye 13 Aralık 2018

    Türkiye Uzay Ajansı

    Türkiye Uzay Ajansı, cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1191. Sinemalar 22 Aralık 2018

    Pathé Tunis City (Tunus) açıldı

    Tunus'un kuzey banliyösünde 8 salonlu ve 1.500 koltuklu Pathé Tunis City açıldı. Kaynaklara göre Tunus'un ilk multipleksiydi ve 1 numaralı salonundaki 16 metre genişliğindeki perde ülkenin en büyük sinema perdesiydi.

    Kaynak: boxofficepro.fr ↗ · tekiano.com ↗

  1192. Bilim & uzay 3 Ocak 2019

    Chang'e 4, Ay'ın arka yüzüne indi

    Çin'in Chang'e 4 aracı Von Kármán kraterine inerek Ay'ın arka yüzüne inen ilk uzay aracı oldu. Dünya ile iletişim Queqiao röle uydusuyla sağlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1193. Bilim & uzay Türkiye Şubat 2019

    Antarktika'da Türk Bilimsel Araştırma Kampı kuruldu

    3. Ulusal Antarktika Bilim Seferi'nde, Antarktika Yarımadası'nın batısındaki Horseshoe Adası'na üç modülden oluşan geçici Türk Bilimsel Araştırma Kampı kuruldu. Seferi İTÜ Kutup Araştırmaları Merkezi yürüttü; lideri Burcu Özsoy'du.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · soos.aq ↗

  1194. Yapay zekâ 14 Şubat 2019

    GPT-2 duyuruldu

    OpenAI, GPT-2 dil modelini 14 Şubat 2019'da duyurdu. 1,5 milyar parametreli tam sürüm aşamalı yayının ardından 5 Kasım 2019'da yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1195. Programlar Mart 2019

    NSA, Ghidra'yı ücretsiz olarak yayımladı

    ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), kendi geliştirdiği tersine mühendislik aracı Ghidra'yı Mart 2019'da RSA Konferansı'nda ücretsiz olarak yayımladı; aracı NSA danışmanı Rob Joyce tanıttı. Kaynak kodu bir ay sonra GitHub'da paylaşıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · helpnetsecurity.com ↗

  1196. Donanım Türkiye 20 Mart 2019

    TUSAŞ Aksungur ilk uçuşunu yaptı

    TUSAŞ'ın Anka deneyimiyle geliştirdiği çift motorlu, orta irtifa uzun havada kalışlı (MALE) insansız hava aracı Aksungur, 20 Mart 2019'da ilk uçuşunu yaptı ve 4 saat 20 dakika havada kaldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · donanimhaber.com ↗

  1197. Yapay zekâ 27 Mart 2019

    Derin öğrenmenin öncülerine Turing Ödülü

    ACM, 2018 Turing Ödülü'nü Yoshua Bengio, Geoffrey Hinton ve Yann LeCun'a verdiğini açıkladı. Ödül, derin sinir ağlarını bilişimin temel bir bileşeni yapan kavramsal ve mühendislik atılımları için verildi; 1 milyon dolarlıktı.

    Kaynak: cifar.ca ↗ · Wikipedia ↗

  1198. Mobil 3 Nisan 2019

    Güney Kore'de ülke çapında ticari 5G hizmeti başladı

    SK Telecom, KT ve LG Uplus, 3 Nisan 2019'da yerel saatle 23.00'te 5G hizmetlerini başlattı; Güney Kore böylece dünyanın ilk ülke çapında 5G mobil şebekesini açtı. 5 Nisan olarak duyurulan açılış, ABD'li Verizon'un önüne geçmek için iki gün öne alındı.

    Kaynak: techxplore.com ↗ · Wikipedia ↗

  1199. Bilim & uzay 10 Nisan 2019

    Kara deliğin ilk fotoğrafı

    Event Horizon Telescope ekibi, M87 gökadasının merkezindeki kara deliğin ilk görüntüsünü yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1200. Yapay zekâ 13 Nisan 2019

    OpenAI Five, Dota 2 dünya şampiyonu OG'yi yendi

    OpenAI'ın Dota 2 oynayan yapay zekâ takımı OpenAI Five, San Francisco'daki gösteride The International 2018 şampiyonu OG'yi üç maçlık seride 2-0 yendi.

    Kaynak: gameinformer.com ↗ · Wikipedia ↗

  1201. Yapay zekâ 22 Mayıs 2019

    OECD Yapay Zekâ İlkeleri kabul edildi

    42 ülke, OECD Yapay Zekâ İlkeleri'ni kabul etti. OECD bu metni yapay zekâ konusundaki ilk hükümetler arası standart olarak tanımlar. Bağlayıcı olmayan ilkeler Mayıs 2024'te güncellendi.

    Kaynak: oecd.ai ↗ · cms.law ↗

  1202. Sağlık 24 Mayıs 2019

    SMA gen tedavisi Zolgensma ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), AveXis'in Zolgensma'sını (onasemnogene abeparvovec) onayladı. İlaç, spinal müsküler atrofi (SMA) hastası iki yaşından küçük çocukların tedavisi için onaylanan ilk gen tedavisi oldu; ciddi akut karaciğer hasarı için kutulu uyarı taşıyor.

    Kaynak: fda.gov ↗

  1203. İnternet Türkiye Haziran 2019

    iyzico, 165 milyon dolara PayU'ya satıldı

    2013'te Barbaros Özbuğutu ve Tahsin Isın'ın kurduğu Türk ödeme teknolojileri şirketi iyzico'nun 165 milyon dolara PayU'ya satıldığı Haziran 2019'da duyuruldu.

    Kaynak: egirisim.com ↗ · Wikipedia ↗

  1204. Mobil 3 Haziran 2019

    Apple, iPadOS'u duyurdu

    Apple, iPad'in işletim sistemini iOS'tan ayırarak iPadOS adıyla tanıttı. iOS temelleri üzerine kurulan sistem yeni ana ekran, gelişmiş çoklu görev ve harici sürücü desteği getirdi; genel sürümün 2019 sonbaharında ücretsiz güncelleme olarak çıkacağı açıklandı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1205. Donanım 24 Haziran 2019

    Raspberry Pi 4 satışa çıktı

    2012'deki ilk Raspberry Pi'nin ardılı Raspberry Pi 4 Model B, 35 dolardan başlayan fiyatla satışa çıktı. 1,5 GHz dört çekirdekli ARM Cortex-A72 işlemci, 1, 2 ya da 4 GB bellek, iki USB 3.0 girişi, Gigabit Ethernet ve 4K'ya kadar çift ekran desteği sunuyordu.

    Kaynak: raspberrypi.com ↗

  1206. Yapay zekâ 11 Temmuz 2019

    Pluribus'un altı oyunculu pokerde profesyonelleri yendiği açıklandı

    Carnegie Mellon Üniversitesi ile Facebook AI'ın geliştirdiği Pluribus, altı oyunculu limitsiz Texas Hold'em pokerde profesyonel oyuncuları yendi. Sonuç, Science dergisinde "Superhuman AI for Multiplayer Poker" makalesiyle yayımlandı.

    Kaynak: cmu.edu ↗

  1207. Sinemalar 19 Temmuz 2019

    Grand Cinema Sunshine Ikebukuro (Japonya) açıldı

    Grand Cinema Sunshine, 19 Temmuz 2019'da Japonya'nın Tokyo kentindeki Ikebukuro'da 12 salon ve 2.443 koltukla açıldı. 18,9 metre yüksekliğinde ve 25,8 metre genişliğindeki IMAX perdesi, açılışta Japonya'nın en büyük sinema perdesi olarak tanıtıldı.

    Kaynak: cinematreasures.org ↗ · fashion-headline.com ↗

  1208. Programlar 30 Temmuz 2019

    Blender 2.80 yayımlandı

    1994'te doğan Blender'ın 2.80 sürümü yayımlandı. Sürüm yeniden tasarlanan arayüzü, gerçek zamanlı çalışan Eevee görüntü oluşturucusunu ve Grease Pencil ile tam bir 2B çizim ve animasyon sistemini getirdi.

    Kaynak: blender.org 1 ↗ · blender.org 2 ↗

  1209. Mobil 9 Ağustos 2019

    Huawei HarmonyOS'u duyurdu

    Huawei, Dongguan'daki geliştirici konferansı HDC 2019'da birçok cihaz türünde çalışacak işletim sistemi HarmonyOS'u tanıttı. Onu kullanan ilk ürünler Honor Vision akıllı televizyonları oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gsmarena.com ↗

  1210. Mobil 6 Eylül 2019

    Samsung Galaxy Fold satışa çıktı

    Samsung'un katlanabilir ekranlı akıllı telefonu Galaxy Fold, Şubat 2019'da tanıtıldıktan sonra 6 Eylül 2019'da Güney Kore'de satışa sunuldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1211. Dağlar Ekim 2019

    Shishapangma (Çin): Nirmal Purja 14 sekizbinliği 189 günde tamamladı

    Nepalli dağcı Nirmal Purja, Ekim 2019'un sonunda Çin'in Tibet bölgesindeki 8.027 metrelik Shishapangma'nın zirvesine çıkarak 8.000 metreyi aşan 14 dağın hepsini 189 günde (altı ay altı gün) tamamladı. Diziye 23 Nisan 2019'da Annapurna'yla başlamış, ek oksijen kullanmıştı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · gripped.com ↗

  1212. Mobil 28 Ekim 2019

    Apple, AirPods Pro'yu duyurdu

    Apple, aktif gürültü engelleme ve çevredeki sesleri duymayı sağlayan şeffaflık modu bulunan AirPods Pro kulaklıklarını duyurdu. Kulaklık 30 Ekim 2019'da ABD'de 249 dolara satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1213. Programlar 13 Kasım 2019

    Brave 1.0 web tarayıcısı yayımlandı

    Brave Software, gizlilik odaklı açık kaynak tarayıcısı Brave'in 1.0 sürümünü Windows, macOS, Linux, Android ve iOS için resmen yayımladı. Şirket, duyuru sırasında tarayıcının aylık 8,7 milyon etkin kullanıcısı olduğunu bildirdi.

    Kaynak: brave.com ↗

  1214. Yazılım 5 Aralık 2019

    WebAssembly, W3C tavsiyesi (standardı) oldu

    W3C, WebAssembly Çekirdek Belirtimi'nin resmî web standardı olduğunu duyurdu. Böylece WebAssembly, HTML, CSS ve JavaScript'in ardından tarayıcıda kod çalıştırabilen dördüncü web dili sayıldı.

    Kaynak: w3.org ↗

  1215. Donanım Türkiye 6 Aralık 2019

    Bayraktar Akıncı ilk uçuşunu yaptı

    Baykar'ın geliştirdiği insansız savaş uçağı Bayraktar Akıncı, otomatik taksi, kalkış, 16 dakikalık uçuş ve inişten oluşan ilk uçuşunu başarıyla tamamladı. Bu olay, TB2'den ayrı ve daha büyük bir platformdur.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1216. Sağlık 19 Aralık 2019

    Ebola aşısı Ervebo ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Merck'in Zaire ebolavirüsüne karşı geliştirdiği Ervebo aşısını 18 yaş ve üstü için onayladı. ABD'de onaylanan ilk Ebola aşısıdır; Avrupa Komisyonu aynı aşıya Kasım 2019'da ruhsat vermişti.

    Kaynak: statnews.com ↗ · merck.com ↗

  1217. İnternet Türkiye 26 Aralık 2019

    Anayasa Mahkemesi Vikipedi engelini hak ihlali saydı

    Anayasa Mahkemesi, Nisan 2017'den beri süren Vikipedi erişim engelinin ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi. Gerekçeli karar 15 Ocak 2020'de Resmî Gazete'de yayımlandı.

    Kaynak: tr.wikisource.org ↗ · wikimediafoundation.org ↗

  1218. Programlar 15 Ocak 2020

    Chromium tabanlı yeni Microsoft Edge yayımlandı

    Microsoft, 15 Ocak 2020'de Chromium açık kaynak projesi üzerine yeniden kurduğu yeni Microsoft Edge tarayıcısını önizlemeden çıkardı. Tarayıcı, desteklenen bütün Windows sürümleri ve macOS için 90'dan fazla dilde indirilebilir oldu.

    Kaynak: blogs.windows.com ↗

  1219. Sağlık 30 Ocak 2020

    DSÖ yeni koronavirüs salgınını uluslararası acil durum ilan etti

    Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü, 2019-nCoV salgınının uluslararası önemde halk sağlığı acil durumu (PHEIC) olduğunu ilan etti. Açıklamaya göre o gün Çin'de 7.711 doğrulanmış vaka ve 170 ölüm, Çin dışında ise 18 ülkede 83 vaka vardı.

    Kaynak: who.int ↗

  1220. Mobil 11 Şubat 2020

    Samsung Galaxy Z Flip tanıtıldı

    Samsung, Galaxy Unpacked etkinliğinde kapaklı telefon gibi ikiye katlanan Galaxy Z Flip'i tanıttı. 6,7 inçlik katlanır ekranı ultra ince camla kaplıydı; önceki Galaxy Fold'un ekranı ise plastikti.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · androidauthority.com ↗

  1221. Sağlık Türkiye 11 Mart 2020

    Türkiye'de ilk COVID-19 vakası açıklandı

    Sağlık Bakanı Fahrettin Koca, Türkiye'de ilk koronavirüs (COVID-19) vakasının tespit edildiğini açıkladı. Hastanın Avrupa'dan dönen bir erkek olduğu, ailesi ve yakın temaslılarının gözlem altına alındığı bildirildi.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · Wikipedia ↗

  1222. Oyun 20 Mart 2020

    Animal Crossing: New Horizons çıktı

    Nintendo'nun geliştirip yayımladığı Animal Crossing: New Horizons, 20 Mart 2020'de Nintendo Switch için çıktı. Oyun 31 Mart 2020'ye kadar, ilk 12 günde 11,77 milyon adet sattı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · nintendo.com ↗

  1223. Oyun 23 Mart 2020

    Half-Life: Alyx çıktı

    Valve, Half-Life serisinin sanal gerçeklik için baştan tasarlanan oyunu Half-Life: Alyx'i yayımladı. Hikâye, Half-Life ile Half-Life 2'nin olayları arasında geçer.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗

  1224. Oyun Türkiye 30 Mart 2020

    Mount & Blade II: Bannerlord erken erişime çıktı

    Ankaralı TaleWorlds'ün 2008'de çıkan Mount & Blade'in devamı olan Bannerlord, erken erişim sürümüyle yayımlandı. Oyunun tam sürümü 25 Ekim 2022'de çıktı.

    Kaynak: pcgamesn.com ↗ · Wikipedia ↗

  1225. Mobil Türkiye 10 Nisan 2020

    Hayat Eve Sığar uygulaması yayımlandı

    Sağlık Bakanlığı'nın geliştirdiği Hayat Eve Sığar mobil uygulaması, COVID-19 salgınında vatandaşları bilgilendirmek ve bulaşı önlemek amacıyla yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1226. Yazılım 13 Mayıs 2020

    Deno 1.0 yayımlandı

    JavaScript ve TypeScript kodunu tarayıcı dışında çalıştıran Deno, 13 Mayıs 2020'de 1.0 sürümüne ulaştı. Tek bir yürütülebilir dosya olarak gelen çalışma ortamı, kodu varsayılan olarak güvenli bir kum havuzunda çalıştırır.

    Kaynak: deno.com ↗

  1227. Programlar 19 Mayıs 2020

    Windows Terminal 1.0 yayımlandı

    Microsoft, sekmeli ve bölmeli komut satırı uygulaması Windows Terminal'in ilk kararlı sürümü 1.0'ı duyurdu. Açık kaynak olarak GitHub'da geliştirilen program Microsoft Store ve GitHub üzerinden dağıtıldı; ilk kez Mayıs 2019'da Build konferansında duyurulmuştu.

    Kaynak: devblogs.microsoft.com ↗ · Wikipedia ↗

  1228. Sağlık Türkiye 21 Mayıs 2020

    Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi açıldı

    İstanbul Başakşehir'deki Çam ve Sakura Şehir Hastanesi'nin ilk etabı 20 Nisan 2020'de hizmete girdi; hastane 21 Mayıs'ta, Japonya Başbakanı Şinzo Abe'nin video konferansla katıldığı törenle açıldı. 2.682 yataklı yapıda 2.068 sismik izolatör var.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · Wikipedia ↗

  1229. Yapay zekâ 28 Mayıs 2020

    GPT-3

    OpenAI, 175 milyar parametreli dil modeli GPT-3'ü tanıtan makalesini yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1230. Oyun Türkiye 1 Haziran 2020

    Peak Games 1,8 milyar dolara satıldı

    İstanbul'da 2010'da kurulan mobil oyun şirketi Peak Games'i Zynga 1,8 milyar dolara satın alacağını açıkladı; Türk teknoloji girişimleri için bir dönüm noktası oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1231. Oyun 2 Haziran 2020

    Valorant çıktı

    Riot Games'in ücretsiz oynanan taktik nişancı oyunu Valorant, 7 Nisan'da başlayan kapalı betanın ardından 2 Haziran 2020'de Windows için dünyanın büyük bölümünde yayımlandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · espn.com ↗

  1232. Yapay zekâ 19 Haziran 2020

    Gürültü giderici difüzyon modelleri (DDPM) makalesi

    Jonathan Ho, Ajay Jain ve Pieter Abbeel "Denoising Diffusion Probabilistic Models" makalesini arXiv'e gönderdi. Difüzyon modelleriyle görüntü üreten çalışma, CIFAR-10 veri kümesinde 3,17 FID puanı bildirdi.

    Kaynak: arxiv.org ↗

  1233. İnternet Türkiye 31 Temmuz 2020

    Sosyal ağ sağlayıcılara yükümlülük getiren 7253 sayılı Kanun yayımlandı

    5651 sayılı İnternet Kanunu'nu değiştiren 7253 sayılı Kanun 31 Temmuz 2020'de Resmî Gazete'de yayımlandı. Kanun "sosyal ağ sağlayıcı" tanımını getirdi; Türkiye'den günlük erişimi bir milyonu aşan yurt dışı kaynaklı sağlayıcılara Türkiye'de temsilci belirleme yükümlülüğü koydu.

    Kaynak: resmigazete.gov.tr ↗

  1234. Sağlık 25 Ağustos 2020

    DSÖ Afrika Bölgesi yabani çocuk felci virüsünden arındı

    Bağımsız Afrika Bölgesel Sertifikasyon Komisyonu, 47 ülkeli DSÖ Afrika Bölgesi'nin yabani çocuk felci virüsünden arındığını ilan etti. Bölgede son yabani virüs vakası 2016'da Nijerya'da görülmüştü; aşıdan türeyen virüs salgınları ise 16 ülkede sürüyordu.

    Kaynak: afro.who.int ↗

  1235. Oyun 17 Eylül 2020

    Hades tam sürümüyle çıktı

    Supergiant Games'in Aralık 2018'den beri erken erişimde olan oyunu Hades; Windows, macOS ve Nintendo Switch için tam sürümüyle çıktı. Oyuncu, Hades'in oğlu Zagreus olarak yeraltı dünyasından kaçmaya çalışır. Oyun, Hugo Ödülü verilen ilk video oyunu oldu.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1236. Oyun Türkiye 2 Ekim 2020

    Rollic'in yüzde 80'i Zynga'ya satıldı

    Zynga, Aralık 2018'de İstanbul'da kurulan hiper-gündelik mobil oyun şirketi Rollic'in yüzde 80'ini yaklaşık 180 milyon dolar nakitle satın aldı. Kalan yüzde 20'yi üç yıl içinde almayı planladı.

    Kaynak: sec.gov ↗

  1237. Mobil 13 Ekim 2020

    5G destekli iPhone 12 ve iPhone 12 mini duyuruldu

    Apple, 5G destekli iPhone 12 (6,1 inç) ve iPhone 12 mini'yi (5,4 inç) duyurdu. Telefonlar A14 Bionic yongası, Ceramic Shield ön kapak ve 15 watt'a kadar kablosuz şarj veren MagSafe ile geldi; iPhone 12 için satış tarihi 23 Ekim olarak açıklandı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1238. Sinemalar 15 Ekim 2020

    Muvi Cinemas Mall of Dhahran (Suudi Arabistan) açıldı

    Suudi Arabistan'ın Zahran kentindeki Mall of Dhahran'da 18 salonlu ve 2.368 koltuklu Muvi Cinemas açıldı. Kaynaklara göre açıldığında ülkenin en büyük sinemasıydı; ilk aşamada 18 salonun 17'si hizmete girdi.

    Kaynak: motivatevalmorgan.com ↗ · chapmantaylor.com ↗

  1239. Yapay zekâ 22 Ekim 2020

    Vision Transformer (ViT) makalesi yayımlandı

    Dosovitskiy ve arkadaşları "An Image is Worth 16x16 Words" makalesini arXiv'e gönderdi. Makale, görüntü parçalarının dizisine doğrudan uygulanan saf bir Transformer'ın görüntü sınıflandırmada çok iyi sonuç verebildiğini gösterdi.

    Kaynak: arxiv.org ↗

  1240. Yapay zekâ Kasım 2020

    AlphaFold 2

    DeepMind'ın AlphaFold 2'si protein yapılarını deneysel yöntemlere yakın doğrulukla tahmin ederek CASP14'ü kazandı; çalışma 2024 Nobel Kimya Ödülü'ne konu oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1241. Donanım 10 Kasım 2020

    Apple M1

    Apple, Mac bilgisayarlar için kendi tasarladığı M1 yongasını tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1242. Sinemalar 10 Kasım 2020

    Supercines Ceibos (Ekvador) açıldı

    Guayaquil'deki Riocentro Ceibos alışveriş merkezinde 16 salonlu Supercines Ceibos açıldı; salonlardan biri IMAX'tir. Projeksiyon sağlayıcısı Christie'nin duyurusuna göre 3.034 koltuklu sinema Ekvador'un en büyüğüdür.

    Kaynak: eluniverso.com ↗ · christiedigital.com ↗

  1243. Oyun 10 Kasım 2020

    Xbox Series X ve Series S satışa çıktı

    Microsoft'un Xbox Series X ve Series S konsolları 10 Kasım 2020'de 37 ülkede satışa çıktı. Series X 499, Series S 299 dolardan satıldı. İkili, 2001'deki ilk Xbox'la başlayan konsol ailesinin dördüncü kuşağıdır.

    Kaynak: news.xbox.com ↗ · Wikipedia ↗

  1244. Oyun 12 Kasım 2020

    PlayStation 5 satışa çıktı

    Sony'nin PlayStation 4'ün ardılı olan PlayStation 5 konsolu 12 Kasım 2020'de ABD, Kanada, Meksika, Avustralya, Yeni Zelanda, Japonya ve Güney Kore'de satışa çıktı; Avrupa dahil dünyanın geri kalanında 19 Kasım'da satıldı. Diskli sürüm 499,99, dijital sürüm 399,99 dolardı.

    Kaynak: sonyinteractive.com ↗ · Wikipedia ↗

  1245. Bilim & uzay Aralık 2020

    Chang'e 5, Ay'dan örnek getirdi

    Çin'in 23 Kasım 2020'de fırlattığı Chang'e 5, 1 Aralık'ta Ay'da Mons Rümker bölgesine indi; dönüş kapsülü 16 Aralık'ta (UTC) İç Moğolistan'a inerek yaklaşık 1.731 gram örnek getirdi. 1976'daki Luna 24'ten sonra Ay'dan getirilen ilk örnekti.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · cnsa.gov.cn ↗

  1246. Sağlık Aralık 2020

    İlk COVID-19 aşısı onayı

    Birleşik Krallık, Pfizer–BioNTech mRNA aşısının acil kullanımını onaylayan ilk ülke oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1247. Dağlar 8 Aralık 2020

    Everest (Nepal–Çin): yeni yüksekliği 8.848,86 metre açıklandı

    İki ülkenin sınırında yükselen dünyanın en yüksek dağı Everest'in yüksekliğini Nepal ve Çin, ortak ölçüm sonucunda 8.848,86 metre olarak Katmandu ve Pekin'de aynı anda açıkladı.

    Kaynak: kathmandupost.com ↗ · aljazeera.com ↗

  1248. Oyun 10 Aralık 2020

    Cyberpunk 2077 çıktı

    CD Projekt Red'in geliştirdiği açık dünya rol yapma oyunu Cyberpunk 2077; PlayStation 4, Stadia, Windows ve Xbox One için çıktı. Mike Pondsmith'in Cyberpunk masaüstü oyun serisine dayanan oyun, Night City adlı kurgusal şehirde geçer.

    Kaynak: press.cdprojektred.com ↗ · Wikipedia ↗

  1249. Yapay zekâ 23 Aralık 2020

    DeepMind MuZero'yu Nature'da yayımladı

    DeepMind, kuralları kendisine söylenmeden Go, satranç, shogi ve Atari oyunlarında ustalaşan MuZero'yu Nature dergisinde yayımladı. Algoritmanın ilk hâli 2019'da tanıtılmıştı.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1250. Yazılım 25 Aralık 2020

    Ruby 3.0 yayımlandı

    1995'te çıkan Ruby dilinin 3.0 sürümü yayımlandı. Sürüm, "Ruby 3, Ruby 2'den 3 kat hızlı olacak" hedefiyle geliştirildi; eşzamanlılık için Ractor'ı ve tür tanımlama dili RBS'i getirdi.

    Kaynak: ruby-lang.org ↗

  1251. Yapay zekâ 2021

    Anthropic kuruldu

    OpenAI'dan ayrılan Dario ve Daniela Amodei kardeşlerin de aralarında olduğu yedi kişi, yapay zekâ güvenliği ve araştırma şirketi Anthropic'i kurdu. Şirket Mayıs 2021'de 124 milyon dolarlık A serisi yatırımı duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · anthropic.com ↗

  1252. Yapay zekâ 5 Ocak 2021

    DALL-E

    OpenAI, yazılı tariften görsel üreten yapay zekâ modeli DALL-E'yi tanıttı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1253. İnternet Türkiye 8 Ocak 2021

    FAST anlık ödeme sistemi kullanıma açıldı

    Merkez Bankası'nın geliştirdiği FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi) sistemi, 7/24 anlık para transferi için kullanıma açıldı. Kimlik numarası, telefon ya da e-postayla ödeme sağlayan Kolay Adresleme Sistemi de devreye girdi; ilk işlem limiti 50 TL'ydi.

    Kaynak: tcmb.gov.tr ↗

  1254. Bilim & uzay Türkiye 8 Ocak 2021

    Türksat 5A yörüngede

    Airbus'ın ürettiği haberleşme uydusu Türksat 5A, 8 Ocak 2021'de SpaceX'in Falcon 9 roketiyle Cape Canaveral'dan fırlatıldı. Uydu 31° Doğu'da yer eşzamanlı yörüngede çalışır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1255. Sağlık Türkiye 14 Ocak 2021

    Türkiye'de COVID-19 aşılaması sağlık çalışanlarıyla başladı

    Acil kullanım onayı alan CoronaVac aşısı, bir gün önce Sağlık Bakanı Fahrettin Koca ve Bilim Kurulu üyelerine yapıldıktan sonra 14 Ocak 2021'de ülke genelinde sağlık çalışanlarına uygulanmaya başladı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · Wikipedia ↗

  1256. Dağlar 16 Ocak 2021

    K2 (Pakistan–Çin): zirveye ilk kış çıkışı

    Dünyanın ikinci en yüksek dağı K2'nin (8.611 m, Pakistan–Çin sınırı) zirvesine kışın ilk kez 10 Nepalli dağcı çıktı; ekibi Nirmal Purja ve Mingma Gyalje Sherpa yönetti. K2, kışın çıkılan son sekizbinlik oldu.

    Kaynak: alanarnette.com ↗ · nationalgeographic.com ↗

  1257. Donanım 21 Ocak 2021

    Raspberry Pi Pico satışa çıktı

    Raspberry Pi, mikrodenetleyici sınıfındaki ilk ürünü Pico'yu 21 Ocak 2021'de 4 dolara satışa sundu. Kartın merkezinde, kuruluşun kendi tasarladığı çift çekirdekli RP2040 çipi vardı.

    Kaynak: raspberrypi.com ↗ · theregister.com ↗

  1258. Bilim & uzay Türkiye 9 Şubat 2021

    Türkiye'nin Milli Uzay Programı açıklandı

    Türkiye'nin Milli Uzay Programı, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Beştepe Millet Kongre ve Kültür Merkezi'nde açıklandı. Programın 10 hedefi arasında Ay'a ulaşmak, bölgesel konumlama sistemi, uzay limanı ve bir Türk vatandaşını uzaya göndermek vardı.

    Kaynak: sabah.com.tr ↗ · uzay.tubitak.gov.tr ↗ · Wikipedia ↗

  1259. Bilim & uzay 18 Şubat 2021

    Perseverance Mars'a indi

    NASA'nın Perseverance gezgini Mars'taki Jezero Krateri'ne indi. Beraberindeki Ingenuity helikopteri 19 Nisan 2021'de başka bir gezegende ilk motorlu uçuşu yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1260. Oyun Türkiye 25 Şubat 2021

    Royal Match yayımlandı

    İstanbul merkezli Dream Games'in geliştirdiği mobil bulmaca oyunu Royal Match, Temmuz 2020'deki erken erişimin ardından tam sürümüyle yayımlandı. Dream Games 2019'da kuruldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1261. Bilim & uzay 19 Nisan 2021

    Ingenuity helikopteri Mars'ta ilk uçuşunu yaptı

    NASA'nın Perseverance ile Mars'a giden küçük helikopteri Ingenuity, başka bir gezegendeki ilk motorlu ve kontrollü uçuşu yaptı. Toplam 72 uçuş yapan helikopterin görevi 25 Ocak 2024'te sona erdi.

    Kaynak: science.nasa.gov ↗

  1262. Mobil 20 Nisan 2021

    Apple AirTag'i tanıttı

    Apple, eşyaların yerini Bul (Find My) uygulamasıyla izlemeye yarayan küçük takip aksesuarı AirTag'i tanıttı. Tanesi 29 dolardan satılan AirTag 30 Nisan 2021'de satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1263. İnternet Mayıs 2021

    QUIC taşıma protokolü (RFC 9000) yayımlandı

    IETF, UDP tabanlı, çoğullamalı ve güvenli taşıma protokolü QUIC'in çekirdeğini tanımlayan RFC 9000'i standart yolunda yayımladı. Belgeye göre QUIC akış denetimli akışlar, düşük gecikmeli bağlantı kurulumu ve ağ yolu değiştirme (geçiş) sağlar.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  1264. Sağlık 4 Haziran 2021

    Kilo yönetimi ilacı Wegovy (semaglutid) ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Novo Nordisk'in haftada bir uygulanan 2,4 mg semaglutid iğnesi Wegovy'yi obezitesi ya da kiloya bağlı bir sağlık sorunuyla fazla kilosu olan yetişkinlerde kilo yönetimi için onayladı. FDA'ya göre bu alanda 2014'ten sonra onaylanan ilk ilaçtı.

    Kaynak: content.govdelivery.com ↗

  1265. Yapay zekâ 29 Haziran 2021

    GitHub Copilot

    GitHub, kod yazarken satır ve fonksiyon öneren yapay zekâ asistanı Copilot'u önizleme olarak açtı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1266. Oyun Türkiye 30 Haziran 2021

    Dream Games 1 milyar dolar değerlemeye ulaştı

    Royal Match'in geliştiricisi İstanbul merkezli Dream Games, Index Ventures ve Makers Fund'ın ortak liderliğindeki B serisi turda 155 milyon dolar yatırım aldı ve 1 milyar dolar değerlemeyle "unicorn" oldu. Toplam yatırımı 212 milyon dolara çıktı.

    Kaynak: webrazzi.com ↗ · ntv.com.tr ↗

  1267. İnternet Türkiye 1 Temmuz 2021

    Hepsiburada Nasdaq'ta işlem görmeye başladı

    2000'de faaliyete geçen e-ticaret şirketi Hepsiburada, 1 Temmuz 2021'de ABD'deki Nasdaq borsasında halka açık şirket olarak işlem görmeye başladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1268. Yapay zekâ 22 Temmuz 2021

    AlphaFold Protein Yapı Veritabanı açıldı

    DeepMind ve EMBL-EBI, AlphaFold'un tahmin ettiği protein yapılarını içeren AlphaFold Protein Yapı Veritabanı'nı herkese açık ve ücretsiz olarak yayımladı. Veritabanı, yaklaşık 20.000 proteinlik insan proteomu ve 20 başka canlıyla, 350.000'den fazla yapıyla açıldı.

    Kaynak: sciencedaily.com ↗ · ebi.ac.uk ↗

  1269. İnternet Türkiye Ağustos 2021

    Trendyol, Türkiye'nin ilk "decacorn"u oldu

    Trendyol, General Atlantic ve SoftBank Vision Fund 2'nin önderlik ettiği turda 1,5 milyar dolar yatırım aldı ve 16,5 milyar dolar değerlemeye ulaştı. Böylece değeri 10 milyar doları aşan ("decacorn") ilk Türk teknoloji şirketi oldu.

    Kaynak: invest.gov.tr ↗ · dailysabah.com ↗

  1270. Yapay zekâ Türkiye 20 Ağustos 2021

    Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi (2021-2025) yayımlandı

    Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın hazırladığı strateji, 2021/18 sayılı genelgeyle Resmî Gazete'de yayımlandı.

    Kaynak: lexpera.com.tr ↗ · Anadolu Ajansı ↗

  1271. Sinemalar 30 Eylül 2021

    Traumpalast Leonberg IMAX salonu (Almanya) açıldı

    Almanya'nın Leonberg kentindeki Traumpalast sinemasının IMAX salonu açıldı. Guinness'e göre 38,80 x 21,00 metrelik perdesi dünyanın en büyük kalıcı sinema perdesidir.

    Kaynak: guinnessworldrecords.com ↗ · giantscreencinema.com ↗

  1272. Yazılım 5 Ekim 2021

    Windows 11

    Microsoft, Windows 11'i genel kullanıma sundu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1273. Sağlık 6 Ekim 2021

    DSÖ ilk sıtma aşısı RTS,S'yi önerdi

    Dünya Sağlık Örgütü, orta ve yüksek bulaşma bölgelerindeki 5 aylık ve daha büyük çocuklarda P. falciparum sıtmasına karşı RTS,S/AS01 aşısının dört dozluk şemayla kullanılmasını önerdi.

    Kaynak: who.int ↗

  1274. Yapay zekâ Kasım 2021

    UNESCO Yapay Zekâ Etiği Tavsiyesi kabul edildi

    UNESCO'nun 193 üye devleti, Yapay Zekânın Etiğine İlişkin Tavsiye'yi kabul etti. UNESCO bu metni, yapay zekâ etiği alanındaki ilk küresel standart olarak tanımlar.

    Kaynak: unesco.org ↗

  1275. Programlar 8 Kasım 2021

    Visual Studio 2022 kullanıma sunuldu

    Microsoft, Visual Studio 2022'nin ve .NET 6'nın genel kullanıma açıldığını duyurdu. Duyuruya göre Visual Studio 2022, geliştirme ortamının 64 bit olan ilk sürümüdür.

    Kaynak: devblogs.microsoft.com ↗

  1276. Bilim & uzay Türkiye 19 Aralık 2021

    Türksat 5B uydusu fırlatıldı

    Yüksek kapasiteli haberleşme uydusu Türksat 5B, Falcon 9 roketiyle Cape Canaveral'dan fırlatıldı. Uydunun yüzde 25'inin Türkiye'de üretilmesi hedeflendi; 5A'dan sonraki ayrı uydudur.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1277. Sağlık 22 Aralık 2021

    COVID-19 hapı Paxlovid ABD'de acil kullanım izni aldı

    FDA, Pfizer'ın Paxlovid'ine (nirmatrelvir ve ritonavir tabletleri) acil kullanım izni verdi. Kurum bunu ağızdan alınan hap biçimindeki ilk COVID-19 tedavisi olarak duyurdu. İzin, ağır hastalık riski yüksek olan, 12 yaş ve üstü, en az 40 kilo ağırlığındaki hastaları kapsıyordu.

    Kaynak: fda.gov ↗

  1278. Sağlık Türkiye 22 Aralık 2021

    Turkovac

    Sağlık Bakanlığı ve Erciyes Üniversitesi'nin geliştirdiği yerli COVID-19 aşısı Turkovac, acil kullanım onayı aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1279. Bilim & uzay 25 Aralık 2021

    James Webb Uzay Teleskobu

    Hubble'ın ardılı sayılan James Webb Uzay Teleskobu fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1280. Sağlık Ocak 2022

    Genetiği değiştirilmiş domuz kalbi bir insana nakledildi

    Maryland Üniversitesi Tıp Merkezi'nde Bartley Griffith'in ekibi, genetiği değiştirilmiş bir domuzun kalbini 57 yaşındaki David Bennett'e nakletti. Türünün ilk örneği olan ameliyata FDA acil izin vermişti; hasta nakilden iki ay sonra öldü.

    Kaynak: medschool.umaryland.edu ↗

  1281. Yapay zekâ Şubat 2022

    DeepMind AlphaCode'u tanıttı

    DeepMind, yarışma düzeyindeki programlama sorularını çözen AlphaCode sistemini tanıttı. Makaleye göre sistem, Codeforces'taki 5.000'den fazla katılımcılı yarışmalarda ortalama ilk %54,3'lük dilime girdi; bu, yaklaşık olarak ortanca yarışmacının düzeyiydi.

    Kaynak: arxiv.org ↗ · deepmind.google ↗

  1282. Oyun 25 Şubat 2022

    Elden Ring çıktı

    FromSoftware'in geliştirdiği, Bandai Namco'nun yayımladığı aksiyon rol yapma oyunu Elden Ring 25 Şubat 2022'de PC, PlayStation ve Xbox için çıktı. Hidetaka Miyazaki'nin yönettiği oyun Şubat 2023'e kadar 20 milyonu aşkın kopya sevk etti.

    Kaynak: en.bandainamcoent.eu ↗ · Wikipedia ↗

  1283. Oyun 25 Şubat 2022

    Valve, Steam Deck'i piyasaya sürdü

    Valve'ın SteamOS çalıştıran el tipi oyun bilgisayarı Steam Deck 25 Şubat 2022'de satışa çıktı; ilk siparişler 28 Şubat'ta gönderilmeye başladı. Cihazın başlangıç fiyatı 399 dolardı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · techcrunch.com ↗

  1284. Donanım Türkiye 18 Mart 2022

    1915 Çanakkale Köprüsü açıldı

    Çanakkale Boğazı'nı geçen 1915 Çanakkale Köprüsü 18 Mart 2022'de açıldı. 2.023 metrelik orta açıklığıyla Japonya'daki Akashi Kaikyō Köprüsü'nü geçerek dünyanın en uzun orta açıklıklı asma köprüsü oldu.

    Kaynak: canakkale.gov.tr ↗ · hurriyet.com.tr ↗

  1285. Yapay zekâ 6 Nisan 2022

    OpenAI, DALL-E 2'yi duyurdu

    OpenAI, 2021'deki DALL-E'nin ardılı DALL-E 2'yi duyurdu. Model metinden öncekine göre birkaç kat büyük ve ayrıntılı görseller üretiyor, görselin seçilen bölümünü değiştirebiliyor ve çeşitlemeler çıkarabiliyordu. Önce yalnız davetle girilen bir deneme ortamında açıldı.

    Kaynak: techcrunch.com ↗

  1286. Yapay zekâ 12 Mayıs 2022

    DeepMind genel amaçlı ajan Gato'yu tanıttı

    DeepMind, "A Generalist Agent" yazısıyla Gato'yu tanıttı. Aynı ağırlıklara sahip tek bir ağ Atari oynayabiliyor, görüntülere altyazı yazabiliyor, sohbet edebiliyor ve gerçek bir robot koluyla blok dizebiliyor.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1287. Sağlık 13 Mayıs 2022

    Diyabet ilacı Mounjaro (tirzepatid) ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Eli Lilly'nin haftada bir kez deri altına enjekte edilen ilacı Mounjaro'yu (tirzepatid) tip 2 diyabet tedavisinde diyet ve egzersize ek olarak onayladı. İlaç hem GIP hem GLP-1 reseptörlerini uyarır; FDA onu sınıfının ilk ilacı sayıyor.

    Kaynak: drugtopics.com ↗ · Wikipedia ↗

  1288. İnternet Haziran 2022

    HTTP/3 standardı (RFC 9114) yayımlandı

    IETF, HTTP'nin üçüncü ana sürümünü RFC 9114 olarak yayımladı. HTTP/3, TCP yerine QUIC taşıma protokolü üzerinde çalışır; akış çoğullama ve daha hızlı bağlantı kurma gibi özelliklerden yararlanır.

    Kaynak: rfc-editor.org ↗

  1289. Donanım 6 Haziran 2022

    Apple M2 tanıtıldı

    Apple, Mac'ler için kendi tasarladığı çiplerin ikinci kuşağı M2'yi duyurdu. İkinci nesil 5 nanometre teknolojisiyle üretilen çipte 20 milyar transistör bulunur. M2, yeniden tasarlanan MacBook Air ve 13 inçlik MacBook Pro ile geldi.

    Kaynak: apple.com ↗

  1290. Yapay zekâ 12 Temmuz 2022

    Midjourney açık betaya çıktı

    Leap Motion'ın kurucu ortağı David Holz'un kurduğu Midjourney, metinden görüntü üreten aracını açık betaya açtı. Kullanıcılar görselleri önce Discord bot komutlarıyla üretiyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1291. Sağlık 23 Temmuz 2022

    DSÖ maymun çiçeği salgınını uluslararası acil durum ilan etti

    DSÖ Genel Direktörü, çok ülkeli maymun çiçeği (mpox) salgınının uluslararası önemi haiz halk sağlığı acil durumu olduğunu açıkladı. Acil Durum Komitesi görüş birliğine varamamıştı; 20 Temmuz'a kadar 72 ülkeden 14.533 vaka bildirilmişti.

    Kaynak: who.int ↗

  1292. Yapay zekâ 22 Ağustos 2022

    Stable Diffusion

    Metinden görsel üreten açık kaynaklı yapay zekâ modeli Stable Diffusion herkese açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1293. Sinemalar 31 Ağustos 2022

    Roxy Cinemas Dubai Hills (BAE) açıldı

    Dubai'deki Dubai Hills Mall'da 15 salonla açılan Roxy Cinemas'ın Roxy Xtreme salonu, 28 × 15,1 metrelik (423 m²) perdesiyle açıldığında Orta Doğu'nun en büyük sinema perdesine sahipti.

    Kaynak: dubaiholding.com ↗

  1294. İnternet Türkiye 14 Eylül 2022

    TRABİS açıldı, .tr alan adları BTK'ya geçti

    .tr alan adlarının yönetimi, 1991'den beri ODTÜ'nün yürüttüğü sistemden BTK'nın TRABİS sistemine geçti. com.tr, org.tr ve net.tr adları belgesiz, ilk gelen alır esasıyla verilmeye başlandı.

    Kaynak: trabis.gov.tr ↗

  1295. Yapay zekâ 21 Eylül 2022

    OpenAI Whisper yayımlandı

    OpenAI'nin konuşma tanıma ve yazıya dökme modeli Whisper, 21 Eylül 2022'de MIT lisansıyla açık kaynak olarak yayımlandı. Model 680.000 saatlik etiketli ses-metin verisiyle eğitildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1296. Bilim & uzay 26 Eylül 2022

    DART uzay aracı Dimorphos asteroidine çarptı

    NASA'nın DART uzay aracı, 26 Eylül 2022'de (ABD Doğu saatiyle 19.14) Didymos'un çevresinde dönen 160 metre çapındaki Dimorphos asteroidine çarptı. NASA bunu dünyanın ilk gezegen savunması teknolojisi denemesi olarak tanımladı; araç hedefe yaklaşık 10 ayda ulaştı.

    Kaynak: nasa.gov ↗

  1297. Yapay zekâ 5 Ekim 2022

    DeepMind AlphaTensor'u duyurdu

    DeepMind, matris çarpımı gibi temel işlemler için yeni, verimli ve doğruluğu kanıtlanabilir algoritmalar keşfeden yapay zekâ sistemi AlphaTensor'u duyurdu; çalışma aynı gün Nature'da yayımlandı. Sistem, belirli bir durumda Strassen'in 50 yıllık algoritmasını geride bıraktı.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1298. Sinemalar 7 Ekim 2022

    Pathé Dakar (Senegal) açıldı

    Senegal'in başkenti Dakar'ın Mermoz semtinde 7 salon ve 1.394 koltukla açılan Pathé Dakar, Pathé'ye göre Batı Afrika'nın en büyük sinemasıdır; en büyük perdesinin tabanı 21 metredir.

    Kaynak: pathe.com ↗ · boxofficepro.fr ↗

  1299. Programlar 13 Ekim 2022

    Obsidian 1.0 yayımlandı

    Markdown tabanlı not uygulaması Obsidian'ın masaüstü 1.0.0 sürümü herkese açık yayımlandı. Sürüm sekmeler ve yenilenmiş arayüzle geldi.

    Kaynak: obsidian.md ↗

  1300. Oyun Türkiye 25 Ekim 2022

    Mount & Blade II: Bannerlord tam sürümüyle çıktı

    Ankara merkezli TaleWorlds Entertainment'ın geliştirdiği Mount & Blade II: Bannerlord, 2020'de başlayan erken erişim döneminin ardından tam sürümüyle çıktı. Oyun Windows'un yanında PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One ve Xbox Series X/S için de yayımlandı.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1301. Donanım Türkiye 29 Ekim 2022

    Togg Gemlik tesisi açıldı

    Türkiye'nin yerli elektrikli otomobil markası Togg'un Gemlik'teki üretim tesisi açıldı ve ilk T10X banttan indi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1302. Sinemalar Kasım 2022

    Century Cinemax Two Rivers (Kenya) açıldı

    Nairobi'deki Two Rivers Mall'da açılan Century Cinemax'in 19,5 × 8,7 metrelik perdesi, açıldığında Doğu ve Orta Afrika'nın en büyük sinema perdesiydi. İlk aşamada 6 salondan 3'ü açıldı.

    Kaynak: capitalfm.africa ↗ · nation.africa ↗

  1303. Bilim & uzay 16 Kasım 2022

    Artemis I görevi fırlatıldı

    NASA, SLS roketi ve Orion uzay aracıyla insansız Artemis I test uçuşunu Kennedy Uzay Merkezi'nden fırlattı. Orion, Ay'ın arka yüzünün ötesine geçip 25 gün sonra 11 Aralık 2022'de San Diego açıklarında denize indi.

    Kaynak: nasa.gov ↗

  1304. Yapay zekâ 30 Kasım 2022

    ChatGPT

    OpenAI, büyük dil modellerine dayanan sohbet uygulaması ChatGPT'yi yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1305. Donanım Türkiye 14 Aralık 2022

    Bayraktar Kızılelma ilk uçuşunu yaptı

    Baykar'ın jet motorlu insansız muharip uçağı Kızılelma ilk uçuşunu gerçekleştirdi. Araç, gemiden kullanılabilecek biçimde tasarlanan tek motorlu bir insansız savaş uçağıdır.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1306. Sağlık Ocak 2023

    Alzheimer ilacı Leqembi (lecanemab) ABD'de onaylandı

    FDA, Eisai ve Biogen'in geliştirdiği Leqembi'ye (lecanemab) Ocak 2023'te hızlandırılmış onay verdi. Beyindeki amiloid beta plaklarını hedefleyen bu monoklonal antikor erken evre Alzheimer hastalığının tedavisi içindir; onay 6 Temmuz 2023'te geleneksel onaya çevrildi.

    Kaynak: eisai.com ↗ · Wikipedia ↗ · alz.org ↗

  1307. Yapay zekâ 26 Ocak 2023

    NIST Yapay Zekâ Risk Yönetimi Çerçevesi (AI RMF 1.0) yayımlandı

    ABD standart kurumu NIST, Kongre'nin verdiği görevle hazırladığı Yapay Zekâ Risk Yönetimi Çerçevesi'nin 1.0 sürümünü yayımladı. Gönüllü kullanım için hazırlanan rehber dört işlev tanımlar: yönetişim, haritalama, ölçme ve yönetme (govern, map, measure, manage).

    Kaynak: nist.gov ↗

  1308. Yapay zekâ 7 Şubat 2023

    Microsoft yapay zekâ destekli yeni Bing'i tanıttı

    Microsoft, OpenAI'nin arama için uyarlanmış yeni nesil büyük dil modeliyle çalışan sohbet özellikli Bing'i ve Edge tarayıcısını tanıttı. Hizmet önce masaüstünde sınırlı önizleme olarak açıldı.

    Kaynak: blogs.microsoft.com ↗

  1309. Yapay zekâ 24 Şubat 2023

    Llama

    Meta AI, araştırmacılara açtığı büyük dil modeli Llama'yı duyurdu; açık ağırlıklı modeller dönemini hızlandırdı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1310. Yapay zekâ Mart 2023

    Claude yayımlandı

    Anthropic, Claude adlı yapay zekâ sohbet botunun ilk sürümünü Mart 2023'te yayımladı. İlk sürüm yalnız Anthropic'in onayladığı seçili kullanıcılara açıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1311. Yapay zekâ 14 Mart 2023

    GPT-4

    OpenAI, metin ve görsel girdiyi anlayabilen büyük dil modeli GPT-4'ü duyurdu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1312. Yapay zekâ 21 Mart 2023

    Google Bard erken erişime açıldı

    Google'ın LaMDA tabanlı sohbet botu Bard, 6 Şubat 2023'teki duyurunun ardından ABD ve Birleşik Krallık'ta bekleme listesiyle sınırlı erken erişime açıldı. Ürün daha sonra Gemini adını aldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1313. Yapay zekâ 5 Nisan 2023

    Meta, Segment Anything modelini (SAM) yayımladı

    Meta, görüntüdeki nesneleri ayıran Segment Anything Model'i (SAM) Apache 2.0 lisansıyla açtı. Birlikte yayımlanan SA-1B veri kümesi yaklaşık 11 milyon görüntüde 1,1 milyardan fazla maske içerir.

    Kaynak: ai.meta.com ↗

  1314. Donanım Türkiye 10 Nisan 2023

    TCG Anadolu hizmete girdi

    Türkiye'nin en büyük savaş gemisi olan çok maksatlı amfibi hücum gemisi TCG Anadolu, İstanbul Tuzla'daki Sedef Tersanesi'nde düzenlenen törenle Deniz Kuvvetleri'nin hizmetine girdi.

    Kaynak: gazeteoksijen.com ↗ · setav.org ↗

  1315. Bilim & uzay Türkiye 15 Nisan 2023

    İMECE uydusu yörüngede

    TÜBİTAK UZAY'ın tasarlayıp Türkiye'de ürettiği yüksek çözünürlüklü yer gözlem uydusu İMECE, Falcon 9 roketiyle fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1316. Yapay zekâ 20 Nisan 2023

    Google Brain ve DeepMind, Google DeepMind adıyla birleşti

    Google, Google Research'ün Brain ekibi ile 2010'da kurulan DeepMind'ı Google DeepMind adlı tek bir yapay zekâ araştırma biriminde birleştirdiğini duyurdu. Birimin başına Demis Hassabis geçti.

    Kaynak: blog.google ↗

  1317. Donanım Türkiye 25 Nisan 2023

    Hürjet ilk uçuşunu yaptı

    TUSAŞ'ın geliştirdiği tek motorlu, süpersonik jet eğitim ve hafif taarruz uçağı Hürjet'in ilk prototipi 25 Nisan 2023'te ilk uçuşunu yaptı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1318. Bilim & uzay Türkiye 27 Nisan 2023

    Akkuyu'ya ilk nükleer yakıt teslim edildi

    Mersin'deki Akkuyu Nükleer Güç Santrali'ne ilk nükleer yakıt teslim edildi ve santral nükleer tesis statüsü kazandı. Türkiye'nin ilk nükleer santrali, her biri 1.200 MW gücünde dört VVER-1200 reaktörle toplam 4.800 MW olarak tasarlandı.

    Kaynak: world-nuclear-news.org ↗ · gazeteoksijen.com ↗

  1319. Sağlık 3 Mayıs 2023

    İlk RSV aşısı Arexvy ABD'de onaylandı

    ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), GlaxoSmithKline'ın Arexvy aşısını 60 yaş ve üzerindekiler için onayladı. Arexvy, ABD'de kullanımı onaylanan ilk solunum sinsityal virüsü (RSV) aşısı oldu; çalışmada RSV'ye bağlı alt solunum yolu hastalığı riskini yüzde 82,6 azalttı.

    Kaynak: fda.gov ↗

  1320. Sağlık 5 Mayıs 2023

    DSÖ, COVID-19 uluslararası acil durumunu sona erdirdi

    Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Acil Durum Komitesi'nin 4 Mayıs'taki 15. toplantısının tavsiyesiyle COVID-19'un artık uluslararası önemde halk sağlığı acil durumu olmadığını açıkladı.

    Kaynak: who.int ↗

  1321. İnternet Türkiye 7 Mayıs 2023

    TRT'nin dijital platformu tabii yayına başladı

    TRT'nin uluslararası dijital yayın platformu tabii, 2 Mayıs'taki tanıtım gecesinin ardından 7 Mayıs 2023'te izleyiciye açıldı. Türkçe, Arapça, Urduca, İspanyolca ve İngilizce içerik sunan platform Türkiye'de başlangıçta ücretsizdi.

    Kaynak: log.com.tr ↗ · webrazzi.com ↗

  1322. Oyun 12 Mayıs 2023

    The Legend of Zelda: Tears of the Kingdom çıktı

    Nintendo'nun 2017 tarihli Breath of the Wild'ın açık dünyasını sürdüren devam oyunu Tears of the Kingdom, Nintendo Switch için çıktı. Nintendo'ya göre ilk üç günde dünya genelinde 10 milyondan fazla sattı.

    Kaynak: nintendo.com ↗ · Wikipedia ↗

  1323. Yapay zekâ 7 Haziran 2023

    DeepMind AlphaDev'i duyurdu

    Google DeepMind, pekiştirmeli öğrenmeyle daha hızlı sıralama algoritmaları bulan AlphaDev'i duyurdu; çalışma Nature'da yayımlandı. Algoritmalar LLVM libc++ kütüphanesine eklendi ve kısa dizilerde yüzde 70'e varan hızlanma bildirildi.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1324. Dağlar Türkiye 26 Haziran 2023

    Nanga Parbat (Pakistan): 14 sekizbinliği tamamlayan ilk Türk

    Tunç Fındık, Pakistan'daki 8.126 metrelik Nanga Parbat'a çıkarak 8.000 metreyi aşan 14 dağın hepsine tırmanan ilk Türk dağcı oldu. Nanga Parbat, 2006'da başladığı 14x8000 projesinin son zirvesiydi.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · bilimgenc.tubitak.gov.tr ↗

  1325. Bilim & uzay 1 Temmuz 2023

    Euclid uzay teleskobu fırlatıldı

    ESA'nın Euclid uzay aracı, Florida'daki Cape Canaveral'dan SpaceX Falcon 9 roketiyle fırlatıldı. Dünya'dan 1,5 milyon km uzaktaki Güneş-Dünya L2 noktasına giden araç, karanlık madde ve karanlık enerjiyi incelemek için altı yılda gökyüzünün üçte birini tarayacak.

    Kaynak: esa.int ↗

  1326. İnternet 5 Temmuz 2023

    Meta, Threads'i yayımladı

    Meta, 5 Temmuz 2023'te Threads'i tanıttı. Instagram ekibinin geliştirdiği uygulama metin paylaşmak ve herkese açık sohbetlere katılmak içindi; gönderiler 500 karaktere kadar olabiliyor, bağlantı, fotoğraf ve 5 dakikaya kadar video içerebiliyordu.

    Kaynak: about.fb.com ↗

  1327. Yapay zekâ 11 Temmuz 2023

    Anthropic, Claude 2'yi ve claude.ai beta sitesini açtı

    Anthropic, Claude 2 modelini API ve yeni claude.ai beta sitesiyle ABD ve Birleşik Krallık'ta kullanıma açtı. Model tek istemde 100 bin tokene kadar girdi kabul ediyordu.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1328. Yapay zekâ 18 Temmuz 2023

    Meta, Llama 2'yi yayımladı

    Meta, 18 Temmuz 2023'te 7 ile 70 milyar parametre arasındaki Llama 2 dil modellerini araştırma ve ticari kullanım için ücretsiz yayımladı; Microsoft tercih edilen ortak oldu. Şubat 2023'te duyurulan ilk Llama'nın ardılıdır.

    Kaynak: ai.meta.com ↗ · huggingface.co ↗

  1329. Dağlar 27 Temmuz 2023

    K2 (Pakistan–Çin): Harila ve Tenjen 14 sekizbinliği 92 günde tamamladı

    Norveçli Kristin Harila ile rehberi Tenjen Lama Sherpa, 27 Temmuz 2023'te Pakistan–Çin sınırındaki, 8.611 metreyle dünyanın ikinci en yüksek dağı K2'nin zirvesine çıktı. 26 Nisan'da Shishapangma'yla başlayan ikili, 8.000 metreyi aşan 14 dağın hepsini 92 günde tamamladı.

    Kaynak: explorersweb.com ↗ · Wikipedia ↗

  1330. Oyun 3 Ağustos 2023

    Baldur's Gate 3 çıktı

    Larian Studios'un rol yapma oyunu Baldur's Gate 3, 3 Ağustos 2023'te PC için tam sürüm olarak çıktı; PlayStation 5 sürümü Eylül'de geldi. Oyun, The Game Awards 2023'te Yılın Oyunu ödülünü kazandı.

    Kaynak: Wikipedia ↗ · nme.com ↗ · thegameawards.com ↗

  1331. Bilim & uzay 23 Ağustos 2023

    Chandrayaan-3 Ay'ın güney kutbu yakınına indi

    Hindistan'ın Vikram iniş aracı 23 Ağustos 2023'te Ay'ın güney kutbu yakınına yumuşak iniş yaptı. Hindistan Ay'a inen dördüncü ülke, güney kutbu yakınına yumuşak iniş yapan ilk ülke oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1332. Yazılım 8 Eylül 2023

    Bun 1.0 yayımlandı

    JavaScript ve TypeScript için çalışma zamanı, paket yöneticisi, test çalıştırıcı ve paketleyiciyi tek araçta toplayan Bun'ın 1.0 sürümü yayımlandı. Geliştiricileri Bun'ı Node.js'in yerine geçebilecek, kararlı ve üretime hazır bir araç olarak duyurdu.

    Kaynak: bun.sh ↗

  1333. Mobil 12 Eylül 2023

    iPhone 15 tanıtıldı, iPhone USB-C'ye geçti

    Apple, iPhone 15 ve iPhone 15 Plus'ı tanıttı. Her iki model de şarj ve veri aktarımı için USB-C bağlantısı kullanıyordu; böylece aynı kabloyla iPhone, Mac ve iPad şarj edilebildi. Telefonlar 22 Eylül 2023'te satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1334. Bilim & uzay 24 Eylül 2023

    OSIRIS-REx, Bennu asteroidinden aldığı örneği Dünya'ya getirdi

    NASA'nın OSIRIS-REx uzay aracının 20 Ekim 2020'de Bennu asteroidinden topladığı örneği taşıyan kapsül, ABD'nin Utah eyaletindeki test sahasına indi. Yaklaşık 250 gram olduğu tahmin edilen örnek, ABD'nin Dünya'ya getirdiği ilk asteroit örneği oldu.

    Kaynak: nasa.gov ↗

  1335. Yapay zekâ 27 Eylül 2023

    Mistral 7B yayımlandı

    Fransız şirketi Mistral AI, 7,3 milyar parametreli ilk dil modeli Mistral 7B'yi Apache 2.0 lisansıyla serbestçe kullanılabilir biçimde yayımladı. Şirket, modelin bütün ölçütlerde Llama 2 13B'yi geçtiğini açıkladı.

    Kaynak: mistral.ai ↗

  1336. Sağlık 2 Ekim 2023

    DSÖ ikinci sıtma aşısı R21/Matrix-M'i önerdi

    Dünya Sağlık Örgütü, sıtmayı önlemek için R21/Matrix-M aşısını önerdi. R21, 2021'de önerilen RTS,S/AS01'den sonra DSÖ'nün önerdiği ikinci sıtma aşısıdır. Aşı, yoğun bulaş mevsiminde üç dozun ardından gelen 12 ayda belirtili sıtma vakalarını %75 azalttı.

    Kaynak: who.int ↗

  1337. Donanım Türkiye 27 Ekim 2023

    Bayraktar TB3 ilk uçuşunu yaptı

    Baykar'ın gemiden kalkabilecek şekilde tasarlanan insansız hava aracı TB3, Cumhuriyet'in 100. yılından iki gün önce ilk uçuşunu yaptı. TB2 ve Akıncı'dan ayrı bir modeldir.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1338. Yapay zekâ Kasım 2023

    Bletchley Bildirgesi yayımlandı

    1–2 Kasım 2023'teki Yapay Zekâ Güvenliği Zirvesi'ne katılan, aralarında ABD, Çin, Avrupa Birliği ve Türkiye'nin de bulunduğu 29 taraf Bletchley Bildirgesi'ni kabul etti. Bildirge, en gelişmiş genel amaçlı modellerin ciddi, hatta felaket boyutunda zarar verebileceğini belirtir.

    Kaynak: gov.uk ↗

  1339. Yapay zekâ 3 Kasım 2023

    xAI, Grok'u duyurdu

    xAI, sohbet yapay zekâsı Grok'u duyurdu. Şirket, Otostopçunun Galaksi Rehberi'nden esinlenen Grok'un X platformu üzerinden dünyaya ilişkin gerçek zamanlı bilgiye eriştiğini ve iki aylık eğitimle hazırlanmış çok erken bir beta ürün olduğunu söyledi.

    Kaynak: x.ai ↗

  1340. Yapay zekâ 14 Kasım 2023

    Google DeepMind hava tahmini modeli GraphCast'i duyurdu

    Google DeepMind, çizge sinir ağlarına dayanan hava tahmini modeli GraphCast'i tanıttı; çalışma Science dergisinde yayımlandı. Model 10 güne kadar olan küresel tahmini tek bir Google TPU v4 makinesinde bir dakikadan kısa sürede üretiyordu.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1341. Sağlık 16 Kasım 2023

    CRISPR kullanan ilk ilaç Casgevy onaylandı

    Birleşik Krallık ilaç kurumu MHRA, orak hücre hastalığı ve transfüzyona bağımlı beta talasemi için Casgevy'yi onayladı. Kurum bunu gen düzenleme aracı CRISPR'ı kullanan ilk ruhsatlı ilaç olarak duyurdu.

    Kaynak: gov.uk ↗

  1342. Yapay zekâ 6 Aralık 2023

    Google Gemini 1.0 duyuruldu

    Sundar Pichai ve Demis Hassabis, 6 Aralık 2023'te çok kipli dil modeli Gemini 1.0'ı duyurdu. Model Ultra, Pro ve Nano olmak üzere üç sürümle tanıtıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1343. Donanım Türkiye 28 Aralık 2023

    ANKA-3 insansız savaş uçağı ilk uçuşunu yaptı

    TUSAŞ'ın kuyruksuz insansız savaş uçağı ANKA-3, 28 Aralık 2023'te ilk uçuşunu yaptı. 1 saat 10 dakika süren uçuşta 8.000 feet irtifaya ve 150 knot hıza ulaştı. 2010'da uçan ANKA İHA'sından ayrı, yeni bir uçaktır.

    Kaynak: tusas.com ↗ · iletisim.gov.tr ↗

  1344. Yapay zekâ 17 Ocak 2024

    AlphaGeometry duyuruldu

    Google DeepMind, olimpiyat düzeyinde geometri problemleri çözen AlphaGeometry'yi Nature'da yayımladı. Sistem 30 olimpiyat probleminin 25'ini süre içinde çözdü; altın madalyalı insanların ortalaması 25,9, önceki en iyi sistemin sonucu 10'du.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1345. Bilim & uzay Türkiye 18 Ocak 2024

    İlk Türk astronot uzayda

    Alper Gezeravcı, Axiom Mission 3 ile Uluslararası Uzay İstasyonu'na giderek uzaya çıkan ilk Türk astronot oldu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1346. Programlar 24 Ocak 2024

    Zed kod düzenleyicisi açık kaynak oldu

    Zed ekibi, kod düzenleyicisi Zed'in kaynak kodunu açtı. Düzenleyici GPL, sunucu bileşenleri AGPL, arayüz çatısı GPUI ise Apache 2.0 lisansıyla yayımlandı.

    Kaynak: zed.dev ↗

  1347. Mobil 2 Şubat 2024

    Apple Vision Pro ABD'de satışa çıktı

    Apple'ın "uzamsal bilgisayar" diye tanıttığı, göz, el ve sesle kullanılan Vision Pro başlığı ABD'de 3.499 dolardan başlayan fiyatla satışa çıktı.

    Kaynak: apple.com ↗

  1348. İnternet 6 Şubat 2024

    Bluesky davetiyesiz herkese açıldı

    Bir yıl boyunca yeni üyeleri davet koduyla alan sosyal ağ Bluesky, 6 Şubat 2024'te herkesin katılımına açıldı. O gün üç milyonu aşkın kullanıcısı vardı.

    Kaynak: bsky.social ↗

  1349. Yapay zekâ 15 Şubat 2024

    Google Gemini 1.5'i duyurdu

    Google, 15 Şubat 2024'te Gemini 1.5 Pro modelini duyurdu. Model standart olarak 128.000 token'lık bağlam penceresiyle geldi; geliştiricilere ve kurumsal müşterilere sınırlı önizlemede 1 milyon token'a kadar bağlam penceresi sunuldu.

    Kaynak: blog.google ↗

  1350. Yapay zekâ 15 Şubat 2024

    OpenAI, Sora video modelini tanıttı

    OpenAI, metinden video üreten Sora modelini, modelin ürettiği yüksek çözünürlüklü video örnekleriyle ilk kez önizledi. Model Aralık 2024'te ChatGPT Plus ve Pro kullanıcılarına açıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1351. Oyun 20 Şubat 2024

    Balatro yayımlandı

    Tek kişilik geliştirici LocalThunk'ın yaptığı ve Playstack'in yayımladığı, pokerden esinlenen roguelike deste kurma oyunu Balatro çıktı. Oyun Mart 2024'e gelindiğinde bir milyondan fazla satmıştı.

    Kaynak: store.steampowered.com ↗ · Wikipedia ↗

  1352. Donanım Türkiye 21 Şubat 2024

    KAAN ilk uçuşunu yaptı

    TUSAŞ'ın geliştirdiği savaş uçağı KAAN'ın ilk prototipi P0, 21 Şubat 2024'te ilk uçuşunu yaptı. Uçak 13 dakika havada kaldı ve 8.000 feet irtifaya çıktı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1353. Yapay zekâ 4 Mart 2024

    Anthropic, Claude 3 model ailesini duyurdu

    Anthropic, Claude'un üçüncü kuşağı olan Haiku, Sonnet ve Opus modellerini duyurdu. Opus ve Sonnet aynı gün API ve claude.ai üzerinden kullanıma açıldı; modeller 200 bin tokenlık bağlam penceresi sunuyordu.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1354. Sağlık 16 Mart 2024

    Genetiği değiştirilmiş domuz böbreği yaşayan bir insana nakledildi

    Massachusetts General Hospital'da cerrahlar, 69 genetik düzenleme yapılmış bir domuz böbreğini 62 yaşındaki Richard Slayman'a nakletti. Hastane ameliyatı dünyada ilk olarak duyurdu. Dört saat süren nakil FDA'nın genişletilmiş erişim izniyle yapıldı; böbreği eGenesis sağladı.

    Kaynak: news.massgeneralbrigham.org ↗

  1355. Yapay zekâ 18 Nisan 2024

    Meta, Llama 3'ü yayımladı

    Meta, Llama dil modeli ailesinin üçüncü kuşağı Llama 3'ü 8 ve 70 milyar parametreli iki modelle geniş kullanıma açtı. Modeller 15 trilyonu aşkın token ile eğitildi; bu veri Llama 2'dekinin yedi katıydı.

    Kaynak: ai.meta.com ↗

  1356. Yapay zekâ 8 Mayıs 2024

    AlphaFold 3 duyuruldu

    Google DeepMind ve Isomorphic Labs, proteinlerin yanı sıra DNA, RNA ve ligandların yapısını ve etkileşimlerini tahmin eden AlphaFold 3'ü Nature'da yayımladı; araştırmacılar için ücretsiz AlphaFold Server da açıldı.

    Kaynak: blog.google ↗

  1357. Yapay zekâ 13 Mayıs 2024

    OpenAI GPT-4o modelini yayımladı

    OpenAI, adındaki "o" harfi "omni" anlamına gelen GPT-4o modelini yayımladı. Model metin, görüntü ve ses işleyip üretebiliyor ve sesten sese etkileşimi doğrudan destekliyordu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1358. Bilim & uzay Türkiye 8 Haziran 2024

    Türkiye'nin ikinci astronotu Tuva Cihangir Atasever uzayda

    Türkiye Uzay Ajansı astronotu Tuva Cihangir Atasever, Virgin Galactic'in Galactic 07 görevinde yörünge altı araştırma uçuşunu tamamladı ve Türkiye'nin uzaya giden ikinci astronotu oldu.

    Kaynak: virgingalactic.com ↗ · hurriyetdailynews.com ↗

  1359. Yapay zekâ 20 Haziran 2024

    Anthropic, Claude 3.5 Sonnet'i yayımladı

    Anthropic, Claude 3 ailesinden sonra gelen Claude 3.5 Sonnet'i yayımladı. Şirketin ölçümlerine göre model, daha büyük Claude 3 Opus'u geçti ve onun iki katı hızda çalıştı. Duyuruyla birlikte Artifacts özelliği de tanıtıldı.

    Kaynak: anthropic.com ↗ · techcrunch.com ↗

  1360. Yapay zekâ Türkiye Temmuz 2024

    Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi 2024-2025 Eylem Planı yayımlandı

    Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi, 2021'de yayımlanan Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nin güncellenmiş 2024-2025 Eylem Planı'nı Temmuz 2024'te yayımladı. Planı, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz başkanlığındaki Yönlendirme Kurulu güncelledi.

    Kaynak: idari.ahievran.edu.tr ↗ · tevetoglu.av.tr ↗

  1361. Bilim & uzay Türkiye 8 Temmuz 2024

    Türksat 6A

    Türkiye'nin tamamen yerli üretim ilk haberleşme uydusu Türksat 6A fırlatıldı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1362. Yapay zekâ 25 Temmuz 2024

    AlphaProof ve AlphaGeometry 2 Matematik Olimpiyatı'nda gümüş düzeyine ulaştı

    Google DeepMind, AlphaProof ve AlphaGeometry 2 sistemlerinin o yılki Uluslararası Matematik Olimpiyatı'nın altı sorusundan dördünü çözdüğünü duyurdu. Sistemler 28 puanla gümüş madalya düzeyine ulaştı; AlphaProof kanıtlarını Lean biçimsel diliyle yazar.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1363. Yapay zekâ 1 Ağustos 2024

    AB Yapay Zekâ Yasası yürürlüğe girdi

    Avrupa Birliği'nin yapay zekâ geliştirme ve kullanımını risklere göre düzenleyen Yapay Zekâ Yasası (AI Act) yürürlüğe girdi. Genel amaçlı yapay zekâ modellerine ilişkin kurallar 12 ay sonra uygulanacaktı.

    Kaynak: commission.europa.eu ↗

  1364. İnternet Türkiye 2 Ağustos 2024

    Türkiye'de Instagram'a erişim engellendi

    Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun (BTK) 2 Ağustos 2024 tarihli kararıyla Instagram Türkiye'de erişime engellendi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, platformla yapılan görüşmelerin ardından engelin 10 Ağustos'ta saat 21.30'da kaldırıldığını açıkladı.

    Kaynak: Anadolu Ajansı ↗ · ifade.org.tr ↗

  1365. Oyun Türkiye 7 Ağustos 2024

    Roblox Türkiye'de erişime kapatıldı

    Adana Cumhuriyet Başsavcılığının yürüttüğü soruşturma kapsamında Adana 6. Sulh Ceza Hâkimliği, çevrim içi oyun platformu Roblox'a çocuk istismarına yol açabilecek içerikler gerekçesiyle erişim engeli getirdi.

    Kaynak: sondakika.com ↗ · Wikipedia ↗

  1366. Yapay zekâ 5 Eylül 2024

    Avrupa Konseyi Yapay Zekâ Çerçeve Sözleşmesi imzaya açıldı

    Avrupa Konseyi'nin Yapay Zekâ Çerçeve Sözleşmesi Vilnius'ta imzaya açıldı; ilk imzacılar arasında AB, Birleşik Krallık ve ABD vardı. Birleşik Krallık hükümeti metni yapay zekâ alanında hukuken bağlayıcı ilk uluslararası antlaşma olarak tanımladı.

    Kaynak: gov.uk ↗ · Wikipedia ↗

  1367. Yapay zekâ 12 Eylül 2024

    OpenAI o1 önizlemesi yayımlandı

    OpenAI, yanıt vermeden önce düşünce zinciri üreterek karmaşık akıl yürütme, bilim ve programlama görevlerinde GPT-4o'dan daha iyi sonuç veren o1-preview ve o1-mini modellerini yayımladı.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1368. Yapay zekâ 8 Ekim 2024

    Hopfield ve Hinton'a yapay sinir ağları için Nobel Fizik Ödülü

    2024 Nobel Fizik Ödülü, yapay sinir ağlarıyla makine öğrenmesini mümkün kılan temel keşif ve buluşları için John Hopfield ile Geoffrey Hinton'a verildi.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1369. İnternet Türkiye 9 Ekim 2024

    Discord Türkiye'de erişime kapatıldı

    Ankara 1. Sulh Ceza Hâkimliği, 5651 sayılı Kanun'un 8. maddesi kapsamında "çocukların cinsel istismarı ve müstehcenlik" suçlarına ilişkin yeterli şüphe gerekçesiyle mesajlaşma platformu Discord'a erişim engeli getirdi. BTK kararı aynı gün duyurdu.

    Kaynak: ifade.org.tr ↗ · english.aawsat.com ↗

  1370. Yapay zekâ 9 Ekim 2024

    Protein yapısı tahmini ve tasarımına Nobel Kimya Ödülü

    2024 Nobel Kimya Ödülü'nün yarısı hesaplamalı protein tasarımı için David Baker'a, yarısı yapay zekâ modeliyle protein yapısı tahmini için Demis Hassabis ile John Jumper'a verildi. Ödül AlphaFold'un 2020'deki başarısından ayrı bir olaydır.

    Kaynak: nobelprize.org ↗

  1371. Yapay zekâ 25 Kasım 2024

    Anthropic, Model Context Protocol'ü (MCP) açık kaynak yaptı

    Anthropic, yapay zekâ asistanlarını verinin bulunduğu sistemlere bağlamak için Model Context Protocol'ü (MCP) açık kaynak olarak yayımladı. MCP, veri kaynakları ile yapay zekâ araçları arasında güvenli, iki yönlü bağlantı kurmayı sağlayan açık bir standarttır.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1372. Yapay zekâ 11 Aralık 2024

    Google Gemini 2.0'ı duyurdu

    Google, 11 Aralık 2024'te Gemini 2.0 model ailesini ve ilk üyesi Gemini 2.0 Flash'ın deneysel sürümünü duyurdu. 2023'teki Gemini 1.0'ın ardılı olan model görsel ve ses de üretebiliyor, Google Arama gibi araçları kendisi çağırabiliyordu.

    Kaynak: blog.google ↗

  1373. Yapay zekâ 20 Ocak 2025

    DeepSeek-R1 yayımlandı

    Çinli DeepSeek şirketi akıl yürütme modeli DeepSeek-R1'i açık ağırlıklı olarak MIT lisansıyla yayımladı. Model DeepSeek-V3-Base üzerine kuruludur.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1374. Yapay zekâ 24 Şubat 2025

    Anthropic, Claude 3.7 Sonnet'i ve Claude Code'u duyurdu

    Anthropic, 24 Şubat 2025'te Claude 3.7 Sonnet'i yayımladı ve onu piyasadaki ilk hibrit akıl yürütme modeli olarak tanıttı: model hem hızlı yanıt verebiliyor hem adım adım uzun düşünebiliyordu. Aynı gün komut satırı aracı Claude Code sınırlı araştırma önizlemesi olarak açıldı.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1375. Yapay zekâ 25 Mart 2025

    Google Gemini 2.5'i duyurdu

    Google, "düşünen model" olarak tanıttığı Gemini 2.5'i duyurdu. İlk sürüm Gemini 2.5 Pro Experimental, Google AI Studio'da ve Gemini Advanced kullanıcıları için Gemini uygulamasında açıldı; Google, modelin LMArena sıralamasında ilk sıraya çıktığını bildirdi.

    Kaynak: blog.google ↗

  1376. Yapay zekâ 14 Mayıs 2025

    AlphaEvolve: algoritma keşfeden kodlama ajanı

    Google DeepMind, Gemini modelleriyle çalışan algoritma keşif ajanı AlphaEvolve'u duyurdu. Sistem 4x4 karmaşık değerli matrisleri 48 skaler çarpımla çarpan bir algoritma buldu ve Google'ın dünya çapındaki işlem kaynaklarının %0,7'sini geri kazandırdı.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1377. Yapay zekâ 22 Mayıs 2025

    Anthropic, Claude 4 modellerini (Opus 4 ve Sonnet 4) duyurdu

    Anthropic, Claude Sonnet 3.7'nin ardından Claude Opus 4 ve Claude Sonnet 4'ü duyurdu. Şirket Opus 4'ü SWE-bench Verified'da yüzde 72,5 puanla "dünyanın en iyi kodlama modeli" diye tanıttı; iki model de araç kullanırken uzun düşünebiliyor.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1378. Dağlar 27 Mayıs 2025

    Everest (Nepal–Çin): Kami Rita Sherpa'nın 31. çıkışı

    Nepalli rehber Kami Rita Sherpa, dünyanın en yüksek dağı olan 8.848,86 metrelik Everest'in zirvesine 31. kez çıkarak en çok Everest çıkışı rekorunu geliştirdi. Everest'e ilk kez 1994'te çıkmıştı.

    Kaynak: kathmandupost.com ↗ · Wikipedia ↗

  1379. Oyun 5 Haziran 2025

    Nintendo Switch 2 satışa çıktı

    Nintendo'nun yeni oyun konsolu Nintendo Switch 2 satışa çıktı. Nintendo'ya göre ilk dört günde dünya genelinde 3,5 milyondan fazla sattı; bu, şirketin herhangi bir donanımı için ilk dört gündeki en yüksek satıştı.

    Kaynak: nintendo.co.jp ↗

  1380. Sağlık 18 Haziran 2025

    Yılda iki iğneyle HIV önleyen lenacapavir (Yeztugo) onaylandı

    ABD FDA, Gilead'in lenacapavir (Yeztugo) ilacını HIV'e karşı maruziyet öncesi korunmada (PrEP) onayladı. Altı ayda bir iğneyle uygulanan ilacı alanların PURPOSE 1 ve 2 çalışmalarında yüzde 99,9'undan fazlası HIV negatif kaldı.

    Kaynak: gilead.com ↗

  1381. Yapay zekâ 25 Haziran 2025

    Google DeepMind AlphaGenome'u duyurdu

    Google DeepMind, insan DNA dizisindeki tek bir varyantın ya da mutasyonun gen düzenlenmesini nasıl etkilediğini tahmin eden AlphaGenome modelini tanıttı. Model 1 milyon baz çiftine kadar dizi alıyor; ticari olmayan araştırmalar için API üzerinden önizlemeye açıldı.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1382. Yapay zekâ 21 Temmuz 2025

    Gemini Deep Think, Matematik Olimpiyatı'nda altın madalya düzeyine ulaştı

    Google DeepMind'ın Deep Think özellikli gelişmiş Gemini modeli, 2025 Uluslararası Matematik Olimpiyatı'nda 6 sorudan 5'ini çözüp 42 üzerinden 35 puan aldı. Sonuç IMO koordinatörlerince notlandı ve altın madalya düzeyi olarak onaylandı.

    Kaynak: deepmind.google ↗

  1383. Yapay zekâ 5 Ağustos 2025

    Opus 4.1 modeli çıktı

    Anthropic, Claude Opus 4'ün ajan görevleri, kodlama ve akıl yürütmede geliştirilmiş sürümü Claude Opus 4.1'i yayımladı. Model SWE-bench Verified testinde %74,5 aldı; fiyatı Opus 4 ile aynı kaldı.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1384. Yapay zekâ 7 Ağustos 2025

    OpenAI GPT-5 modelini yayımladı

    OpenAI, GPT-5 dil modelini canlı yayında tanıttı ve aynı gün kullanıma sundu.

    Kaynak: Wikipedia ↗

  1385. Yapay zekâ 29 Eylül 2025

    Sonnet 4.5 modeli yayımlandı

    Anthropic, Claude Sonnet 4'ün ardılı olan Claude Sonnet 4.5 modelini yayımladı ve onu kodlamada en iyi model olarak tanıttı. Fiyatı Claude Sonnet 4 ile aynı kaldı. Aynı duyuruda, Claude Code'un altyapısını geliştiricilere açan Claude Agent SDK da çıktı.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1386. Mobil Türkiye 16 Ekim 2025

    Türkiye'de 5G yetkilendirme ihalesi yapıldı

    BTK'nin Ankara'da düzenlediği 5G frekans ihalesinde 11 paket KDV hariç 2 milyar 945 milyon dolara satıldı: Turkcell 1 milyar 224 milyon, Türk Telekom 1 milyar 94 milyon, Vodafone 627 milyon dolar ödeyecek. Hizmetin 1 Nisan 2026'da başlaması kararlaştırıldı.

    Kaynak: bloomberght.com ↗ · ahaber.com.tr ↗

  1387. Yapay zekâ 18 Kasım 2025

    Google Gemini 3'ü duyurdu

    Google, "en zeki modelimiz" diye tanıttığı Gemini 3 Pro'yu duyurdu; model Gemini uygulamasında, Arama'nın AI Mode'unda, AI Studio ve Vertex AI'da kullanıma sunulmaya başladı. Duyuruda Gemini 3 Deep Think kipi ve ajan tabanlı geliştirme platformu Google Antigravity de yer aldı.

    Kaynak: blog.google ↗

  1388. Yapay zekâ 24 Kasım 2025

    Anthropic, Claude Opus 4.5'i yayımladı

    Anthropic, Claude Opus 4.5 modelini uygulamalarında, API'sinde ve üç büyük bulut platformunda kullanıma açtı. Fiyatı milyon token başına 5 dolar (girdi) ve 25 dolar (çıktı) olarak açıklandı.

    Kaynak: anthropic.com ↗

  1389. Sinemalar 16 Aralık 2025

    Vue Amsterdam (Hollanda) açıldı

    Vue, Amsterdam'ın Houthavens semtinde 15 salonlu sinemasını açtı. Basın, salon sayısıyla Hollanda'nın en büyük sineması olduğunu yazdı; önceki rekor 14 salonlu Kinepolis Utrecht'teydi. Salonlar 12 ile 200 koltuk arasındadır.

    Kaynak: leisure360.be ↗ · nhnieuws.nl ↗

  1390. Mobil Türkiye 1 Nisan 2026

    Türkiye'de 5G hizmeti başladı

    Turkcell, Türk Telekom ve Vodafone, 1 Nisan 2026'da 81 il merkezinde 5G hizmeti vermeye başladı. Türkiye böylece yeni nesil mobil şebeke dönemine geçti.

    Kaynak: bianet.org ↗ · kadirga.com.tr ↗

1391 olay. Her olayın kaynağı kartındaki “Kaynak” bağlantısındadır; tarihler bu kaynaklardan Eylül 2026'da kontrol edildi. Günü bilinmeyen olaylarda yalnız ay ve yıl, saati bilinmeyenlerde yalnız tarih gösterilir. Zaman tünelindeki işaretler olay sırasına göre eşit aralıklıdır; aralıklar geçen süreyi göstermez.